Efsane para yöneticisi George Soros, Türkiye'de uygulanan dalgalı kur sistemini risk yarattığı için eleştirdi ve "Bu yüzden yabancı yatırımcı ürküyor" diye konuştu

Karşımda konuşan 72 yaşında dünyanın bilinen en iyi para yöneticisi ünvanının tartışmasız sahibi George Soros. Bir efsaneye dönüşeli yıllar önceydi. Öyle ki 1969 yılında sahibi olduğu Quantum Fonu'na 1000 dolar yatıran bir yatırımcının bugün kazancının 4 milyon doları bulduğu söyleniyor.

Onu efsane yapan en büyük iş, İngiliz Sterlini'nin düşeceğini hissederek 10 milyar doları riske etmesiydi. 1992 yılıydı ve Salon.com'dan Alan Deutschman'ın deyimiyle Soros, New York 5'inci Cadde'deki dairesinde bir gece uyurken tam 1 milyar dolar kazanmıştı.

2003 IMF'nin reform yılı olacak
Dünyanın dört bir yanında yatırımlar yapan, yaptığı yorumlar ve yerel para birimlerine karşı aldığı yatırım pozisyonlarıyla, kimi ülkelerin ekonomisinin kötüye gitmesinden dahi sorumlu tutulan George Soros'un düşüşleri de olmuştu tabii. Örneğin, Soros Rusya'nın 1998'de yaşadığı krizde tam 2 milyar dolar kaybetmişti. Ardından da Nasdaq'daki düşüşü bir yıl erken tahmin edince 3 milyar dolar daha kaybetmişti. Türkiye'de de başta Tuborg olmak üzere bazı şirketlere yatırım yapan George Soros, son yıllarda fonu tamamıyla profesyönel bir ekibe devrederek kendini hayır işlerine adadı. Macaristan doğumlu Soros, kapalı bir toplumda büyüyen bir kişi olarak kendini "Açık Toplum"un yaratılmasına ve gelişmesine adadı.

Bu yılın toparlanma 2003'ün ise IMF'nin reform yılı olacağına inanan Soros, döviz kuru sistemini evliliğe benzeterek Türkiye'de uygulanan dalgalı kur sistemini eleştiriyor: "Evliyken bekar, bekarken evli olmayı istersiniz. Bu da öyle birşey. Türkiye'de sabit döviz kurundan vazgeçilip, dalgalı kura geçildi. Bu da risk yaratıyor. Dalgalı kur yabancı yatırımcıyı ürkütüyor. Burada temel sorun 3'üncü dünya ülkelerindeki sermaye azlığı. Türkiye'nin de karşı karşıya olduğu sorun sermayenin nereye gideceği.

Soros'un bakışı nasıl değişti?
Kurucusu olduğu Açık Toplum Enstitüsü ve Soros Vakıflar Ağı'na 2.8 milyar dolar bağışlayan George Soros, bu gelişinde İstanbul'da iş, ekonomi ve üniversite çevresiyle görüşmelere büyük zaman ayırdı. TESEV Başkanı Can Paker'in evinde tanınmış işadamlarıyla bir araya geldi. Önce Bilgi sonra da Sabancı Üniversitesi'nde dar kapsamlı toplantılarda konuşmalar yaptı. Peki iş dünyası Soros'u bu kez nasıl buldu? Güler Sabancı'ya göre Soros çok değişmiş. Üç yıl önceki gelişini hatırlayan Sabancı, Soros'u Türkiye'ye karşı bulmuş. Şimdiyse Soros'un Türkiye'ye olan inancı biraz daha artmış görünüyor. Can Paker bu değişimin sebebini AB yolundaki Türkiye'nin attığı adımlara bağlıyor.

En büyük bağış TESEV'e
Açık Toplum Enstitüsü'nün bölgesel toplantısını da İstanbul'da yapan Soros, Türkiye'de en büyük bağışı çalışmalarını takdir ettiği TESEV'e yapıyor. Paker, Soros'dan 1 milyon dolar aldıklarını ancak Soros'un şart koştuğu gibi aynı miktardaki parayı Türk işdünyasından da topladıklarını anlatıyor.

İnteraktif kitap yazdı
Eski yatırımcı yeni hayırsever George Soros'un küreselleşmeyi anlattığı kitabını yayınlanmadan önce izlediği politika ilginç. Kitabın bir kopyasını dünya çapında tanınmış tam 1000 kişiye göndermiş. Aldığı görüşler doğrultusunda kitaba eklemeler yapmış. Yani Soros'un kitabı interaktif bir ortamda yazılmış. Küreselleşmenin üçüncü dünya ülkelerindeki etkisini pozitife çevirme konusunda yapıcı rol oynamak istiyen Soros'u dinlerken, bu konuda ne kadar ciddi olduğu anlaşılıyor. Örneğin, "Başkan Bush'u ikna etmeye çalışıyorum" gibi cümleleri rahatlıkla söylüyor. O bir 'hayırsever' olarak kendine edindiği misyon neyi gerektiriyorsa onu yapacağını her haliyle belli ediyor.

Önerisi çok tartışılacak
Soros'un yeni kitabında ortaya attığı bir önerinin yakında çok tartışılacağına eminiz. Özel Çekme Hakkı (Special Drawing Right) Yani zengin ülkelerin dünya bankasındaki paralarını yoksul ülkelere bağışlamaları. Soros özel bir komitenin kurularak, yaklaşık 25 milyar doları bulan bu paranın fakir ülkelere dağıtılmasını öneriyor. Paranın bir ülkedeki çeşitli projelere, sivil toplum örgütlerine de gitmesini istiyor. Piyasa disipliniyle ilgili olarak Soros'un görüşleri ise şöyle: "Piyasalar kendi hallerine bırakırsan aşırı uçlara gider. O nedenle Merkez Bankaları ve Düzenleyici Kurullar var. Ancak bu kurullar yeni dünya düzenine adapte değil. Uluslararası para kurullarının da uyum göstermesi şart.