|
|
 |
Milyarlarca dolarlık emeklilik fonu kapıda
Sonunda bizler de tıpkı Amerikalılar ya da İngilizler gibi emeklilik fonumuzu kendi önceliklerimize göre oluşturabilecek, istediğimiz emeklilik şirketini seçebilecek ve beğenmezsek o dakika ayrılıp, başka bir şirkete geçebileceğiz.
Ağır aksak ilerse de, takip edenlerin hatırlayacağı gibi Özel Emeklilik Yasa Tasarısı Meclis'ten altı ay önce geçti. Ama şirket kurmak isteyenler, aylarca Hazine'nin yönetmelikleri çıkarmasını bekledi. Neyse ki, iki hafta önce Resmi Gazete'de konuyla ilgili yönetmelikler de yayınlandı.
Sektör şu anda için için kaynıyor. Çünkü milyarlarca dolarlık fonlardan oluşması beklenen emeklilik pazarı büyük bir potansiyel olarak karşılarında. Şu anda iki yeni şirket tarzının doğduğunu öğreniyorum. Yakında birbiri ardına Emeklilik A.Ş'ler ve Portföy A.Ş'ler kurulursa sakın şaşırmayın.
Yeni emeklilik sisteminde bireylere emeklilik şirketi seçme, katkı paylarının miktarını ve süresini belirleme hakkı tanınıyor. Tıpkı Amerika'da olduğu gibi. Yani emeklilik poliçesi yaptıran bir kişi hangi tarz fonlarda yönetim yapılacağını belirleyebiliyor. Performansı beğenmezse şirketi değiştiriyor. Üstelik devletin vergi teşviği de bulunuyor.
Yapı Kredi Yaşam
Konuşulanlara bakılırsa, Yapı Kredi Yaşam, eylül gibi ilk emeklilik poliçesini satmaya hazırlanıyor bile. Konunun ne kadar önemli olduğunu anlatabilmek için rakamlara başvurmakta fayda var. Amerika'da kurumsal yatırımcılar hisse senetlerinin yüzde 50'sini yönetiyor. 2000 sonunda ABD'de yatırım fonu miktarı 7 trilyon doları buldu. Diğer ülkelerde de yaklaşık 5 trilyon dolarlık bir fonun olduğu göz önüne alınırsa, toplam 12 trilyon dolar tüm dünyada kurumsal yatırımcılar tarafından yönetiliyor. Peki bu yatırımların yüzde 32'sini emeklilik fonlarının oluşturduğunu biliyor muydunuz?
Türkiye'de ise toplam kurumsal fon miktarının 5 milyar dolar olduğu söyleniyor. Bunun 3 milyar doları likit fonlarda duruyor. Yani Türkiye'de GSMH'nın sadece yüzde 3'ü kadar bir fon yönetiliyor ve içinde henüz emeklilik fonu da bulunmuyor. Bunun ne kadar az olduğunu göstermek için bir kaç örnek vermekte fayda var. Örneğin Yunanistan'da bu oran yüzde 33. ABD ve İngiltere'de ise sıkı durun, yüzde 200.
100 milyar dolar!
Kaba bir hesapla bizim emeklilik sisteminin yani emeklilik fonları oluşmasının ardından 10 yıl içinde durumumuzun Yunanistan'a yetişeceğini varsayarsak, bu süre içinde 300 milyar dolar olması beklenen GSMH'nin yüzde 33'ünden bahsediyoruz. Sektörün yaptığı hesaplara göre, kabaca bu rakamın 100 milyar dolarını emeklilik fonları oluşturacak.
İsviçre Hayat Sigorta ve EVG Yatırım Menkul Değerler şirketi tarafından kurulan İsviçre-EVG Portföy yönetim şirketi de bu amaçla kurulmuş harekete geçmeyi bekleyen şirketlerden biri. Genel Müdürü Cüneyt Demirgüreş, emeklilik şirketlerinin emeklilik poliçesi satacağını ve topladığı parayı da porföy şirketlerinin yöneteciğini anlatıyor ve 2002 yılı bitmeden bu işe başlayacaklarını söylüyor.
Kabil-İstanbul seferi olur mu?
Türk iş dünyası, özellikle de inşaat sektöründeki belli başlı firmalar şu sıralar Afganistan'la ilgili her gelişmeyi pür dikkat takip ediyor. Ne de olsa BM, Afganistan'ın yeniden inşaası için en az 15 milyar dolarlık bir finansmana ihtiyacı olduğunu açıkladı ve 5 yıl içinde yapılacak mali yardımın miktarı 4.5 milyar dolar olarak belirlendi. Yani pazar mütehahhitlik sektörü için büyük potansiyel.
Zaten bu yüzden bölgeye gidip inceleme yapan Türkler'in sayısı her geçen gün artıyor. Bölgeyi yakın markaja alan STFA'nın İş Geliştirme Başkan Yardımcısı Murat Tutan, elektronik postama gönderdiği yazısında, bu potansiyelden bahsediyor, ancak önlerinde hızlı seyahat edememe gibi bir engel olduğunu söylüyor. Anlattıklarına bakılırsa, bugün işadamlarının Kabil'e en kısa ve güvenilir yolla gitmesi çin üç uçak değiştirmesi gerekiyor ve yolculuk 48 saatten az sürmüyor. Yani İstanbul-Karachi-İslamabad-Kabil güzergahı tek seçenek. İşte bu yüzden, THY'nin Kabil'e direkt sefer koymayı düşünüp düşünmeyeceği merak ediliyor. Hem böylece, sadece Türk müteşebbisler değil, Afganistan'da görev alacak tüm yabancı nüfusa da hitap edecek büyük bir yolcu potansiyeline sahip olabilirler. THY yetkililerine işadamlarının talebini bu sütunlardan duyuruyoruz.
|
|
|
|