|
 |
|
18 bin bebek kobay yapildi
ABD'li bir ilac firmasi, gelistirmeye calistigi ishal ilaci icin 18 bin bebek uzerinde denemeler yapti.
Deneme yapilan ulkeler arasinda Turkiye de vardi. Eski Eczacilik Genel Muduru Necla Bal, skandal belgeye, internetteki arastirmasinda rastladi
Saglik Bakanligi Ilac Eczacilik eski Genel Muduru Necla Bal, Turkiye'de 3 haftalik ile 2 yas arasindaki bebeklerin, ABD'li bir ilac firmasinin gelistirmeye calistirdigi ishal asisi icin kobay olarak kullanildigini belgeleriyle acikladi.
Eski Genel Mudur Bal, ABD'nin Gida ve Ilac Komisyonu FDA'nin internet sitesinde ele gecirdigi resmi belgelerde, aralarinda Turkiye'nin de bulundugu ulkelerde yapilan denemelerde 18 bin bebegin kullanildigini ortaya koydu.
Dunyadaki ilac denemeleri uzerine arastirma yapan Necla Bal, internet uzerinden yuruttugu arastirmalar esnasinda akillara durgunluk veren bir belgeyle karsilasti. FDA'nin resmi sitesinde karsisina cikan belgede Turk bebeklerinin de kobay olarak kullanildigini goren Bal, bir ay sureyle arastirmalarina devam ederek gercegi su yuzune cikardi.
FENA YAKALANDILAR
ABD'de, bebeklerde yaz ishalini onlemek uzere kullanilan ve satisa ciktiktan 4 ay sonra piyasadan toplatilan bir asiyla ilgili yapilan tartismalar sirasinda kendini savunmak icin aciklama yapan FDA bir baska gercegi de agzindan kacirdi. Zorunlu olmadikca mahkemeye ya da ABD Senatosu'na bile bilgi vermeyen ve bu tur calismalari sir gibi saklayan FDA; aciklamasinda ABD'li ilac devi Wyeth firmasina ait olan Rotashield isimli asinin klinik calismalarina iliskin sonuclari gunisigina cikardi. FDA asiyla ilgili olarak su bilgileri acikladi
"1997-1999 yillari arasinda ABD, Brezilya, Finlandiya, Israil, Myonmar, Peru, Tayland ve Turkiye'de toplam 25 klinik deney yapildi. Bu deneylerde 15 bin 181 denek kullanildi. Ayrica Venezuella'da da 2 klinik deney yapildi ve 2 bin 782 denek kullanildi. Toplam 27 deneyde 17 binden fazla bebek kullanildi. Wyeth firmasinin finanse ettigi 25 klinik deneyde asinin degisik formulasyonlari farkli farkli dozlarda kullanildi."
ABD'DE SKANDAL OLDU
FDA'nin ruhsatlandirma calismalarina da deginen Bal, bazi durumlarda firmalarin belli paralari odemek kosuluyla ilaclarin ruhsat icin izin alma prosedurunu hizlandirdigini vurguladi. Wyeth'in de buyuk ihtimalle Rotashield adli asi icin bu yolu izledigini soyleyen Bal, "Ancak asi piyasaya cikip da kullanilan bebeklerin yuzde 10'unda bir daha geri donulemez sekilde bagirsak bozulmasina yol actigi saptaninca, firma tarafindan apar topar piyasadan cekilmis. Sadece 4 ay satista kalmis" dedi.
Saglik Bakanligi tarafindan SABAH'a yapilan aciklamada "Onbilgi olarak boyle bir calismanin Turkiye'de yapilmadigini soyleyebiliriz" denildi. Saglik Bakanligi Ozel Kalem Muduru Sevtap Orcunsel, Bakan Recep Akdag'a konunun aktarildigini, bakanin "Daha ayrintili ve titiz bir arastirma yapilsin" talimati verdigini soylerken eski Genel Mudur Necla Bal "Ama en carpici olani bu. Cunku icinde bebeklerin kullanilmis olmasi var ve devletin haberinin olmamasi var" dedi.
