|
 |
|
OKAN MUDERRISOGLU
Herkesin hesabi ayri Ak Parti
Hukumetlerini nasil tanimlayabiliriz? Gecen 7 ay bize gosterdi ki hukumet kadrolari "isi yaparak ogreniyor." Turkiye, siyasetci yetistirmede yeterince basarili olamadigi icin iktidarlarin deneyim kazanmasina avans vermek gerekiyor. Onlar, hukumet etmeyi ogreniyorlar, bizler sabretmeyi... Dogrusu, Hukumet'in ekonomik konularda gosterdigi gelisimi inkar edemeyiz. Iktidarin ilk gunlerinde, emeklilere kaynagi olmayan zam verip, "istim arkadan gelsin" diyen anlayistan, kamu iscilerine "sifir zam" oneren cesaret gosterisine kadar geldiler. Tabii, bundan sonrasini pazarliklarin seyri belirleyecek. Basbakan'in onundeki en onemli sinav, toplu is sozlesmeleri ve memur maas ayarlamalari olarak gorunuyor. Bu iki kritik esik asilirsa sonbahara kadar isler rahat.
Sonbaharda bizleri, ic talepteki canlanmayi frenleyen, kurlari otomatik olarak dengeleyen onlemler bekliyor. Yapisal reformlardaki takvim sarkmasi, IMF'nin elestirilerini tetikler, maas-ucret dengesi de kurulamazsa yaz aylarinin bekledigimizden sicak gececegi anlasiliyor.
Butceyi patlatmayin!
Sifir zam onerisi, Turk Is Baskani Salih Kilic'in tuylerini diken diken etmeye yetti de artti bile. Kilic, yanimizda konustugu Devlet Bakani Ali Babacan'dan, "Butceyi patlatmayin" uyarisi aldi. Baskan'in tepkisi ise "Siz de bizim sabrimizi patlatmayin" seklinde oldu. Hukumet, isci zamlari icin 850 trilyon lira kaynak ayirdi. Iscinin talebi 3 kat daha fazlasi. IMF'nin, ucretler duzenlemelerini gormeden kesenin agzini acmayacagi da cabasi. 9 Temmuz'daki Ankara programinda IMF, gec kalan islerin bilancosunu cikarip, buyuk olasilikla kaynak akis takvimini degistirecek.
Gelelim, kamu maliyesinin bam teline... Isci, gerceklesen enflasyonun uzerine yuzde 10 refah payi istiyor. Hukumet, sifir zamla basliyor, yuzde 5-7 ayarlama ile yola devam karari aliyor. Bu noktada, ayni sektorde calisan kamu iscisi ile ozel sektor iscisinin ortalama ayliklarina ve verimliliklerine bakmak gerekiyor.
Turkiye Isveren Sendikalari Konfederasyonu verilerine gore, bir ozel sektor iscisinin aylik ortalama maliyeti 1 milyar 423 milyon lira, kamu iscisinin maliyeti 2 milyar 46 milyon lira. Aradaki fark yuzde 44. ISO'nun 500 buyuk sanayi kurulusu bazindaki hesaplamalari ise bir kamu iscisinin aylik satis hasilatina katkisini 8.1 milyar lira, ozel sektor iscisinin katkisini 13.6 milyar lira olarak gosteriyor. Daha verimli ozel sektor calisani, benzer is kolundaki kamu iscisinden daha az ucretle yetiniyor.
Hangi uretimin primi?
Suphesiz isciye, emeginin karsiligi odenmeli. Ancak, "Almadan vermek Allah'a mahsus." Bu nedenle, "Katma deger uretmeyen iscinin zam istemesi, zarar eden is yerinin zam ilan etmesi" esasina dayanan modelin terk edilmesinin zamani geldi de geciyor.
Ozellestirme Idaresi Baskani Metin Kilci'nin dedigi gibi aylardir makinelerin durdugu bir kamu tesisinde devlet, iscilere 100 milyon lira uretim primi vermeye mecbur ediliyor. Gun, kâr edenle etmeyeni ayirma gunu. Zira, "Ne kadar ekmek o kadar kofte."
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
