|
 |
|
Sigara tiryakisi ferman dinlemiyor
Kamusal alanlarda sigara kullanimina para cezasi getiren yasa lafta kalinca caydirici olma hedefine ulasamadi. 6 yilda sadece 125 kisiye 5 milyar lira ceza kesilmesi durumu ozetliyor
Turkiye'de kamuya acik kapali alanlarda sigara icme yasagina uymayanlara getirilen yuksek para cezasi tiryakileri caydirmadi. Duman alti olmus salonlarin duvarlarinda bile "Sigara Icmek Yasaktir" tabelalari asili dururken, yasaya aykiri davrananlara getirilen cezanin yeterince uygulanmadigi ortaya cikti. Alti senedir yururlukte olan yasagin faturasinin, simdiye kadar sadece 125 kisiye kesilmis olmasi bunu gosteriyor. Yasanin uygulanmaya basladigi donemden bu yana, verilen para cezasi ise 5 milyar 426 milyon 468 bin lira.
Gelismis ulkeler sigaranin zararlarini en aza indirmek icin surekli onlemler aliyor. Turkiye'de ise ayni amacla cikarilan bir yasa bes yildan beri yururlukte olmasina ragmen, gerektigi kadar basarili olamadi. Turkiye, hala dunyada en fazla sigara icilen ulkelerin basinda yer aliyor.
UYGULAMA ZAYIF
Yasanin uygulanmaya basladigi donemde sigara icenlere verilecek ceza 10 milyon lira olarak belirlenmisti. Daha sonra bu rakam enflasyona paralel olarak yukseltildi. Bugun 'Yasak" tabelasinin asildigi mekanlarda sigara icenlere 390 milyon lira para cezasi verilmesi gerekiyor.
Ancak bes yil icinde sigara icme yasagina uymayan 125 kisiye toplam 5 milyar 426 milyon 468 bin lira para cezasi uygulandi. Ama para cezasinin bu kadar yuksek olmasi bile, sigara icilmesi konusunda caydirici olmadi. Yasada sigara icilmesinin yasak oldugunun belirtildigi yerlerde insanlar "Sigara Icilmesi Yasaktir" levhalarinin altinda rahatlikla sigara icmeye devam ediyor. Yasagin kimin tarafindan uygulanacagi belli olmadigi gibi, sigara icildiginin gorulmesi durumunda da hicbir ikaz yapilmiyor.
'FIILEN ENGELLENMELI'
Sigara yasagini gundeme getiren ve yasalasmasini saglayan eski Saglik Bakani Bulent Akarcali, uygulanan para cezasinin sigara kullanimini caydirici olmadigini belirtti. Kendi hazirladigi kanun teklifinde para cezasi olmadigini soyleyen Akarcali, soyle konustu
"Yasa hazirlandigi donemde burokrat kokenli bazi arkadaslar, yasa teklifine para cezasi koydu. Para cezasi sigara kullanimi konusunda yeteri kadar caydirici olamaz, sigara kullaniminin fiilen onlenmesi gerekli."
Akarcali, uygulanan yasanin en buyuk eksiginin, para cezasini verip, tahsil edecek kisinin yasada kesin olarak belirtilmemesi oldugunu soyledi. Akarcali, yasadaki boslugun giderilmesini istedi "Para cezasinin uygulanmasi icin ciddi bir formalite var. Cezayi verip, tahsil edecek kisinin belli olmayisi uygulamada aksakliklara yol aciyor. Bu duzenlemeleri yapacak olan Adalet Bakanligi ve Icisleri Bakanligi'dir."
BASARISIZ KALDI
Akarcali, yasayi cikardiklari donemde sigara icilmesinin kesinlikle yasaklanmasi icin uc onemli hedefi oldugunu kaydetti. Esas olarak hastane, okul ve kapali spor tesislerinde yasagin kesinlikle uygulanmasini amacladiklarini belirten Akarcali, bu uc noktada belirlenen hedefe ulasilamadigini soyledi.
Akarcali, soyle konustu "Okullar sigaranin kesinlikle yasak olmasi gereken birincil mekanlar. Ancak bugun Turkiye'nin hangi universitesine girerseniz girin, iceride fosur fosur sigara icildigini gorursunuz. Burokratlara bilgi verecek, sokaktaki vatandasi tenkit edecek konumda olan ogretim gorevlileri bile yasaya uymuyor. Dershanelerde de durum ayni sekilde."
Hastane ve kapali spor salonlarinda da ayni durumun gecerli oldugunu belirten Akarcali, "Turkiye'de halen hastanin yaninda sigara icilmesine goz yuman bashekimler var" dedi. Akarcali, yasagin en basarili bir sekilde sadece Turk Silahli Kuvvetleri'nde uygulandigini soyledi.
Yabanci tekeller veto ettirmisti
Akarcali, sigara ile mucadelesine Saglik Bakanligi yaptigi donemde, 1988 yilinda baslamis. 1991 yilinda ilk kanun taslagini hazirladigini belirten Akarcali, bunun Amerikan sigara sirketleri ve Turk ortaklarinin cabalari sonucu veto ettirildigini iddia etti.
Sigarayla mucadele konusunda onune hep engeller ciktigini kaydeden Akarcali, "Ilk sigara yasagi ucaklarda uygulanmaya baslandi. O donemde buyuk bir direnisle karsilastik. Ancak donemin Ulastirma Bakani Ekrem Pakdemirli bu konuda dirayetli davrandi ve yasak uygulamaya konuldu" dedi.
'CABUK UNUTULDU'
Turkiye'de sigara piyasasina once Amerikalilar'in sonra Ingilizler'in, simdi de Japon sirketlerinin girdigini soyleyen Akarcali, "Tekel'in Japon sigara sirketine verilmesi durumunda, piyasada daha once benzeri gorulmemis bir tekel olusacak. Vatandasimiz, sokaklarimizin Irak isgalinde oldugu gibi Amerikan sigara sirketlerinin 'kovboyu' tarafindan isgal edildigi zamanlari cabuk unuttu. Bu sirketlere Avrupa'da olum tacirleri diyorlar ancak, ekonomik kriz ortaminda bunlara dikkat edilmiyor" diye konustu.
'Yasak' ne diyor?
Kamuya acik kapali alanlarda sigara icilmesi 4207 sayili "Tutun Mamullerinin Zararinin Onlenmesine Dair Kanun"la duzenlendi. Yasanin ilgili maddelerinde getirilen yasak soyle tanimlaniyor
* Saglik, egitim-ogretim ve kultur hizmeti veren yerler ile kapali spor salonlarinda ve toplu tasimacilik yapilan her turlu nakil vasitalari ve bunlarin bekleme salonlarinda, kamu hizmeti yapan kurum ve kuruluslardan bes veya besten fazla kisinin gorev yaptigi kapali mekanlarda tutun ve tutun mamullerinin icilmesi yasaktir.
* Yasada, yasak olan yerlerde sigara icenlerin ilgili yerin yetkilisi veya amirlerince uyarilmasi, bu uyariya uyulmamasi halinde de yasaklara uymayanlarin genel zabita marifetiyle o yerden uzaklastirilmasi ongoruluyor.
Yasaya gore, bu kurallara uymayanlara uygulanacak para cezalari, o yerin en buyuk mulki amiri tarafindan veriliyor.
Ozlem EROGLU
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
