|
 |
|
MEHMET BARLAS
Freud olmasaydi insanlari nasil anlardik?
Belki dogrudur, belki degildir.
Ama neticede Freud, insanin dusunsel yasamini, oyle tahlil etmis iste.
Freud'dan (1856-1939) beri de, insanlari anlamaya calisanlar, "Ego" ile "id" arasindaki celiskileri ve catismayi tahlil etmeyi dener.
"Ego", Latincede "Ben" anlamina geliyor.
"Id" ise "O" demek.
Insanlarin egosu, bilincli kisiligi olusturuyor. Ego, yasanan deneylerle ve cevrenin sartlandirmasi ile olusuyor.
Id ise, insanin icindeki bir cesit vahsi hayvan.. Karanliktaki benlik, ihtiraslar, isyanlar, "Id"in ogeleridir.
Ego idi ortmus, dizginlemistir.
Ego rasyoneldir, akilcidir, hesaplidir. Id, irrasyoneldir, olcusuzdur.
Eger tatminsizliklerinizi, komplekslerinizi ve bilincinizin derinliklerindeki firtinalari asabilirseniz, egonuzdan, bir de "Super ego" cikabilir.
Super ego, insanin olmak istedigi sey, varmak istedigi duzeydir.
Insanin enerjisini, birikimini, egosunu, sanata, uygarliga, gelismislige yonlendirmesidir "Super ego."
Bir cesit "Sublimasyon"dur.
Tabii ki, butun insanlara ve insan iliskilerine, Freud'un gozlugu ile bakmak hem mumkun, hem de dogru olmayabilir.
Ama yine de ben, elimde olmadan, bazi insanlari gozlemlerken, "ego" ile "id" arasindaki gerginlikleri anlamaya calisirim.
Ornegin bazilari, hukukun, adaletin, erdemin, temizligin tek savunucusu ve yilmaz bekcisi rolune soyunurlar.
Ama bu rolu oynarken, benliklerinin derinliklerinden, nefret, kin, haset, gorgusuzluk gibi nitelikler su yuzune vurur.
Haksizliklara isyan ederler.
Ama haksizlik yapmak, onlarin gunluk yasaminin parcasi gibidir.
Her seyi, her davranisi, kufur etmeyi bile kendileri icin hak olarak gorurler.
Ayni seyleri baskalari yaptigi zaman, "olmaz boyle sey" diye feryad etmeye baslarlar.
"Super-ego"yu olusturmak yerine, "super-egoizm"i sahnelerler surekli.
Bir ailenin basina gelenleri hatirliyorum.
Uzun bir evlilik, erkegin bir baska kadina tutulmasi sonucu, bosanma ile bitiyor.
Bosanan ciftin iki cocugu vardir.
Cocuklarin babasi, yeni aski ile evleniyor. Kisa sure sonra da oluyor.
Yeni es, miras paylasiminin geregi olarak, adamin esyalarini uce boluyor.
Uc tane, ici resimlerle, gumuslerle, degerli esyalarla dolu denk hazirliyor.
Adamin iki cocugunu cagiriyor.
Denklerden birini bir cocuga, digerini obur cocuga veriyor. Ucuncu denk icin de, "Bu benim payim. Butun denklerin degerleri esittir" diyor.
Cocuklardan biri, kadina, "Madem hepsi esit degerde, sizin aldiginiz benim, benimki de sizin olsun" deyince, kadin aglayip, bagirmaya basliyor.
- Bu olumlu dunyada, basima bu haksizliklar da mi gelecekti, diye cigliklar atiyor kadin.
Su sirada gazete mansetlerinde, haberlerde, koselerde birilerinin, birbirleri hakkindaki suclamalarini izliyorsunuz.
Belli ki her haber, hedef alinani derinden yaraliyor, etkiliyor.
Ama kimse, hedef aldigi kisinin de, ayni sekilde yaralandigini ve sonunda birlikte perisan olundugunu dusunmuyor.
"Ben dogru yapiyorum" demek ve gercekten dogru yapmak yerine, "Sen yanlissin" demeyi tercih ediyorlar.
Dun kendileri icin dogal kabul ettiklerini, bugun baskalari yapinca, deliye donuyorlar.
Acaba Turk medyasindaki ego firtinalarini, Freud yasasaydi nasil tahlil ederdi?
SAKA
Ates sart mi?
Freud, 1933'te yazdigi bir mektupta soyle demis.
- Insanlik cok gelisti. Ortacag'da insanlari yakarlardi. Simdi Almanya'da benim kitaplarimi yakiyorlar!
Ben de diyorum ki..
- Acaba ates olmadan, uygarlik olamaz miydi?
ELEKTRIK
Ettiginden bellidir!
Askerde komutan Mehmet'e sormus,
- Soyle bakalim. Elektrik nedir?
Mehmet, hazir-ol vaziyetinde cevap vermis,
- Ne oldugu bilinmez, ettiginden bellidir demis.
Kuzey Dogu Amerikan kentlerinde ve Kanada'nin bir bolumunde meydana gelen elektrik kesintisi, Mehmet'in yorumunu dogruladi.
Elektrik enerjisi, uygarligin oksijenidir.
Hepimiz biliyoruz.
Amerika, bu kesintinin nedenini bulacak ve benzer kesinti olmamasi icin, gereken neyse yapacak.
Bu bakimdan, "Gordunuz mu Amerikan uygarligini. Bir kesintilik canlari var" demek dogru olmaz.
Uygarlik hic kazaya ugramamak degildir. Uygarlik, ayni nedenlerle ayni kazayi, defalarca yasamamaktir.
Bu gercegi, kronik sorunlarina ceyrek yuzyil cozum uretemeyen biz Turkler'in, cok iyi gormesi gerekiyor.
Ne dersiniz?
Depreme hazir miyiz simdi?
Mesajlariniz icin:
mbarlas@sabah.com.tr
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
