|
 |
|
Ege'nin sikayeti hayvan hirsizligi
Daglari, ovalari, caylari, dereleri astik ve... Cine'ye ulastik. Cine, Aydin'a 36 kilometre.
Mugla'ya 70.
Nufusu 18 bin (koylerle birlikte 50 bin) ama...
Cine disindaki Cineli sayisi, Cine nufusundan kat, kat fazla.
Aydin'daki isadamlarinin onemli bolumu de Cineli.
Aydin'in en cok vergi odeyen yuz kisisinin, yarisi "Cine dogumlu."
Bu yil Aydin'in vergi rekortmeni "Akmaden."
Aile isletmesi.
Bu aile de "Cineli."
MADRAN... VE PINAR
Cine Cayi, Yatagan'dan dogar.
Cine ovasinin sirtini dayadigi Madran daginin etegini dolasir.
Ve Menderes nehriyle bulusur.
Madran dagindaki su "cok kalitelidir."
Meshur "Madran suyu" iste bu sudur.
Yorede "Bozdogan" ilcesi vardir.
Daglarin arasinda.
"Oralarin suyu" da cok guzeldir.
"Pinar su" oradan cikar.
Diyecegimiz o ki...
Yol boyunca adim basi bir dere...
Bir kaynak.
Su, berrak.
Tertemiz.
Kana kana icebilirsiniz.
SIKAYET
Bolgede milli gelir, Turkiye ortalamasinin ustunde.
En fakir insanin bile ya bagi var, ya bahcesi.
Ya traktoru var, ya otomobili.
Sikayet "acliktan... Yoksulluktan" degil.
Sadece "islerin durgunlugundan."
Ve bir de
"Hayvan hirsizligindan."
YAVUZ BEY... YAZ!
Ates, dustugu yeri yakar.
Hayvan hirsizligi Menderes ovasinda pekcok aileyi "yakmis."
Yol boyunca nereye ugradiysak, kime selam verdiysek "ayni sikayeti" dinledik.
Ve ayni "ricayla" karsilastik
- Ne olur yazin!.. Ilgilileri uyarin.
DUTLUOLUK'TA HIRSIZLIK
Dutluoluk koyu, Cine'nin hemen yanibasinda.
Koylu, alisverise Cine pazarina iner.
Gecen hafta koylu yine Cine pazarindayken...
Koye hayvan hirsizlari gelmis.
Iki kisilermis.
Caldiklari hayvanlarla yakalanmamak icin formul de bulmuslar.
Hayvanlari kesmisler.
Basini, derisini, bagirsaklarini birakacaklar...
"Eti" alip, kacacaklar.
Ama bu sirada, hayvanlarin sahibi olan kadin, pazardan donmez mi
- Kimsiniz?.. Ne yaptiniz hayvanciklarima?
Iki hirsiz kacip, gitmis.
OVANIN TADI
Diyeceksiniz ki "koylu de hayvanini kilit altinda tutsun."
Bunu biz de soyledik.
Ama "kilit de ne ola ki" yanitini aldik.
Koylunun cogu soyle diyor
- Yavuz bey, burada evlerin kapisinda bile kilit olmaz... Kimse, kimsenin malina yan gozle bakmaz... Ama bu hayvan hirsizligi cikti cikali, Ege ovasinin tadi kacti.
CINE PAZARI
Milas, Bodrum, Marmaris, Kusadasi pazarlarinda satilan seylerin cogu, Cine'den gidiyor.
Dokuma... Orgu... Kumas... Yerel takilar...
Akliniza ne gelirse. Cine pazarinda dolasirken, gencten biri bagirdi
Yavuz abi, Yavuz abi.
- Efendim.
- Cine'de boyle dolasilmaz.
- Ya nasil dolasilir.
-Aha, boyle dolasilir.
Kostu, geldi, boynumuza bir sey doladi.
Sorduk
- Sen kimsin?
- Ben Orkun... Orkun Payze.
- Boynuma sardigin nedir?
- Deveci yagligi... Posu da denir... Ege'de boyle gezilir.
****
Cine pazari hareketli. Ama esnafa sorarsaniz... "Eski canlilik yok Yavuz bey."
- Neden yok?
- Yavuz bey... Isler acilacak ama... Bir turlu tam acilamiyor.
