ABD Başkanı George W.Bush, geçtiğimiz hafta yaptığı bir konuşmada, Demokrat Partililere "Amerikalılar'ın vergilerini, ancak benim cesedimi çiğneyerek artırabilirsiniz" diyerek meydan okudu ve vergilerin artırılmaması konusundaki kararlılığını bir kez daha ortaya koydu. Bush'a göre; vergi oranlarını artırmak, ekonominin canlanmasına katkıda bulunmuyor aksine olumsuz etki yapıyor.

ABD'deki bu gerçek, Türkiye açısından da geçerli. Çözüm yolu, oranları artırmak değil, aksine düşürmek olmalı. Türkiye'de iki aylık KDV oranı indiriminin olumlu sonuçlarına rağmen vergi oranlarında indirime yanaşılmadığı buna karşılık, yeni vergilerin ve bazı oran artırımlarının gündemde olduğu düşünüldüğünde, Bush'un tavrının son derece anlamlı olduğu ortaya çıkıyor. İşin doğrusu, bu tavırdan alınacak çok ders var...

ABD'DE VERGİ KOMEDİSİ
Hep Türkiye'de olacak değil ya, ABD'de de, vergilendirme işlemlerinde, ilginç tablolar ortaya çıkabiliyor. Bunlardan en ilginç olanı, vergi dairesinin hatalı vergi hesaplamasıyla ilgili.

ABD'de, bir karı-koca için gerçekte olmayan bir kazanç, 22 ayrı vergi dairesine beyan edilmiş ve her vergi dairesinden de ayrı ayrı vergi hesaplaması ortaya çıkmış. Öyle ki, bir vergi dairesi mükellefe 812 dolarlık vergi iadesi yapılmasına karar verirken, bir başka vergi dairesi de 52 dolarlık ilave vergi alınması şeklinde işlem yapmış.

Yapılan incelemeler sonucunda, müşavir firmalar tarafından doldurulan beyannamelerin yüzde 82'sinin hatalı olduğu ortaya çıkmış. Maliye'nin 100 bini aşkın personelinin, önemli bir kısmı, zamanının yüzde 72'sini yanlış doldurulmuş beyannameleri düzeltmekle geçiriyor.

Vergi yargısı açısından durum da bizdeki sonuçları çok fazla aratmayacak nitelikte. Vergi idaresi ABD'de açılan vergi davalarının sadece üçte birini kazanabiliyor ve farklı eyaletlerde ve devletlerde aynı konu üzerinde mahkemeler birbirinin aksi kararlar verebiliyorlar.

ABD'nde kayıtdışılık da önemli boyutlarda. Kayıtdışılık emek piyasasının yaklaşık yüzde 25'ine ulaşmış. Ülke bütünü açısından da kayıtdışı elde edilen gelir GSMH'nın yüzde 15'ine denk düşüyor. Bir veriye göre 2000 yılı itibariyle beyan dışı bırakılmış nakit işlemler, haksız vergi iadeleri ve haksız indirimlerin neticesinde Maliye'nin gelir kaybı 125 Milyar Dolar civarında.

MÜKELLEFLER HUZURSUZ
ABD'de de mükellefler vergi idaresinden memnun değiller. En küçük bir vergi kaçağının dahi, Gestapo teknikleri kullanılarak basında bir şova dönüştürülmesi, mükellefleri ciddi anlamda huzursuz ediyor. Nitekim bu yöndeki şikayetlerin artması üzerine, Clinton Yönetimi 1997 yılında yaptığı bir düzenlemeyle, mükelleflerin vergi idaresine karşı haklarını genişletmiş.

Görüldüğü gibi, ABD bile vergilendirme düzenini tam olarak kuramamış.

Nasıl okuyunca biraz rahatladınız değil mi?