|
 |
|
NATO'da Turk damgasi
NATO tarihinin en buyuk tatbikatlarindan biri Ukrayna'nin Odessa kentinde yapildi. Ittifak ulkelerinde yasanabilecek bir dogal afete ne kadar hizli mudahale edebilecegi sorusuna cevap aranan tatbikatta Turkiye, ilk kez kara birligine komuta etti
Bir NATO ulkesinde dogal afet yasandigini dusunun... Bu Turkiye'de bir deprem, Italya'da sel, Ispanya'da erozyon olabilir... 19 uyeli NATO gucleri, bir anda bu ulkeye gidiyor ve acil yardim calismalarini baslatiyor. Bu ne kadar zaman alir, operasyonlar ne kadar surer, NATO gucleri ne kadar zamanda bu ulkeye ulasabilir?.. Iste tum bu sorularin cevabi NATO tarihinin en kapsamli tatbikatlarindan birinin yapildigi Ukrayna'nin Odessa kiyisinda arandi. 25 Haziran'da baslayan ve 5 Temmuz'da sona erecek olan "Cooperative Partner 2003" tatbikatinin en onemli bolumu, gectigimiz hafta icinde dis basina tanitildi. CNN, BBC gibi dev televizyon kanallarinin takip ettigi tatbikati, Turkiye'den sadece SABAH izleme firsati buldu. Yabanci gazetecilerin de "Turk ordusu, bu tatbikata damgasini vurdu" yorumlarina neden olan Cooperative Partner 2003, Turkiye icin her acidan "ilk"leri temsil ediyor.
EN KAPSAMLI TATBIKAT
Havaci Korgeneral Atalay Efeer'in komutan yardimciligini yaptigi NATO Guney Avrupa Komutanligi'nin planladigi tatbikatta, kara, deniz ve hava gosterileri yapildi. Multeci akininin durdurulmasi, denizde mayin arama ve yok etme calismalarinin yapilmasi, deprem gibi felaketlerde sivillerin kurtarilmasi gibi cok yonlu calismalara imza atildi. 5 NATO ulkesi (Fransa, Yunanistan, Italya, Turkiye, Amerika) ve 6 NATO partnerinin (Azerbaycan, Bulgaristan, Hirvatistan, Gurcistan, Romanya ve Ukrayna) katildigi tatbikatta, Foca Amfibi Deniz Piyade Tugayi 1. Taburu, NATO tarihinde ilk kez komutanlik eden Turk askerleri oldu.
CONILER'IN YERINE MEHMETCIK
Tabur komutani Kurmay Yarbay Cengiz Naci Kutlu, emrindeki 5 ulkeden toplam 450 kisiden olusan cok uluslu kara birligine komuta ettiklerinin ve diger ulkelerle uyumlu bir calismaya imza attiklarinin altini cizdi. Turkiye'nin kara guclerine komuta etmesine neden olarak "Amerikan ve Ingiliz deniz piyadelerinin Irak'ta olmasi" gosteriliyor. Ancak bircok askeri ve sivil yetkili, planlamadan askeri cikartmalara kadar bircok konuda basari saglayan Turkler'in bir sonraki tatbikatlarda da etkin rol oynayabilecegine dikkat cekiyor...
'Karadeniz'de her zaman on planda olacagiz'
Cooperative Partner 2003 tatbikatinin senaryosu soyleydi Rania adli bir ulkede dogal felaket yasanir, NATO gucleri de acilen kurtarma calismalari icin hayali ulkeye gider... Tatbikatin Cuma gunku ve kiyidan 20 kilometre acikta yapilan ayaginda senaryo geregi, gemiler mayin tarama calismalari duzenledi, denizalti ve gemilerdeki siviller, guvenli noktalara tasindi. Yabanci basinda da oldukca ilgi ile izlenen bolum ise Fransiz helikopterinin Piri Reis'ten sanal sivilleri alip, gemilere tasidigi an oldu.
"ALMANYA'DAN DAHA IYIYIZ"
Turkiye'ye ne kadara mal oldugu aciklanmayan bu tatbikatta gorustugumuz askeri yetkililer, "Karadeniz'de yapildigi icin bu tatbikatin onemi Turkiye icin oldukca buyuk. Cunku Turkler, en cok birimle tatbikati destekleyenler oldu. Turkiye, NATO icinde askeri otorite olarak artik Almanlar'la esit, hatta daha iyi duruma gelmistir" diye konustu.
NATO kapsaminda en ust askeri konuma yukselen ilk Turk olma ozelligini tasiyan Havaci Korgeneral Efeer, tatbikat ve tatbikattaki Turkiye'nin onemini SABAH'a soyle anlatti NATO'da baris ve istikrar icin bu tip tatbikatlar onem tasiyor. Ileride NATO'ya karsi cok yonlu bir tehdit oldugu zaman Turkiye, Karadeniz'de her zaman on planda gorulecek olan NATO ulkesi olacaktir...
