|
 |
|
Istanbul hazir mi?
Bugun konumuz depremle birlikte yasamayi ogrenmek icin yapmamiz gerekenler. Ancak once hic aklimizdan cikmamasi gereken bazi gercekleri siralayalim
Turkiye'nin her yil en az bir kez 6.3 veya daha buyuk depremle sarsilmasi olasiligi yuzde 63.
Ulkemizde her 3 yilda bir 6 buyuklugunde, her 5 yilda bir de 7'nin ustunde deprem meydana geliyor. Son buyuk deprem 1999'da olduguna gore, 2004'e kadar (gelecek yil) Turkiye'nin herhangi bir yerinde 7 veya ustunde bir deprem kaydedilebilir.
Deprem riski acisindan her yil milli gelirin 10 binde 7'sini, her 10 yilda bir de yuzde 3'unu konut yapimina ayirmamiz olasiligi yuzde 63.
Depremlerde her 10 yilda bir 900 ile 8 bin arasinda can kaybiyla karsilasmamiz olasiligi yuzde 100'e yakin.
Bu bilgileri Prof. Dr. Ahmet Mete Isikara'nin 17 Agustos depreminin dorduncu yildonumu nedeniyle kaleme aldigi bir calismadan aktardik.
Depreme hazirlik calismalarinin bireyden medyaya, sivil toplum orgutlerinden bilim adamlarina, yerel yonetimlerden merkezi yonetime kadar tum seviyelerde ve tam bir uyum icinde yurutulmesi gerektigini soyleyen Deprem Dede diyor ki
"Turkiye bir afet sonrasi yikim ve yara sarma anlayisini artik terk etmeli. Mudahale ve iyilestirme calismalarindan olusan kriz yonetiminden, zarar azaltma ve hazirlik calismalarini kapsayan risk yonetimine gecmeli. Bir baska deyisle, 'Insanlarimizi nasil enkaz altindan kurtaririz' merkezli calismalarin yerini 'Insanlarimizi nasil enkaz altinda kalmaktan kurtaririz' dusuncesi almali."
Peki bu zihniyet degisikligi nasil saglanacak? Cevap "Afet Yonetim Stratejisi" olusturarak. Ve bunu bir devlet politikasi kabul ederek. Bu da sadece bu konuyla ugrasacak bir mustesarlik bunyesinde yepyeni bir orgutlenme gerektiriyor.
Is isten gecmeden
Dikkat ederseniz, Isikara afete hazirlik calismalari arasinda kamuoyunu umutlandiran "Depremi onceden haber alma" arastirmalarini saymiyor. "Istanbul Buyuksehir Belediyesi bu tur calismalari finanse etmek zorunda degil" diyor ve ekliyor "Bu para mudahale ve iyilestirme calismalarina harcansa cok daha faydali bir is yapilmis olur."
Hakli. Biliyorsunuz, Belediye halki depremden sadece 10 saniye once haberdar etmek icin "Erken Uyari ve Acil Mudahale Projesi" hazirladi. Ancak sonra bir dogalgaz vanasini kapatmak icin bile 2 dakikaya ihtiyac oldugu dehsetle fark edildi. Sonuc 3 milyon dolar bosa gitti.
Madem sozu beklenen Istanbul depremine getirdik, soralim Bu onlenemez felakette can ve mal kaybini azaltmak icin simdiye kadar ne yapildi? Evet, Japonlar'in da katkisiyla kac evin cokecegi, kac kisinin can verecegi ilce ilce, sokak sokak hesaplandi ama o tehlikeli evler ne yikildi, ne de cok buyuk cogunlugu guclendirildi.
Bizce bu konuda Istanbul Ticaret Odasi'nin (ITO) getirdigi oneri tartisilmaya deger. Oneri su Ozellikle 1990 oncesi yapilmis ruhsatli binalarin sahipleri, evlerini yikip yeniden insa etmek istediklerinde, onlardan ruhsat harci istenmesin. Proje uygunsa onaylayip gecsinler. ITO boylece hem devletin ustundeki deprem riskinin ciddi olcude hafifleyecegini, hem Sultanbeyli'den Avcilar'a kadar Istanbul'un boydan boya daha estetik bir gorunume kavusacagini, hem de halkin daha huzurlu bir yasam surebilecegini savunuyor.
Isikara'nin sik sik hatirlattigi gibi, Istanbul depremine hazirlik calismalari seferberlik ruhuyla yurutulmezse sonra cok dovunuruz.
Cunku Anadolu'ya bir sey olursa Istanbul kurtarir ama Istanbul'a bir sey olursa Anadolu ayaga kaldiramaz.
Mesajlariniz icin:
esafak@sabah.com.tr
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
