|
 |
|
ABDURRAHMAN YILDIRIM
Özel tüketim ve yatırımla büyüdük
Dün açıklanan 2003 yılının ilk çeyrek milli gelir verileri 2002'de başlayan büyümenin devam ettiğini ortaya koydu. Geçen yılın aynı döneminde GSMH yüzde 0.4, GSYİH da yüzde 2.1 artmıştı. Bu yılın aynı döneminde rakamlar sırasıyla yüzde 7.4 ve 8.1'e çıktı. Bu oranlar piyasa beklentilerinin ortalaması yüzde 6.3 ve 6.2'nin üzerinde. Büyüme yine herkese sürpriz yapmaya devam ediyor.
* Bu büyümenin gerisinde yatan nedenlerin birincisi, karşılaştırmanın yapıldığı baz dönemi rakamlarının küçüklüğü. Bu düşük baz üzerine yüksek oranlar ortaya çıkabiliyor.
* Yüksek büyüme hızına ulaşılmasının gerisinde yatan ikinci neden ise tüketim artışı. Özel nihai tüketim harcamalarındaki artış yüzde 6.5'i buldu. Bu sevindirici bir gelişme. 2001 krizi sonrasının en yüksek tüketim rakamı. Geçen yılın aynı döneminde yüzde 1.8 azalmışken ikinci çeyrekten itibaren artmaya başlamış ve son çeyrekte yüzde 4.2'ye kadar yükselmişti. Demek ki, tüketim eğilimi artarak sürüyor.
* Büyüme rakamlarında ortaya çıkan bir başka durum ise kamu harcamalarının gerilemeye başlaması. Geçen yılın aynı döneminde yüzde 2.2 artan, son çeyrekte yüzde 4.5 büyüyen kamu harcamaları bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 3 azaldı.
* Devletin yatırımları da azalmaya başladı. Geçen yılın ilk çeyreğinde yüzde 28.8 azalan devlet yatırımaları yılın son çeyreğinde yüzde 22.2 artıktan sonra bu yılın ilk üç ayında yüzde 37.8 daraldı.
Yani devlet hem tüketim olarak hem de yatırım olarak milli gelire yaptığı katkısını azalttı.
* Buna karşılık özel sektörün milli gelire katkısı yatırım olarak da büyüyor. Geçen yılın ilk çeyreğinde yüzde 30.9 azalan özel sektör yatırımları yılın son çeyreğinde yüzde 21.8'lik artışla sıçrama göstermişti. Böyle bir artıştan sonra bu yılın ilk çeyreğinde özel sektör yatırımları yüzde 20.4'lük bir artış daha kaydetti. Büyüme rakamlarının en sevindirici yanı da burada.
* Sanayi yine stoğa çalışmaya devam ediyor. Stokların yurtiçi milli gelirdeki payı geçen yılın aynı döneminde yüzde 5.5 iken bu yılın ilk çeyreğinde yüzde 10.3'e çıktı.
* Bundan sonrası daha zor- Sonuçta kamu kesimi hem harcama hem yatırım yoluyla frene, özel sektör ise hem tüketim hem de yatırım yoluyla gaza bastı ve yüksek büyüme ortaya çıktı. Büyüme asıl olması gereken özel sektör eliyle gerçekleşirken, 2001 krizinde aldığı ağır darbeleri de tamir etmeye ve toparlanmaya başladı.
Yılın ikinci çeyreğinde üretimde, kapiste kullanımında, talepde durulma işaretleri geliyor. Bu yılın ikinci çeyreğinden başlayarak ortaya çıkacak verilere baz teşkil edecek geçen yıl aynı dönemi verileri yüksek. Yurt içi hasıla ikinci çeyrekte yüzde 8.9, GSMH yüzde 10.4 artmış. Dolayısıyla yüksek baz dönemi etkisiyle büyüme verilerinin artık daha düşük seviyelere inmesini bekleyebiliriz.
* Sonuç- "Ala keçi her zaman püsküllü oğlak doğurmaz" Türk Atasözü n
Mesajlarınız için:
ayildirim@sabah.com.tr
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