Turkiye'ye duyulan hayalkirikligi gecti
NATO karargahindaki ust duzey ABD'li yetkililer, Irak Savasi'ndaki gerilimin son buldugunu acikladi
US-NATO'NUN hazirladigi program dahilinde Odessa'dan onceki ilk duragimiz Bruksel'di. Yani NATO ve Avrupa Birligi'nin kalbinin attigi kent... Ana karargah ve askeri karargah olan SHAPE'te Odessa'daki tatbikat nedeniyle NATO-Ukrayna ve NATO-Rusya iliskilerinin konusulmasi beklenirken, ust duzey Amerikali ve NATO yetkililerinin Turkiye tartismalarina tanik olmak da ilginc bir gelismeydi. Herkesin dilinde tabii ki, Irak Savasi sirasinda Almanya nedeniyle yasanan Patriot krizi...
TURKIYE'NIN KONUMU ARTTI
Bir diger NATO ulkesi olan Turkiye'ye getirilmek istenen rampalara gosterilen direnis, ust duzey bir Amerikali yetkiliye gore, 19 uyeli ittifakta yasanan en buyuk krizlerden birini olusturdu. Almanya ve Fransa'nin savas karsiti tutumlari, Turkiye'nin NATO'daki konumunu daha da guclendirdi. NATO'nun bu krizden dolayi tarihinde ilk kez yasadigi 5'nci madde testini basari ile atlattigina dikkat ceken yetkililer, "Isler yeniden yoluna giriyor" dedi.
Peki ya en cok merak edilen soru Turk-Amerikan iliskilerindeki son durum ne?.. Bircok ABD'li yetkiliye gore de bu gerginlikten artik eser kalmadi. Donem, artik "toparlanma" donemi... Ust duzey bir ABD'li yetkili, "Turkiye savasta bizi hayalkirikligina ugratti. Ancak o gunler gecti" diye ozetledi son gelismeleri...
IZMIR'IN SECILMESI SANS DEGIL
Selanik Zirvesi'nden once Turk, Yunan ve Ingiliz basininda yer alan Ege'deki taciz ve it dalaslariyla ilgili haberlerin ise Bruksel'de cok da gundem olusturmadigi goruldu. Ust duzey bir yetkili, taciz haberlerinin abartildigina ve guney komutanliginin ana hava karargahinin Izmir'e tasinma kararinin bir "sans" olmadigina dikkat cekti. Atina'nin da talip oldugu karargahin Izmir'e verilmesiyle ilgili "Turkiye, ittifakin dogudaki uc noktasi oldugu icin secildi" dedi.
En cok birimle katilim
Turkiye, deniz, kara ve hava tatbikatlarinda en cok askeri birimle tatbikata katilan ulke oldu. Deniz tatbikatlarina 2 firkateyn (Gemlik, Gokceada), 1 LST (Osmangazi), 1 tanker (Akar), 2 gemi (Gurbet ve Kilic), 2 denizalti (Sakarya ve Piri Reis), 1 mayin tarama gemisi (Edincik), 3 mayin gemisi (Fethiye, Sapanca ve Silifke); hava tatbikatinda 4 F16, 1 Casa, 1 KC 135 ve 1 AB 212; kara tatbikatlarina da Foca Amfibi Deniz Piyade Tugayi'na bagli 150 er ve 8 SAT komandosu ile katildi. Ev sahibi Ukrayna dahi tatbikata bu kadar askeri techizat temin edemedi.
Akdeniz'de 30 bin ticari gemi arandi
Askeri yetkililer, NATO'nun guvenlige daha fazla onem vermesinin ardindan 11 Eylul saldirilarinin oldugunu gizlemiyor. Bu kapsamda NATO ulkelerinin Turkiye'yle diyalogu da artti. 2 yilda Akdeniz'de tam 30 bin gemi arandi. Rapid Force'un (Acil Mudahele Gucu) olusturulmasi sureci hizlandirildi. Kara gucu Ispanya, Italya, Turkiye'den olusacak olan 60 bin kisilik acil mudahale ekibinin yanisira Ispanya, Ingiltere ve Italya'nin deniz gucunun olusturulmasina onem verildi.
Hedef: Yeni ve etkin bir NATO
Terorle mucadele karari, NATO'da cogu seyin degismesini sagladi. Ukrayna ve Rusya ile iliskilerin artmasi saglandi. Akdeniz'de 4240 km'ye 2000 km'lik bir alandan sorumlu olan guney komutanligi 3 ana karargaha bolundu. (Deniz ussu Napoli'de, hava ussu Izmir'de, kara ussu Ispanya'da) "Yeni bir NATO doguyor" mantigiyla hareket eden ittifakin Afganistan'a 4500 asker gonderecek, Kafkaslar'la gorusmelere baslayacak konuma gelmesi, "NATO artik kendi siniri disinda da guvenligi saglayacak" yorumlarina neden oluyor...
Emre ERGUL
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
