|
 |
|
Pirler der ki: ask varsa her sey durur
Haci Bektas-i Veli'yi anma torenleri aska giden yolun da kapisini aciyor. Kutlamalara gelen bircok kisi semah donerken tanidigi kiza ya da erkege asik oluyor. Sonra da bircogu arkadasliklarini ilerletip evleniyor
Nevsehir Hacibektas'ta her yil 16-18 Agustos tarihleri arasinda duzenlenen Anma Torenleri'nin en onemli ozelliklerinden biri de senliklerde pek cok yuvanin temellerinin atilmasi. Hacibektas'ta gece gunduz suren kulturel etkinlikler Turkiye'nin dort bir tarafindan gelen Alevi genclerin birbiriyle tanismasina hatta bazilarinin evlenmesine neden olurken Sema ayinlerindeki ozel bir bakis, romantizme yol acabiliyor.
Hosgoru'nun dunyadaki simgelerinden biri sayilan Haci Bektas-i Veli'nin bugune kadar evlenip evlenmedigi kesin olarak bilinmiyor. Esi oldugu soylenen Kadincik Ana'ya yonelik hikayeler kulaktan kulaga dolasmakla birlikte netlik kazanmis degil. Ancak tanriya yonelik aski savunan Haci Bektas-i Veli'yi anmak icin yapilan torenler Bektasi felsefesini benimsemis insanlari arasinda aska da donusebiliyor.
Sosyal yasamin her alaninda kadinla erkegin bir hareket etmesini isteyen, tek esliligi savunan, calisirken de ibadet ederken de kadinla erkegi yanyana getiren Haci Bektas-i Veli'nin ogretileri Alevi toplumunda 700 yildir agirlikli olarak uygulaniyor.
AYNI MEZHEP TERCIH NEDENI
Bu ogretileri benimseyen gencler Haci Bektas icin geldikleri kucuk kasaba tum kulturu birlikte paylasiyorlar, yeni arkadasliklar kuruyor, kimi zaman da asik oluyorlar. Cunku torenler sirasinda kadinla erkek hep birlikte hazirlik yapiyor, birlikte geziyor ve cogu seyi oldugu gibi ibadeti de birlikte paylasiyorlar.
Torenler sirasinda tanisan Muharrem Elcin ve Selda Elcin cifti birkac ay once evlenmisler. Aileleri de bu iki gencin evlenmesine destek vermis. Nedenini "ortak bir kulturun paylasimi" diye acikliyorlar. Muharrem Elcin, kendisine evlenecegi kisiyi secerken ozellikle Alevi olmasina ozen gosterdigini soyluyor ve "Esim Alevi olmasaydi bugun evli olmazdik" diyor.
Genclerin cogu onunla ayni goruste degil. Ancak bir kismi kulturel farkliligin ilerde sorun olabilecegi endisesini tasidigi icin oncelikle kendi kulturlerinden yani Alevi biriyle evlenmeyi tercih edeceklerini anlatiyor. Bununla birlikte "Ask varsa her sey durur" sozu de siklikla tekrarlaniyor.
EVLILIKLER HALA SORUN
Evlilik, Alevi genclerin hâlâ baslica sorunlari arasinda yer aliyor. Buyuksehirlerde yeni nesil arasinda bu sorun buyuk olcude cozulmus gibi gorulse de Anadolu'da yasayan Aleviler kendi mezheplerinden olan evlilikleri destekliyorlar. Aileler, "Bizim kapimiz herkese acik ancak Alevi kulturu taninmadigi icin karsi taraftan buyuk tepki goruyoruz"diye bu konuya bakis acilarini anlatiyorlar.
Adana'dan gelen Semah ekibindeki gencler es secerken ya da arkadas olurken mezhep ayriligi gozetmediklerini israrla vurguluyorlar. Ancak, "Baska mezheplerden biriyle evlenmenize aileleriniz ne der" sorusu onlari uzun uzun dusunduruyor.
Dilek ve Alper Ozdamar cifti uc yildir evliler. Yine bu torenler sirasinda tanismislar. Evlerinin kapilarini sehir disindan gelen Alevi konuklara acan Cuhacioglu ailesi birkac yil sonra Ozdamarlar'la zaten akraba gibi olmuslar. Tum bu kulturel alisveris sirasinda tanisan gencler de birbirlerine asik olmuslar. Uc yil once de evlenmisler.
Ailesi, Alevi esini hâlâ kabul etmiyor
Alevi Sunni ayrimi hâlâ pek cok kisi icin buyuk sorun anlamina geliyor. Haci Bektas'ta bu sorun konusulmaya baslandi mi bircok kisi Sumenlerin hikayesini anlatiyor. Aysun hemsire Hacibektas'a ataninca burada herkesin sevgisini kazanmis. Sonunda da belediyede gorevli olarak calisan Ahmet Sumen'le birbirlerine asik olmuslar. Ancak Antalya'da oturan ailesi, Ahmet Sumen Alevi oldugu icin evlenmelerine karsi cikmis. Aysun ve Ahmet sonunda evlenmis. Dugunlerinde birlikte Sema donmusler. Ahmet Sumen, "Ben Sema'yi pek bilmem ancak bizim kulturumuz esimin de hosuna gitti. Sema yapmamizi o istedi" diyor.
KAPIMIZ HERKESE ACIK
Bu gun iki yasinda ogullari Onur kucaklarinda olmasina karsin hala buruklar. Aysun Sumen, ailesiyle 8 yildir hic gorusmedigini anlatiyor. Babasini defalarca aradigini ancak taleplerinin hep karsiliksiz kaldigini anlatirken, "Ailem Alevileri yanlis taniyor. Tepkileri aslinda bilgisizliklerindendir" diyor. Ahmet Sumen ise " Oglumuz dunyaya geldi. Belki o zaman barisma olur zannettik yine olmadi" diye anlatiyor.
Ibrahim Sumen gelininin ailesine Alevi gelenegini olan hosgoruyu anlatip barismalarini saglamak icin defalarca Antalya'ya gittigini ancak eli bos dondugunu soyluyor. Ibrahim Sumen'in bir de istegi var, "Herkese anlatin, Aleviler iyi insanlardir. Kapilari her mezhepten insana aciktir" diyor.
Turistler hosgoru irmagina aktilar
Haci Bektas-i Veli'yi Anma Torenleri sema gosterileri, Cem ayinleri, ozanlarin deyisleri ile yabanci turistlerin de ilgisini cekiyor. Israil'den gelen 30 kisilik grup uc gun icin Haci Bektas Torenleri'ne katildigini anlatirken, Alen Mizrah "Haci Bektas'in hosgorusunu ve felsefesini biz de seviyoruz" diyerek gelis nedenlerini acikliyor. Kanada, Almanya, Fransa, Belcika'dan gruplar halinde Haci Bektas torenlerine katilmak icin bolgeye gelen turistler bulunuyor. Bunlar arasinda bulunan Belcikali aile en kucugu bir yasinda olan cocuklariyla birlikte anma torenlerine gelmisler. Alexeis ve Karl Smitt Sema gosterilerinin onlar icin de hosgoru duygusu uyandirdigini ve Haci Bektas Kulturu'nu kendilerine cok yakin buldugunu soyluyorlar.
YARIN
* Haci Bektas torenleri hac mi, bir kultur soleni mi?
* Asik Mahzuni'nin cenazesini yikayan Sivasli Dede, neden cenaze namazi kilinmadigini anlatiyor.
* Dedeler camiye neden gitmiyor?
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
