|
 |
|
ABDURRAHMAN YILDIRIM
Kurda bicak kemikteyken ihracat neden dorukta?
Onceki gunku ilk ceyrek buyume verilerinden sonra dun de Turkiye Ihracatci Meclisi'nin yilin ilk alti aylik ihracat rakamlari aciklandi. Rakamlar, Turkiye'nin ekonomisini disa acildigi ve ihracat atilimina girdigi 1980 sonrasinda dis satimini en cok artirdigi ucuncu yilini yasadigini ortaya koyuyor. Yilin ilk alti ayinda ihracat 21.6 milyar dolara cikarak yuzde 34.6 artti. Bu artista elbette Euro'nun degerlenmesinin onemli bir payi var. Ancak yine de verilere yansiyan rakamlar onemli. Bu artis yandaki tablodan da gorulebilecegi gibi, 1981 ve 1987 yillarindan sonra en yuksek artisi ifade ediyor.
* Ihracat buyume paralel- 1980 sonrasi verileri ortaya koyuyor ki, ust uste yuksek ihracat artislarini mutlaka yuksek buyume izliyor. 1980-82'deki ihracat artisini ilimli bir buyume takip etti. 1984 ve 1985 yillarinda ihracatta gosterilen performans buyume rakamlarina daha guclu yansidi. 1987'deki ihracat artisi yine ayni yil yuzde 9.8 gibi en yuksek buyumeyle sonuclandi. 1990'daki yuzde 11.5'luk ihracat artisina karsilik GSMH buyumesi yuzde 9.4'luk bir karsilik verdi.
1994 krizi hem ic pazari daraltarak hem devaluasyon yoluyla sirketlere dis pazarlarda rekabet avantaji sagladi. 1994-1997 arasini kapsayan dort yillik ihracat rallisini ust uste uc yillik yuksek buyume yillari takip etti.
1989'dan bu yana 2001'e kadar ihracatta durulma ve buyumede zigzaglar yasandi. 2001 krizi ve devaluasyonu ile baslayan yeni ihracat atilimi 2003 yilinda yuzde 35'lik bir artisla doruk noktasina cikti. 2003 yilinin ilk ceyregindeki GSMH artisi yuzde 7.4'e ulasirken bu buyumenin devami bir olcude ihracat artisina bagli.
* Ralli nerede biter?- Ihracattaki bu artis da, ilk kez dalgali kur ortaminda ve son iki yildir reel anlamda artmayan kurlarla gerceklesiyor. Yani kur avantaji olmadan ihracat artisi oluyor.
Ancak ihracatcilar genel olarak kâr paylarinin azaldigini, hatta sifirlandigini, buna karsilik baglantilarinin surmesi icin dissatima devam ettiklerini belirtiliyorlar. TL'nin daha da degerlenmesi halinde ihracatin imkansiz hale gelecegini soyleyenler var. Yani kur dezavantajindan dolayi ihracatta bicak kemige dayanmis gibi gorunuyor. En azindan 2.5 yila varan boyle bir ihracat artisi ilk kez kur avantaji olmadan gerceklesiyor. Bu herkesce kabul edilebilir bir gercek. Bicak kemikteyken ihracat dorukta seyrediyor.
Ihracat artisinin devam edip etmeyecegi buyume ve cari islemler acisindan buyuk onem tasiyor. Ihracat rallisinin hemen bicak gibi kesilmeyecegi belli. Ancak tirmanisin nerede kirilmaya donusecegini kestirmek oyle kolay degil ve tartismaya deger.
* Sonuc- "Firsatlari degerlendiren, uzuntulere karsi guven icinde olur" Hz. Ali
Mesajlariniz icin:
ayildirim@sabah.com.tr
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
