|
 |
|
ABDURRAHMAN YILDIRIM
Bir dünya markası doğuyor
Yüksekliği 2000 metreyi bulan Ahir Dağı'nın eteklerine yaslanan Maraş, aynı zamanda bu dağın yamacındaki ormanlardan beslenmiş. Bir kere bu dağ Maraşlı'ya kekik, keven, sümbül, çiğdem gibi Ahir Dağı'nın birbir çeşit çiçeği ve bitkisiyle beslenen keçilerin eşsiz kıvamdaki ve aromadaki sütünü vermiş. İkincisi bu dağ yabancı orkide yumrularının dövülmesi ve sonrada öğütülmesiyle elde edilen olağanüstü lezzetteki salebi Maraşlı'ya sunmuş. Başlangıçta Ahir Dağı eteklerinde biriken kar tabakalarını meyve özlerine karıştırarak oluşturulan karsambaç adlı serin tatlıdan daha sonra süt ve salep ve balın karıştırılmasıyla bugünkü Maraş dondurması yapıldı. Maraş dondurmasının süt ve salep dışında ayırıcı üçüncü bir özelliği ise dövülerek yapılmasıydı. Saatlerce süren bu dövülmeyle dünyanın en yoğun, en sert ve en esnek dondurması yapılıyordu.
Roma başardı, Mado sırada
Maraş, İtalya'nın başkenti Roma ile birlikte dondurmayı farklı yöntemle üreten ve bu nedenle dondurmaya adını veren veren iki şehirden biri. Roma dondurması zaten dünyada yaygın. Taklit edilmesi kolay. Değiştirilmiş ve geliştirilmiş bir sanayi ürünü haline gelmiş. Bu dondurmadan uluslararası dondurma markaları yaratıldı. Bunlardan biri de, 90'lı yılların başında Türkiye'ye geldi, ancak tutunamayıp gitti.
Çünkü bu tarihler tam olarak Maraş dondurmasının çağdaş teknolojiyle tanıştığı ancak özgünlüğünü tam koruyarak atılıma geçtiği ve Türkiye'ye yayıldığı yıllardı. Şoklama sistemi ile dondurmanın uzun süre yaşıtılmasının ve dünyanın öbür tarafına yollanmasının yolunu buldu, dondurma baronu Mehmet Kambur. Aynı zamanda iki gün sürüyle dondurmayı koruyacak ambalajlama geliştirdi. Bu sistem Maraş dondurmasının önünü açtı. Mado Dondurma kafelerinin Türkiye'deki sayısı artık 200'ü geçti. Bu yönüyle Mado Türkiye'de en çok isim hakkı (franchise) veren şirket. Bütün üretim Maraş'ta yapılıyor ve buradan Türkiye'ye dağıtılıyor. Dağlardaki 12 bin keçi bu dondurmalara süt yetiştirmek için besleniyor.
Mado'nun patronu Mehmet Kambur'u Maraş'taki Yaşar Pastanesi'nde gece yarısını geçmişken dondurma tezgahının başında bulduk. Bir iş adamı, iyi para kazanan bir patrondan çok, o dondurma aşığı biri. Türkiye'de hedeflerine ulaşmış. Hedefi artık dünyaya ulaşmak. Şu an da 12 ülkede dondurma satıyor. Japonya, İngiltere, Almanya, ABD bunlar arasında. Mehmet Kambur, asıl hedef pazarın ABD olduğunu söylüyor. Çünkü bu ülkede kişi başına yıllık dondurma tüketimi 26 kiloymuş. Avrupa'da 12 kilo olan dondurma tüketimi Türkiye'de ise 1 kiloyu bile bulmuyormuş. Kambur'un bütün hedefi bir dünya markası yaratmak.
Bir gün mutlaka
Bütün kazancını da bu yola harcıyormuş. Şu anda ağırlıklı olarak araştırma geliştirmeye gidiyor bu harcamalar. Elbette arkasından tanıtım başlayacak. Dünyaya açılırken kazanç güdüsüyle hareket etmiyor. Bunu markalaşmanın bir maliyeti olarak görüyor. "Biz parayı Türkiye'den kazanıyoruz. Zaten para Türkiye'den kazanılamazsa dünyanın hiçbir yerinden kazanılmaz" diyor Kambur.
Henüz Türkiye'den bir dünya markası çıkmadı. Ancak bölgesel bazda öne çıkanlar ve dünya markası olmaya adaylar var. Paşabahçe, Efes Pilsen, Beko, Vestel, Mavi Jeans ve Mado bu yönde öne çıkanlardan. Bunlardan hangisinin kendisini dünya markası olarak tescil ettireceğini elbette zaman gösterecek. Mado, Ankara'nın doğusunda ve Maraş gibi sosyal yönden az gelişmiş bir yöreden aday.
Ancak Ahır Dağı, keçi sütü, salep orada olduğu sürece, Mado'nun dünya markası olma şansı devam edecek. Bu hedefe de bir hayli yakın. Eğer bu şansını iyi kullanamazsa, talihsizlikler olursa Maraş'tan bir dünya markası bugün çıkmasa bile, günün birinde mutlaka bir dünya markası çıkacak. Bu Mehmet Kambur veya Mado olmasa bir başkası olacak.
Sonuç - "Her şey kolay olana kadar zordur" Dan Millman
Mesajlarınız için:
ayildirim@sabah.com.tr
Haberleri gazete sayfası görüntüsünde okumak için
SABAH e-Medya"ya
tıklayın
|
|
|
|
