|
 |
|
MEHMET ALTAN
İşsizlik çağı...
Üniversite sınavları yapıldı. Şimdi sonuçlar açıklanacak ve üniversiteye girmeye hak kazananlar tercihlerini belirtecekler. Böylece yaşamlarını belirleyecek olan mesleklerini seçmiş olacaklar.
Ancak, ne yazık ki, hem Türkiye'de hem dünyada, üniversiteye gireceklerin umuduyla ters orantılı bir işsizlik humması var.
Avrupa Birliği'nde işsizlik oranı yüzde 7.7 düzeyinde seyrediyor. Fransa kendisi için kabus saydığı yüzde 10 sınırını aşma tehlikesi ile karşı karşıya. Türkiye ise resmi olarak yüzde 10'u çoktan aştı. Gizli işsizleri de hesaba katarsanız, bunun en büyük sosyal yaralardan biri, belki de birincisi olduğu hemen anlaşılır.
****
Türkiye, ekonomide büyüme işaretleri veriyor ama işsizlik azalmıyor. Çünkü bizde yapısal işsizlik var. İşverenin aradığı ile iş arayanın nitelikleri birbirini tutmuyor. Örneğin, işveren bilgisayar mühendisi ararken, çalışmak isteyen lise mezunu çıkıyor. Türkiye'nin görmezden gelinen ciddi zaafları bulunuyor. 20 milyon çalışandan 16 milyonunun mesleği yok. Çalışanların yaklaşık yarısı da tarımda... Bu, tüm toplumun ortalama olarak ilkokul dörtten terk olduğu anlamına geliyor. Bu kadar düşük bir eğitim düzeyi ile işsizlik sorununa çare bulmak mümkün değil.
****
Avrupa Birliği'nde ortalama tarım nüfusu yüzde 4'e düşmüş. Bizimle aynı nüfusa sahip Fransa'da sadece altıyüz bin tarımcı var. Ayrıca meslek sahibi olanlar bizimle kıyaslanmayacak kadar ağırlıklı bir çoğunluk. Ortalama okuma yılı da tabii olarak yüksek.
Bize oranla büyük avantaj sağlayan bu tabloya rağmen orada da işsizlik yığınsal bir halde. Hatta artık herkes "yığınsal işsizlik" terimini kullanıyor. Bunun iki nedeni var. Birincisi, sanayi devrimi sahneden çekiliyor. Düne göre şekillenen bir yapılanmanın ve bu yapının içinde yer alan emeğin kendini dönüştürmesi kolay değil. İkincisi, kol gücüne dayalı çalışma gittikçe azalıyor. Piyasanın aradığı yeni mesleklere uygun emek arzının yetersizliği ile kol gücüne yönelik ihtiyacın azalması işsizliği temel sorun haline getiriyor.
****
Ne yapmalı? Bu sorunun köklü çözümü insanları piyasanın ihtiyacına uygun becerilere sahip hale getirmekten geçmekte.
"Ömür boyu eğitim" denen anlayış, hızla değişen sosyal ortama göre sürekli silahlanma anlamına geliyor. İnsanoğlu artık yaşamı boyunca sürekli hayata uygun beceriler edinme mecburiyetinde...
Mevcut iş silinip toplumun ona ihtiyacı kalmadıkça, emeği ile geçinenler de yeni bir formasyon ediniyor. Düne nazaran çileli bir dönem başlıyor. Bunun, çilesi yanındaki kazancı ise bireyin kendi içindeki cevheri zoraki de olsa sürekli parlatma imkanı.
****
Üniversiteyi kazananlar, meslek tercih ederken çağın koşullarını dikkate almak durumunda. Önlerinde, yaşadıklarından çok daha uzun bir zaman var. Biliyorum bizde üniversiteye "meslek" edinmek için değil "iş" bulmak için gidilir ama artık eski iş alanları ölüyor. Yeni iş alanlarına yönelik bir eğitimden geçmedikçe işsiz kalma tehlikesi artıyor. Türkiye'de öğrencilerin yetenekleri ölçülmez. Çağın gidişatına uygun mesleklerin tartışması da yapılmaz. Çocuklar daha ziyade anne-babanın telkinleriyle rota çizerler. Anne ve babalar da, gençken isteyip de yapamadıklarını çocuklara yansıtırlar.
****
İşsizlik en dramatik süreçlerden biri. Yaşadığımız çağın böyle dramatik bir görünüm vermesinin arkasında yatan neden ise büyük bir değişimden geçilmesi. Sanayiye dayalı ulus-devlet anlayışından, beyne dayalı küresel bir dünyaya adım atıyoruz. Beyinsel katma değer yaratanların öne çıktığı, kendini "dünya vatandaşı" olarak yetiştirenin daha rahat yaşayacağı yeni bir çağ...
Dünya da zorlanıyor, Türkiye de.. Ama arasında nitelik farkı var.. Acaba biz genç nüfusu çağa endeksli bir eğitim atılımı içine sokabilir miyiz? AB süreci tüm zihniyeti silkelerken, muhakkak bu da gündeme gelecek. Devlete değil, dünyaya çocuk yetiştirme ihtiyacı...
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