Klinik deneyler durdurulmali
Turkiye'de eskiden klinik arastirmalarin bir yasasinin olmadigini vurgulayan Bal, kendi doneminde de buna tanik oldugunu ifade etti. Yasanin olmadigi donemde yaklasik 20 yil once bir "HZI Vakfi" olayinin yasandigini hatirlatan Bal sunlari soyledi
"Fakulte ogrencilerinin uzerinde psikoterapik ilaclar denenmisti. O kiyametten sonra yasalar yapilmaya calisildi. Yani o donemde denetleyecek ve izin verecek yasa yoktu. O olay kapandi, gitti. Simdi Kayseri olayi cikti. Ama bundan once bir tek Kayseri degil Turkiye'nin her tarafi su anda deneylerle dolu. Bunun uzerinde duruyorum. Saglik Bakanligi'nin bu gunden itibaren tum klinik calismalari durdurmasi gerekiyor. Neredeyse her universite hastanesinde bir etik kurul kurulmus. Bilim adamlarini incitmek istemiyorum ama bu etik kurullar kendilerine basvuru olunca kimi zaman para kimi zamanda makine ya da techizat karsiliginda bu deneylerin yapilmasina karar veriyorlar ve hastanelerinde bunu yapiyorlar. Bunlarin yapildigini Saglik Bakanligi bilmiyor. Oradan izin de alinmiyor, bilgi de verilmiyor. Cerrahpasa'da Etik Kurul'a resmi 3 basvuru yapilmis goruluyor ama yurutulen calismalarin sayisi 100'u geciyor.
Burada denenen maddeler ya da ilaclar dunyanin hicbir yerinde aciklanmiyor. Cunku daima olum riski vardir bu calismalarda. Ticari itibarlari sarsilir diye ABD'de bile hicbir kurum ve kurulus, senato da dahil, bu bilgilere ulasamiyor. FDA dedigimiz ABD Gida ve Ilac Komisyonu, tek yetkili kurumdur. Orada birikiyor. O da aciklamiyor. Ne zaman ki olay bir dava konusu olursa ya da senatoda bir arastirma konusu olursa o zaman aciklanmasi sozkonusu olabiliyor. Cogunlukla da firmalar ticari sir diyerek bunun aciklanmasini reddedebiliyor. Mesela FDA'ya basvurulmus, klinik calismalari baslatilmis, sonra bazi nedenlerle birdenbire biz vazgeciyoruz denerek durmus. Muhtemelen cok buyuk olum falan goruldu. Su anda bu konuda kiyamet kopuyor. Firma bilgi vermeyi reddediyor. Ticari itibarim diyor. FDA da ticari itibara saygi gosteriyoruz diyerek aciklamiyor."
YASAKLANAN ILACLAR LISTESi
Ilk olarak ABD'de piyasaya cikan Rotashield adli rotavirus asisi, yan etkileri dolayisiyla FDA'nin yasakli ilaclar listesine girdi.
Iste FDA'nin verilerine gore 1992-2001 yillari arasinda yasaklanan ilaclar ve neden olduklari olumcul yan etkiler
* Dexfenfluramine; Hipertansiyon ve kalp kapakcigi hasari nedeniyle yasaklandi. Sadece kalp kapakcigi hasarindan 123 olum kaydedildi.
* Mibefradil; Baska ilaclarla etkilesimleri sonucunda kalpte olumcul ritm bozuklugu yaratti. 143 olum tespit edildi.
* Bromfenac; Karaciger yetmezliginden 68 olum meydana geldi.
* Rotashield; Asinin uygulandigi bebeklerin yuzde 10'unda intussusception'a (bagirsak dugumlenmesi) neden oldu.
* Astemizole; Kalp problemlerine neden oldu ve 13 olu 95 ciddi kalp problemi meydana getirdi.
* Grepafloxacin; Kalp ritminin bozulmasina neden olan ilac yuzunden 13 kisi oldu.
* Troglitazone; Bu diabet ilaci karaciger zehirlenmesi nedeniyle 400 kisinin olumune neden oldu.
* Cisapride; 300 kisinin kalp rahatsizligi yan etkisi nedeniyle olumune yolacti.
* Alosetron; 5 bin 714 kisi istemik colitis oldu ve 329 olum saptandi.
Nevzat ATAL
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