- Iyi de... Nicin?
- Galiba siyaset tam oturmadigi icin.
****
Bu arada bir dukkana giriyoruz. Orkun'un babasi da geliyor Adnan Payze.
Manifaturaci. Magazasi "110 yillik." Dededen toruna "esnaf bir aile." Adnan bey 61 yasinda. 45 yillik esnaf.
Ve ayni zamanda "Cine Camilerini Yasatma ve Okul Yaptirma Dernegi'nin Baskani." Nerede bir "eski cami" var. Yikilmamasi icin Adnan bey "omuz veriyor." Ve hangi okulun, neye ihtiyaci var?.. Adnan Payze "para veriyor... Cimento veriyor... Malzeme veriyor." Adnan bey "egitim... Once egitim" diyor.
****
Pazari dolasmayi surduruyoruz.
Esnafin biri
- Yavuz bey... Menderes'in Icisleri Bakani Namik Gedik, Cineli'dir... Yazmayi sakin unutma.
Bir baska esnaf
- Cakici Efe Cineli'dir... Yoruk Ali Efe'nin kizanlarindan Killioglu Efe de Cineli'dir... Yazmayi sakin unutma.
Diger esnaf
- Yavuz bey... Bu pazarda, Adnan Menderes de dolasti... Bunu da yazmayi unutma.
****
Cine pazarinda cay molasi veriyoruz.
Zira esnaf birakmiyor.
"Falancinin cayini ictin... Benimkini de iceceksin" diyor. Bu arada Metin Uyar geliyor. Cine, Sanayi Sitesi Baskani.
- Metin bey... Ortalik nasil?
- Sitede 322 dukkan var... Eskiden site cok canliydi... Simdi 150 dukkan bos.
****
Cine pazarinda dolasirken sik sik belediye hoparlorunden "su anons" yapiliyor
- Para bulunmustur... Pazarda para dusurenlerin, belediyeye muracaat etmeleri rica olunur.
Pazar "kalabalik." Ama "hirsizlik" yok. "Yankesicilik" yok. "Kapkac" yok.
Kadina, kiza yan gozle bakmak, laf atmak yok. Musteriyi kaziklamak yok. Pazar tam bir "huzur ortami." Yerde para bulan "cebine indirmiyor." Zira... "Oteki dunyada hesabi sorulur." Dogruca, belediyenin yolunu tutuyor.
****
Cine pazarindan ayrilirken, boynumuzdaki "deveci yagligini" cikaracak olduk.
Cineliler "cikarmayin" dediler
- Aliniriz... Incinir, kiriliriz... Hakaret sayariz... Siz Cine'nin hemsehrisi oldunuz... Boyle dolasacaksiniz.
Efenin harman oldugu yer
Turkiye'de iki "Cine" var. Biri "Burdur'da." Digeri "Aydin'da." Cine'yi kuranlar "Orta Asya'dan gelen ilk Turkler." Abdulhamit doneminde de "Trakya gocmenleri" gelmis. Nufus "yoruk" kokenli. "Trakya kokenli." Ve bu kokenler de "geleneklerini hala yasatiyorlar." Yardimlasma "en ust duzeyde." Kurtulus Savasi'nin Galip Hoca'si Celal Bayar, Ege'de "ilk orgutlenmeyi" Cine'de baslatmis. Butun "Efeleri" Cine'de toplamis
- Dusmani kovacagiz efeler!
- Basustune Hocam.
****
Bolgede her yerin "kurtulus gunu" vardir. "Kurtulus bayrami" vardir. Ama Cine'nin "boyle bir gunu, bayrami" yoktur. Zira Cine "efeler diyari."
"Efenin harman oldugu yere" dusman girebilir mi? Carsida, pazarda... Caddede, sokakta "herkes efe."
Durus "efe durusu."
Yuruyus "efe yuruyusu."
Uslup "efe uslubu." Ama kesinlikle "kaba" degil, "saygisiz" degil.
Herkes "yardimsever", orfune, adetine, gelenegine bagli efe. Ve Cine'nin kadini da efe, erkegi de efe.
Topraga insan dik, insan fiskirir
Ramazan Karincalitepe. Cine'nin, Akcaova beldesinden. Esnaf Kefalet Kooperatifi Baskani.
