|
 |
|
Savas tutkusu 100 milyar dolarlik endustri yaratti
Ulkelerini korumakta yetersiz kalan ulkeler, ozel askeri sirket ve ordularin yildizini parlatti. 110 ulkedeki 90 sirketin cirosu 100 milyar dolara ulasti
Son yillarda sayilari hizla artan uluslararasi terorist saldirilar ve ic savaslar, ozel askeri sirketler ve ordulari adeta bir endustriye donusturdu. Ozellikle son 20-30 yildir ulkelerini korumakta yetersiz kalan bircok devletin caldigi ilk kapi, bu sirketler oluyor. Bu sirketler yaptiklari kontratlar karsiliginda lojistik hizmetten, savas icin gerekli arac ve gereclere kadar her alanda hizmet veriyor. Hem hizmet sunan hem de aktif savasta bizzat gorev alan bu kuruluslar, soguk savas sonrasinda tam bir sektore donusmus durumda. BM'nin artan harekatlari, Latin Amerika'da uyusturucu ticaretine karsi mucadele, etnik catismalarda uluslararasi mudahaleler, buyuk doga facialarinda askeri yardim, savas kurbanlarina insani yardim ve son olarak uluslararasi terore karsi mucadele... Tum bunlar ozel askeri sirketlere buyuyen bir pazar sunuyor.
Ordularin ozellestirilmesi anlamina gelen bu endustri, basta ABD, Ingiltere ve Fransa olmak uzere buyuk devletlerin ulke guvenliklerini korumak ve saglamlastirmak icin kullandiklari bir yontem haline geldi. Aslinda bu ozel ordular ile ozel savas sirketleri ulkelerin ic ve dis politikalarinda oldukca onemli bir yere sahipler. Savasta aktif rol ustlenen bu sirketlerin de yonetim kurulu, idari merkezi, hissedarlari ve musterileri var.
PENTAGON MUDAVIMI
Dunya genelinde sayilari 90'i bulan bu ozel askeri sirketler, 110 ulkede faaliyet gosteriyor. Bu sirketlerin yillik gelirleri de son yillarda hizla artis gosterdi. 1998'de 58 milyar dolar olan cirolari 2002'de 100 milyar dolara kadar cikti. Eger Pentagon'un bu ozel sirketlere ulkesini korumak icin yilda 30 milyar dolar ayirdigi gozonune alinirsa, bu rakam hic de fazla degil. Zaten 1994'ten bu yana Pentagon, 12 sirketle 300 milyar dolar degerinde kontratlara imza atmis. Pentagon onlarsiz savasa girmeyi goze alamiyor.
CALISANLAR ASKER
Sirketlerin cogu ABD'nin en buyuk 500 firmasinin siralandigi Fortune 500'e girmeyi basarmis. DynCorp, MPRI, Sandline International, Armor Holdings, Vinnell Corporation ve AirScan, en buyukler arasinda. Hukumetlerle yaptiklari kontratlar, genelde 200-800 milyon dolar arasinda. Bunun icin de buyuk sirketlerin yillik gelirleri 2-3 milyar dolardan asagi pek dusmuyor.
Buyuk sirketlerin elemanlarinin cogunlugu eski askerlerden olusuyor. MPRI'nin kadrosu adeta ABD ordusunun 'kim kimdir' listesini andiriyor. Balkanlar'da ordulari, Kolombiya'da uyusturucuyla mucadele icin polis ve askerleri egitiyor. Ayrica aktif savasa da katiliyor.
Irem OKUMUS
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
