Ne füzeler gördük ama yıkılmadık

Yıllarca ağır ambargo uygulanan ve sürekli bombalanan Irak'ta ticaret yapmak hiç de kolay değil. Ama Türk işadamları zoru başardı; 20 senede 1 milyar dolarlık ihracatla mucize yarattı

Irak'a ilk yolculuğumu 140 Türk işadamıyla yaptım. İş konusundaki bilgim ve yeteneğim sıfır olduğundan Irak gibi yıllardan beri ağır bir ambargo uygulanan ve sürekli bombalanan bu ülkeyi tabii çok merak ediyordum.

Körfez Savaşı'ndan beri bomba tehdidi altında yaşayan Bağdat'ta, ilk sürpriz havaalanının yöreye uygun mimarisiydi. Bombalandıktan sonra hemen tamir edilen diğer binalar gibi yerel mimarisiyle dikkat çeken meydandan kente giden yolların inanılmaz genişliği, altyapının mükemmelliği ve yeşilin bolluğu sürprizleri arttırdı.

Bağdat'ın en iyi oteli El Reşid'in kapısından girerken paspas yerine Körfez Savaşı'nı başlatan Baba Bush'un seramikten yapılmış başını ve altında "Katil Bush" yazısını görüyorsunuz. Anlamını sormaya kalmadan bir görevli anlatıyor: "Leyla Alattar adında genç bir seramikçi bunu yaptı. O gece açılışı beklemeden Amerikan uçakları sanatçının evini bombaladı; içerde Leyla Alattar dahil kim varsa öldü."

IRAK HALKI TÜRKLER'İ SEVER
Savaşa rağmen Irak'la ilişkilerini 20 yıldan beri sürdüren Arçelik, Ram, Tekfen, Standart gibi şirketlerin yetkilileri bu kervana katılan genç işadamlarıyla bir nevi kader yolculuğuna çıkmışlar. Gençlere yol gösteriyor, onları alışılmışın tersine destekliyorlar.

Iraklılar'ın Türkler'i görünce gözleri parlıyor. Şimdiye kadar gittiğim diğer Körfez ülkelerinde böyle bir sıcaklık, içtenlik hissetmedim. Sanki çok sevdikleri yakın akrabalarına kavuşmanın mutluluğunu yaşıyorlar.

Bağdat'a adım atar atmaz Irak Petrol Bakanı Mohammed Amer Reasheed'le toplantı yapılacağı söylendi. Orada ilk defa bir Türk bürokratının neleri başarabildiğine tanık olmanın mutluluğunu yaşadım.

Bütün işadamlarının, özellikle Irak gibi komşu ülkeler ve tüm dünya ile iş ilişkilerinde lokomotifliğini üstlenen Dış Ticaret Müsteşarı Kürşad Tüzmen'le birlikte Petrol Bakanlığı'na gittik.

RAMAZAN: FAZLA DİPLOMATSINIZ
Tüzmen için "onun inanılmaz fedakârlığı, sabrı olmasaydı hiçbirimiz Irak'la bu zor şartlar altında hiçbirşey yapamazdık" diyen işadamlarının sözlerinin hiç de abartılı olmadığına Bakan'la hep birlikte geçirdiğimiz iki saatte tanık olduk. Sadece Petrol Bakanı değil, Irak Devlet Başkan Yardımcısı Taha Yasin Ramazan, Maliye Bakanı Hikmet M. İbrahim Al Azzawi, Ticaret Bakanı M. Mehdi Saleh ve diğer bakanlar Kürşad Tüzmen'i kucaklarken gösterdikleri sıcak sevgi ve ona verdikleri önemin nedenini şöyle açıkladılar: "Kürşad Bey içtenlikle Irak'ı seviyor; bizimle iş yapmak için her zorluğu göze alıyor. İnsan onun gözlerinden ne kadar dürüst ve sıcak bir insan olduğunu anlıyor."

Dört gün içinde tanışıp, görüşmelerine tanık olduğumuz Iraklı bakanlar çok akıllı, çokkültürlü ve İngilizceleri çok iyi. Konularını gayet iyi biliyorlar. Her işadamının sorusunu kimsenin yardımı olmadan yanıtlıyorlar. Yanlarına hiçbir koruma almıyorlar, karşısında el pençe duran hiçbir bürokratı yanlarında taşımıyorlar... Türkiye ile işbirliğini içtenlikle istediklerini ancak siyasi platformda yardımcı olacağımızı kanıtlarıyla göstermemizi beklediklerini söylüyorlar. İsrail'le ve Amerika'yla işbirliğimizi anlıyorlar, ancak Filistin'e yapılan haksızlıklara karşı tepkimizi; söylemeseler dahi -diplomatça- çok az bulduklarını belirtiyorlar.

TÜRK İŞKADINLARI KERESTE SATIYOR!
Nitekim Iraklılar'ın Filistin'deki son bombalamada ölenler için 5 dakika süreyle arabalarını durdurmaları ve sokaklarda kıpırdamadan saygı duruşunda bulunmalarından çok etkilendiğimi Başkan Yardımcısı Taha Yasin Ramazan'a söyleyince yanıtı şu oldu: "Türkler'in sözle değil davranışlarıyla da bunu kanıtlama zamanı geldi."

Irak'la iş yapan genç kadınlar erkeklere taş çıkartacak kadar başarılı. Yasemin Aksay, 20 yıldan beri genel müdür olduğu Standart firmasının su pompalarını Irak'a satıyor. Dört gün içinde 5 milyon dolarlık bir kontrat imzalayan Aksay gibi pompa satan başka genç kadınlara, yanı sıra keresteci Damla Mıdık, değirmenci Filiz Aybakar'a işadamları hayran...

Irak'ın ümit verici bir pazar olduğuna inanan Akfen firmasının sahibi Hamdi Akın ilk defa geldiği Irak'ta inşaat sektörüne girmeye kararlı. Ancak ambargonun kalkmasını beklemek yerine, kalkacağına yüzde yüz inanarak hareket etmek gereğine inanıyor. Ve Müsteşar Tüzmen'in müthiş gayreti sayesinde Irak'la 100 milyon dolarla başlayan ihracatımızın 1 milyara ulaşmasını mucize olarak tanımlıyor.

Son aylarda Ceylan terminalinden petrol yüklemelerinin yavaşlamasından yakınan Deik-Türk-Irak İş Konseyi Başkanı Mehmet Ali Neyzi İstanbul-Bağdat uçak seferlerinin başlatılmasının gerekli olduğunu söylüyor.

YARIN
* 408 kişi sığınakta nasıl yandı?
* Iraklı kadınlar neden suçluluk hissediyor?

Leyla UMAR