- Ramazan... Belde, Cine'ye kac kilometre?
- 15.
- Nufus?
- Besbin.
- Esnafin durumu?
- Hec iyi degil. Faiz dustu... Sartlar uygun... Ama esnaf kredi almiyor.
- Nicin?
- Korkuyor. Ya yine bir kriz oluverirse korkusu... Ya yine tezgahim bozuluverirse korkusu.
- Ramazan... Korkuya gerek yok.
- Siz boyle deyorsunuz ama... Halk boyle dusunmeyor... Eski kriz cok derin yara acti... Halk korkuyor.
- Ne yapmak lazim?
- Yavuz bey... Bu toprak oyle bereketli ki... Gelin, ovaya cikalim... Topraga, insan dikelim... Uc aya kalmaz, insan fiskirir... Topraga, baston dikelim... Agac fiskirir... Toprak iyi... Insanlar caliskan... Halkin sadece guvene ihtiyaci var... Ankara guven versin yeter.
Vedalasirken kolumuzu tuttu
- Sakin ha... Hayvan hirsizligi halki canindan bezdirdi... Sakin bunu yazmayi unutmayin ha.
En buyuk Yildiz abla
Cine'de kiminle konussak "ablasindan" bahsediyor. Yildiz ablasindan." Yildiz abla "Yildiz Kenter." Cine'nin "gelini."
Sukran Gungor, Cineli. Onun olumune "bolge" cok uzulmus. Adini "bir caddeye" verecekler. 16 yildir "Yeni Ufuk" gazetesini cikaran Sadettin Cetin "Buyrun... Son sayimiz" dedi. Yeni Ufuk'un son sayisinin manseti "Yildiz Hanim."
Sadettin Cetin
- Sukran Gungor'un babasi Nuri Gungor, Cine'nin ilk belediye baskaniydi... Halk cok severdi... Onu kaybettik... Sonra Sukran bey de oldu... Ve Yildiz hanim bize yadigar kaldi... Cine'nin ablasi.
- Sadettin bey... Siyaset nasil?.. Ekonomi nasil?.. Halk nasil?
- Yavuz bey... Ben ne desem bos... Bugun Cine'nin pazari... Gelin, dolasalim... Yalniz Cine'yi yazarken... Ege'yi anlatirken, bir seyi unutmayin.
- Nedir o?
- Hayvan hirsizligi... Mutlaka yazin... Halk en cok bu konuyu konusur.
- Baska neyi konusur.
Yanit, Sadettin beyin, gazeteci oglu
Erman'dan geldi
- Fenerbahce'yi.
Telefonlar 'Harmandali efem geliyor' caliyor
Avukat Yilmaz Menderes'in, Karpuzlu ilcesinde davasi vardi. Sabah davaya gitti. Ogle vakti Cine'ye dondu. Sorduk Ne davasiydi?
- Karpuzlu'nun bir koyunde hirsizlar, koylunun ari kovanini calmislar.. Onun davasi.
- Kac kovan calinmis?
- Iki.
- Kac para?
- 360 milyon.
Biz "not almaya" baslayinca... Menderes "Yavuz bey" dedi
- Su an bolgede en onemli sorun hayvan hirsizligi... Yazarsaniz, Ege minnettar olur.
- Yilmaz... Kirsal kesim ne alemde?
- Pamuk para etmeyince, misira yonelme var.
- Ya dag koyleri?
- Hayvancilikla ugrasir.
Sohbet sirasinda Yilmaz Menderes'in cep telefonu caldi. Telefondan gelen muzik "Harmandali efem geliyor." Zaten carsida, pazarda ne zaman, birinin telefonu caldiysa... "Ayni muzigi" dinledik.
- Yilmaz... Siyaset nasil?
- Buralarda eskiden sadece Demokrat Parti vardi... Adalet Partisi vardi... DYP vardi.
- Sonra?
- 1984'te bir defa ANAP kazandi.
- Sonra?
- 1999'da da ilk defa CHP, belediyeyi aldi... Ama o da DYP'li bir ailenin damadi.
- 2002 seciminde ne oldu?
- Cine'de DYP yuzde 35'le birinci oldu... Buralarda DYP iyidir... Eskiden de iyiydi... Ama DYP bir ara hastalik gecirdi... Simdi iyilesiyor.
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
