THY dünyaya örnek oldu

THY krize rağmen 2001'de 8.1 trilyon kâr etti. New York Times, devletten yardım almadan ayakta kalma becerisini gösteren şirkete geniş yer ayırdıa

Türk Hava Yolları (THY), geçtiğimiz yılki mali performansıyla dünya şirketlerine örnek oldu. THY, 2001 yılında dev havayolu şirketlerinin aksine 8.1 trilyon lira kâr etmeyi başardı. ABD'de 11 Eylül'de yaşanan terörist saldırılardan sonra havacılık sektörü 15 milyar dolar zarar ederken THY'nin 6 milyon dolar kâra geçmesi New York Times'ta (NYT) geniş yer buldu.

"2001 yılında Sabena ve Swissair gibi dev havayolu şirketlerinin iflas, ABD'li United Airlines'ın 2.1 milyar dolar zarar ettiği düşünüldüğünde THY'nin 1998 beri ilk defa kâra geçmesinin önemi ortaya çıkıyor" yorumunu kullanan NYT, THY'nin devletten hiçbir yardım almadan, pek çok havayolu şirketinin aksine ayakta durabildiğine dikkat çekti.

Gazeteye şirketin nasıl kâra geçtiğini anlatan THY Yönetim Kurulu Başkanı Cem M. Kozlu, "Bütün zorluklar, bizim güçlenmemizi sağladı. Çünkü kendimizi yeniden yapılandırdık. Devlet ise şirkete müdahalesini kesip bizi özgür bıraktı" dedi. Hedeflerinin henüz bitmediğini belirten Kozlu şunları söyledi: "İstanbul'daki havalimanı işletmeciliği, Asya ve Ortadoğu için merkez olacak. Asıl önemli olan, THY'nin devletten yeni özgürlükler kazanması"

Kozlu'nun da dile getirdiği gibi THY'de kârlılık devlet müdahelesinin sona ermesinin ardından geldi. 2000 yılında ekonomik kriz olmadığı halde 103 milyon dolar zarar eden THY, uzun süre piyasa şartlarına uyum sağlamak için dönemin Ulaştırma Bakanı Enis Öksüz'den zam izni istemiş ancak başarılı olamamıştı. Öyle ki şirketin 2000 yılı bilançosunda bu yüzden 13 trilyonluk zarar oluşmuştu. Sivil Havacılık Yasası'nda yapılan değişiklik THY'nin bilet fiyatlarını özgürce belirleme imkanı tanındı. Bunun yanı sıra başta milletvekilleri olmak üzere tüm indirimlerin sona ermesi, siyasi kaygı olmadan verimsiz bölgelere uçuşların iptal edilmesi de şirketin krize yenik düşmesini engelledi.

Hükümet özgür bıraktı onlar da kâr etti
Kriz ve 11 Eylül olaylarına rağmen 2001'i 8.1 trilyon lira kârla kapatan THY, küçülerek kendini korudu. THY Genel Müdürü Yusuf Bolayırlı, kendilerini zarardan kâra geçiren süreci şöyle özetledi:

* 6 tane uçağımızı 90 milyon dolara İran'a sattık.

*Filo küçülünce personelde de küçülme gündeme geldi. 600 kişi zorunlu emekli edildi, yıl sonuna kadar kendi isteği ile ayrılanlarla bu sayı 1500'e ulaştı.

*Sendika ile anlaşarak üç ay boyunca yüzde 10 maaşlardan kesinti yaptık.

*Yatırımları kıstık.

*Miami, Selanik seferleri iptal edildi. Osoka uçuşları bir süreliğine durduruldu. Bazı hatlardaki uçuş sayıları azaltıldı.

* Siirt, Adıyaman, Sinop, Kahramanmaraş, Balıkesir'e yapılan uçuşlar iptal edildi.

* 2000 yılında 100 milyon dolar fazladan para aktarmak zorunda kaldığımız akaryakıt fiyatları bu sene lehimize işledi. Akaryakıt fiyatları 30 dolardan, 18 dolara kadar geriledi. Şu anda bu rakam 23 dolar civarında.

* Fiyatları kendi başımıza belirleme özgürlüğüne kavuştuk.

* Mesailer başta olmak üzere bir çok kurum içi giderde tasarrufa yöneldik. Herkes işin zor olduğunu ve tedbirler ile çıkışın olabileceğini gördü.

* Bütün indirimleri sona erdirdik.