|
 |
|
NATO'da Türk damgası
NATO tarihinin en büyük tatbikatlarından biri Ukrayna'nın Odessa kentinde yapıldı. İttifak ülkelerinde yaşanabilecek bir doğal afete ne kadar hızlı müdahale edebileceği sorusuna cevap aranan tatbikatta Türkiye, ilk kez kara birliğine komuta etti
Bir NATO ülkesinde doğal afet yaşandığını düşünün... Bu Türkiye'de bir deprem, İtalya'da sel, İspanya'da erozyon olabilir... 19 üyeli NATO güçleri, bir anda bu ülkeye gidiyor ve acil yardım çalışmalarını başlatıyor. Bu ne kadar zaman alır, operasyonlar ne kadar sürer, NATO güçleri ne kadar zamanda bu ülkeye ulaşabilir?.. İşte tüm bu soruların cevabı NATO tarihinin en kapsamlı tatbikatlarından birinin yapıldığı Ukrayna'nın Odessa kıyısında arandı. 25 Haziran'da başlayan ve 5 Temmuz'da sona erecek olan "Cooperative Partner 2003" tatbikatının en önemli bölümü, geçtiğimiz hafta içinde dış basına tanıtıldı. CNN, BBC gibi dev televizyon kanallarının takip ettiği tatbikatı, Türkiye'den sadece SABAH izleme fırsatı buldu. Yabancı gazetecilerin de "Türk ordusu, bu tatbikata damgasını vurdu" yorumlarına neden olan Cooperative Partner 2003, Türkiye için her açıdan "ilk"leri temsil ediyor.
EN KAPSAMLI TATBİKAT
Havacı Korgeneral Atalay Efeer'in komutan yardımcılığını yaptığı NATO Güney Avrupa Komutanlığı'nın planladığı tatbikatta, kara, deniz ve hava gösterileri yapıldı. Mülteci akınının durdurulması, denizde mayın arama ve yok etme çalışmalarının yapılması, deprem gibi felaketlerde sivillerin kurtarılması gibi çok yönlü çalışmalara imza atıldı. 5 NATO ülkesi (Fransa, Yunanistan, İtalya, Türkiye, Amerika) ve 6 NATO partnerinin (Azerbaycan, Bulgaristan, Hırvatistan, Gürcistan, Romanya ve Ukrayna) katıldığı tatbikatta, Foça Amfibi Deniz Piyade Tugayı 1. Taburu, NATO tarihinde ilk kez komutanlık eden Türk askerleri oldu.
CONİLER'İN YERİNE MEHMETÇİK
Tabur komutanı Kurmay Yarbay Cengiz Naci Kutlu, emrindeki 5 ülkeden toplam 450 kişiden oluşan çok uluslu kara birliğine komuta ettiklerinin ve diğer ülkelerle uyumlu bir çalışmaya imza attıklarının altını çizdi. Türkiye'nin kara güçlerine komuta etmesine neden olarak "Amerikan ve İngiliz deniz piyadelerinin Irak'ta olması" gösteriliyor. Ancak birçok askeri ve sivil yetkili, planlamadan askeri çıkartmalara kadar birçok konuda başarı sağlayan Türkler'in bir sonraki tatbikatlarda da etkin rol oynayabileceğine dikkat çekiyor...
'Karadeniz'de her zaman ön planda olacağız'
Cooperative Partner 2003 tatbikatının senaryosu şöyleydi Rania adlı bir ülkede doğal felaket yaşanır, NATO güçleri de acilen kurtarma çalışmaları için hayali ülkeye gider... Tatbikatın Cuma günkü ve kıyıdan 20 kilometre açıkta yapılan ayağında senaryo gereği, gemiler mayın tarama çalışmaları düzenledi, denizaltı ve gemilerdeki siviller, güvenli noktalara taşındı. Yabancı basında da oldukça ilgi ile izlenen bölüm ise Fransız helikopterinin Piri Reis'ten sanal sivilleri alıp, gemilere taşıdığı an oldu.
"ALMANYA'DAN DAHA İYİYİZ"
Türkiye'ye ne kadara mal olduğu açıklanmayan bu tatbikatta görüştüğümüz askeri yetkililer, "Karadeniz'de yapıldığı için bu tatbikatın önemi Türkiye için oldukça büyük. Çünkü Türkler, en çok birimle tatbikatı destekleyenler oldu. Türkiye, NATO içinde askeri otorite olarak artık Almanlar'la eşit, hatta daha iyi duruma gelmiştir" diye konuştu.
NATO kapsamında en üst askeri konuma yükselen ilk Türk olma özelliğini taşıyan Havacı Korgeneral Efeer, tatbikat ve tatbikattaki Türkiye'nin önemini SABAH'a şöyle anlattı NATO'da barış ve istikrar için bu tip tatbikatlar önem taşıyor. İleride NATO'ya karşı çok yönlü bir tehdit olduğu zaman Türkiye, Karadeniz'de her zaman ön planda görülecek olan NATO ülkesi olacaktır...
