|
 |
|
MUHARREM SARIKAYA
Ankara'nin Iran ve Irak hesabi
Ankara bir suredir Irak ile ilgili hesaplarini gozden geciriyor.
Tezkere surecinde Ankara-Washington arasinda ortaya cikan gerginligin yumusamaya baslamasi uzerine, bundan sonraki donemde neler olabileceginin hesabini yapiyor.
Bu hesabi yaparken iki perspektiften konuya yaklasiyor.
Bunlardan ilki Washington'un gelecekteki hedefi olarak gosterdigi ve Moskova'nin da destegini aldigi Iran konusu.
Ankara Iran'i Irak ile birlikte okumaya calisiyor.
Bunun nedeni de Washington'da temaslarda bulunan Turk heyetlerine ABD'li yetkililerin soyledigi su sozde yatiyor
"Operasyon oncesi Bagdat'a nasil yaklastiysak, bir yil sonra Tahran bizden ayni yaklasimi gorecek..."
Washington'dan bu yonde yaklasimlar gelse de Ankara, ABD ve Rusya'nin Iran'a karsi demeclerinin gerisinde Irak'i goruyor.
Ankara'da bu sozlerin kripto cozumu su sekilde
"Iran bugune kadar nukleer veya kitle imha silahi kullanmadi. Nukleer calismasini da Uluslararasi Nukleer Ajansi ile birlikte gerceklestiriyor. ABD'nin bu asamada Iran'a donuk yaklasiminin gerisinde uc neden var; Orta Dogu baris surecinde Iran'in bolgedeki etkisini azaltmak, Irak'taki Siiler uzerindeki etkisini kirmak ve Iran icindeki demokrasi yanlilarini harekete gecirmek."
Ankara'ya gore, ABD'nin Irak'in hemen ardindan Iran'a yonelmesinin gerisinde aslinda Irak icinde istedigi yapilanmayi bir turlu gerceklestirememis olmasinin etkisi de var.
Bir sure once Irak'ta incelemede bulunan buyukelcilerden gelen bilgiler de ABD'nin Irak'ta yonetim yapisini oturtamadigi, daginikligi gideremedigi ve hizmetleri bir turlu baslatamadigi yonunde.
Dolayisiyla ABD, bu aksakligin eylul veya ekim ayina kadar devam etmesi durumunda bir sikinti cikmasinin onunu kesmek icin on aliyor.
Yani, Siiler veya diger gruplarin Iran etkisinden kurtulmasini istiyor.
Bunun icin Tahran yonetimine gondermede bulunarak, bolgeden uzak durmasini saglamaya calisiyor.
Sadece Irak'tan degil, Orta Dogu'dan da soyutlamaya calisiyor. Boylece, Orta Dogu baris surecini etkileyebilecek Suriye'nin ardindan, Iran'i da bir kenara sikistirmak istiyor.
Ekonomik yatirim
Ankara'nin uzerinde durdugu bir diger konu da ABD'nin Irak'in yeniden imarini hangi suratte gerceklestirecegi.
Irak'ta gida, su, elektrik gibi temel hizmetlerin hala tam anlamiyla verilememis olmasi Ankara'da kaygi uyandiriyor.
Yapilan hesap ise ABD'nin Irak'taki gorevlilerinin daha uzun sure bu hizmetleri kisa sure icinde tam anlamiyla yerine getiremeyecegi yonunde.
Hesaplarina baz aldiklari ise ABD'nin Irak'a ne kadar daha ekonomik yardimda bulunacagina iliskin. ABD, operasyon sirasinda bozulan alt yapi hizmetlerini kendisinin karsilayacagini acikladi.
Irak'in kalkinmasi icin gerekli finansmani ise bu ulkeden ihrac edecegi petrolden elde edecegi kaynaktan karsilayacak.
Washington, Irak'tan ihrac edecegi gunluk petrol miktarinin ancak bu yilin sonunda 1.8 milyon varile cikabilecegini acikladi. Bundan elde edilecek gelir ise 15 milyar dolar civarinda. Disisleri'nin verilerine gore bir askerin Bosna-Hersek'teki yillik maliyeti 250 bin dolar.
Dolayisiyla petrolden elde edilecek gelir Irak'taki 50 bin ABD askerin bir yillik harcamasi kadar olacak.
Ankara, Washington'un nasil bir yontem uygulayacaginin hesabini yapiyor.
Butun bunlarin sonucunda Ankara'da, ozellikle de Disisleri Bakanligi'nda su gorus hakim
"Fransa ile dahi kirginliklarini gideren Washington sonunda bizimle de bir noktada uzlasacak. Turkiye Irak pastasindan da gerekli payi alacak. Irak'taki bu daginikligi da ancak Turkiye ile isbirligi icinde asabilir."
Haberleri gazete sayfasi goruntusunde okumak icin
SABAH e-Medya"ya
tiklayin
|
|
|
|
