|
 |
|
Karanlıkla kandırıldık...
Türkiye'nin elektrik üretiminin üçte birini sağlayan Enka devlete yüksek fiyattan elektrik satıyor.
Anlaşmada al veya öde hükmü olduğu için devletin eli kolu bağlanırken şirketin kasasına yılda 437.5 milyon dolar giriyor. Enka Holding Onursal Başkanı Şarık Tara 'Gönlüm rahat' diyor ama Enerji Bakanı inceleme başlattığı açıkladı
İki yıl önce, 'Bu kış karanlıkta kalacağız' demeçleriyle ortaya atılan enerji krizi iddialarıyla adeta moda haline gelen doğalgazla çalışan yap işlet tesisleri Türkiye'nin sırtında kambur olmayı sürdürüyor. 1998 yılında anlaşmaları imzalanan ve Türkiye'nin elektriğinin üçte birini üreten Enka'ya ait üç santral aracılığıyla grup 16 yılda 7 milyar dolar kazanç elde edecek.
Yapılan anlaşma gereği al veya öde formülünün uygulandığı Enka'ya ait Gebze, Adapazarı ve İzmir santrallerinin üretim kapasitesi, yılda 33 milyar kilowatsaati buluyor. Tesislerin kurulduğu günlerde, Enka Holding Onursal Başkanı Şarık Tara devlete 4.2 cente elektrik satılacağını açıklanmıştı. Ancak yapılan anlaşma gereği Enka, doğalgaz fiyatları artıkça, devlete sattığı elektrik fiyatı eskale edilerek (düzeltilerek) yükseliyor. Bu nedenle Enka-İntergen konsorsiyumunun işlettiği üç santralin devlete elektrik satış fiyatı geçen yıl 5,4 cente çıktı. Elektrik Mühendisleri Odası'nın tahminlerine göre ise, Enka-İntergen ortaklığındaki üç santralin bu yıl üreteceği toplam elektrik miktarı 27 milyar kilowatsaat. Yaklaşık 5,4 cent olduğu ifade edilen alım fiyatı üzerinde bu yılki gelir 1,5 milyar dolara denk geliyor. Her birim elektriğin 1.32 centlik kısmının Enka'nın hissesi gelir kaydediliyor. Bu rakam üzerinden Enka-İntergen'in bu işlemden elde ettikleri yıllık kazancı 350 milyon dolara geliyor. 16 yıl vadeli anlaşmalarla şirketin toplam kazancı 7 milyar doları buluyor.
Enka'nın üç santral için yapılan 16 yıllık sözleşme gereği devlete toplam 497 milyar kilowatsaat elektrik satacağı öğrenildi. TETAŞ Genel Müdürü Hacı Duran Gökkaya Enka'dan alınan elektrikle ilgili şu bilgiyi verdi
"Adapazarı-Gebze-İzmir'deki santraller için 8.10.1998 tarihinde 16 yıllık işletme sözleşmesi imzalanmış. Adapazarı'ndan 2002 yılı içinde yaklaşık 2 milyar kilowatsaat elektrik alındı. Sözleşmede, toplam 102 milyar kilowatsaat elektrik alınacağı taahhüt edildi. Gebze'den 2002 yılı içinde 4 milyar kilowatsaat elektrik alındı. Sözleşmede toplam 206 milyar kilowatsaat elektrik alınacağı taahhüt edildi. İzmir'den 16 yıl içinde toplam 189 milyar kilowatsaat elektrik alınacağı taahhüt edildi." Enerji Bakanlığı yetkilileri, Enka santrallerinden 4.2 cent olarak alındığı belirtilen elektriğin 16 yıllık ortalama maliyet olduğunu, başlangıç döneminde fiyatın bu tutarın üstünde gerçekleştiğini, yıllar geçtikçe kademeli olarak ineceğini ifade ettiler.
1 MİLYAR DOLARLIK YÜK
Devlet kendi hidroelektrik santrallerinde 28.8 milyar kilowatsaat enerji üretiyor. Bu enerjinin maliyeti 0.1 sent. Termik santrallerindeki üretim ise 45.4 milyar kilowatsaat. Buradaki maliyet 3 sent. Yani devlet 0.01 sente ya da 3 sente elektrik üretmekten vazgeçip önümüzdeki yıl 5.4 sentten elektrik almak zorunda. Bu rakamlar da bu tercihin nereden bakılsa en az 1 milyar dolarlık ek yük getireceğini gösteriyor. Enka Onursal Başkanı Şarık Tara, ise yaptığı açıklamada "Gönlüm çok rahat, verilmeyecek hesabım yok" dedi. İddialara ilişkin daha sonra geniş bir açıklama yapacağını belirten Tara, "Memlekete çok iyi bir şey yaptığıma inanıyorum" diye konuştu.
Güler: "Talimat verdim. İnceliyoruz"
Enerji Bakanı Hilmi Güler, Türkiye'nin karanlıkta kalacağı korkusuyla başlatılan enerji alım garantili doğalgaz çevrim santrallerinde sözleşmelerin incelendiğini söyledi. ENKA'nın yaptığı santrallerden temin edilen elektriğin gerek maliyet gerekse miktar olarak incelemeye alındığını belirten Güler, SABAH'a yaptığı açıklamada, "Bu konu gündemimizde. Arkadaşlar incelemesine başladı. İnceleme sonunda bir karara varacağız. Sadece bu konuyu değil benzer örnekleri de ele alıyoruz" dedi.
Enka 5 ihaleye en iyi teklifi verdi mi?
Enka-İntergen ortaklığı enerji konusunda büyüme stratejisine 1998 yılında start verdi. Adapazarı, Gebze, İzmir, Ankara ve İskenderun santrallerine ilişkin 5 tesis paket olarak ihaleye çıkıldı. Enerji Bakanlığı'na yakın kaynaklar, bu beş ihaleye de en uygun teklifi Enka-İntergen konsorsiyumunun verdiğini belirtiyorlar. Ancak, Enerji Bakanlığı Bu beş ihaleden Adapazarı, Gebze, İzmir Enka İntergen'e ithal kömürle çalışan İskenderun santrali Siemens-Steag konsorsiyumuna verildi. Ankara santralinin yapımını National Power-Bayındır-Mimag konsorsiyumu üstlendi. Daha sonra Bayındır Grubu'nun zor duruma düşmesiyle, Belçikalı Trakdabel şirketine devroldu. İhale sonunda tüm santrallerin Enka-İntergen'e verilmemesi, tepkilerden çekinildiği yorumlarına neden oldu.
Fatma CAN
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