Türkiye'ye duyulan hayalkırıklığı geçti
NATO karargahındaki üst düzey ABD'li yetkililer, Irak Savaşı'ndaki gerilimin son bulduğunu açıkladı
US-NATO'NUN hazırladığı program dahilinde Odessa'dan önceki ilk durağımız Brüksel'di. Yani NATO ve Avrupa Birliği'nin kalbinin attığı kent... Ana karargah ve askeri karargah olan SHAPE'te Odessa'daki tatbikat nedeniyle NATO-Ukrayna ve NATO-Rusya ilişkilerinin konuşulması beklenirken, üst düzey Amerikalı ve NATO yetkililerinin Türkiye tartışmalarına tanık olmak da ilginç bir gelişmeydi. Herkesin dilinde tabii ki, Irak Savaşı sırasında Almanya nedeniyle yaşanan Patriot krizi...
TÜRKİYE'NİN KONUMU ARTTI
Bir diğer NATO ülkesi olan Türkiye'ye getirilmek istenen rampalara gösterilen direniş, üst düzey bir Amerikalı yetkiliye göre, 19 üyeli ittifakta yaşanan en büyük krizlerden birini oluşturdu. Almanya ve Fransa'nın savaş karşıtı tutumları, Türkiye'nin NATO'daki konumunu daha da güçlendirdi. NATO'nun bu krizden dolayı tarihinde ilk kez yaşadığı 5'nci madde testini başarı ile atlattığına dikkat çeken yetkililer, "İşler yeniden yoluna giriyor" dedi.
Peki ya en çok merak edilen soru Türk-Amerikan ilişkilerindeki son durum ne?.. Birçok ABD'li yetkiliye göre de bu gerginlikten artık eser kalmadı. Dönem, artık "toparlanma" dönemi... Üst düzey bir ABD'li yetkili, "Türkiye savaşta bizi hayalkırıklığına uğrattı. Ancak o günler geçti" diye özetledi son gelişmeleri...
İZMİR'İN SEÇİLMESİ ŞANS DEĞİL
Selanik Zirvesi'nden önce Türk, Yunan ve İngiliz basınında yer alan Ege'deki taciz ve it dalaşlarıyla ilgili haberlerin ise Brüksel'de çok da gündem oluşturmadığı görüldü. Üst düzey bir yetkili, taciz haberlerinin abartıldığına ve güney komutanlığının ana hava karargahının İzmir'e taşınma kararının bir "şans" olmadığına dikkat çekti. Atina'nın da talip olduğu karargahın İzmir'e verilmesiyle ilgili "Türkiye, ittifakın doğudaki uç noktası olduğu için seçildi" dedi.
En çok birimle katılım
Türkiye, deniz, kara ve hava tatbikatlarında en çok askeri birimle tatbikata katılan ülke oldu. Deniz tatbikatlarına 2 fırkateyn (Gemlik, Gökçeada), 1 LST (Osmangazi), 1 tanker (Akar), 2 gemi (Gurbet ve Kılıç), 2 denizaltı (Sakarya ve Piri Reis), 1 mayın tarama gemisi (Edincik), 3 mayın gemisi (Fethiye, Sapanca ve Silifke); hava tatbikatında 4 F16, 1 Casa, 1 KC 135 ve 1 AB 212; kara tatbikatlarına da Foça Amfibi Deniz Piyade Tugayı'na bağlı 150 er ve 8 SAT komandosu ile katıldı. Ev sahibi Ukrayna dahi tatbikata bu kadar askeri teçhizat temin edemedi.
Akdeniz'de 30 bin ticari gemi arandı
Askeri yetkililer, NATO'nun güvenliğe daha fazla önem vermesinin ardından 11 Eylül saldırılarının olduğunu gizlemiyor. Bu kapsamda NATO ülkelerinin Türkiye'yle diyaloğu da arttı. 2 yılda Akdeniz'de tam 30 bin gemi arandı. Rapid Force'un (Acil Müdahele Gücü) oluşturulması süreci hızlandırıldı. Kara gücü İspanya, İtalya, Türkiye'den oluşacak olan 60 bin kişilik acil müdahale ekibinin yanısıra İspanya, İngiltere ve İtalya'nın deniz gücünün oluşturulmasına önem verildi.
Hedef: Yeni ve etkin bir NATO
Terörle mücadele kararı, NATO'da çoğu şeyin değişmesini sağladı. Ukrayna ve Rusya ile ilişkilerin artması sağlandı. Akdeniz'de 4240 km'ye 2000 km'lik bir alandan sorumlu olan güney komutanlığı 3 ana karargaha bölündü. (Deniz üssü Napoli'de, hava üssü İzmir'de, kara üssü İspanya'da) "Yeni bir NATO doğuyor" mantığıyla hareket eden ittifakın Afganistan'a 4500 asker gönderecek, Kafkaslar'la görüşmelere başlayacak konuma gelmesi, "NATO artık kendi sınırı dışında da güvenliği sağlayacak" yorumlarına neden oluyor...
Emre ERGÜL
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
