Umreyi iptal ederiz

Mehmet Nuri Yılmaz, Suudi Arabistan'a tepki olarak haccın değil ama umrenin boykot edilebileceğini söyledi
Diyanet İşleri Başkanı Mehmet Nuri Yılmaz, Mekke'de bulunan ve Osmanlılar tarafından inşa edilen 400 yıllık Ecyad Kalesi'nin Suud yönetimi tarafından yıkılması üzerine, bu yıl gerçekleştirilecek Hac organizasyonunun iptal edilmesinin doğru olmayacağını ve hukuki sorunlar yaratacağını bildirdi. Yılmaz, Ecyad Kalesi'nin yıkılmasına tepki olarak Umre ziyaretlerinin iptal edilebileceğini belirterek, bunun için Bakanlıklar arası Hac ve Umre Kurulu'nu toplantıya çağıracağını kaydetti.

HUKUKİ SORUN OLUR
Haccın iptalinin doğru olmayacağını ifade eden Yılmaz, Diyanet İşleri Başkanlığı ile seyahat şirketlerinin hac nedeniyle Mekke ve Medine'de ev ve oteller kiraladığını, Türk Hava Yolları'na da uçak paralarının yatırıldığını anlattı. Haccın iptali ile iki ülke arasında hukuki sorunlar çıkabileceğine işaret eden Yılmaz, Türk hacı adaylarının da iptalden dolayı mağdur olacaklarını söyledi.

İMZA TOPLAMIŞTIK
Yılmaz, 400 yıllık tarihi kalenin yıkılmasının kendilerini derinden üzdüğünü belirterek, '400 yıl Mekke ve Medine'nin müdafaasını yapan bir milletin kalesinin yıkılmasını tasvip etmek mümkün değildir. Tarihi eserler, dünyanın ortak kültür mirasıdır. Herkesin tarihi eserlere sahip çıkması gerekir'' diye konuştu.

Ecyad Kalesi'nin Suud yönetimi tarafından yıkılacağına ilişkin geçen hac döneminde duyumlar aldıklarını kaydeden Yılmaz, Türk hacı adaylarından kalenin yıkılmaması için 110 bin imza topladıklarını ve Suudi Arabistan yönetimine ilettiklerini de sözlerine ekledi.

Hac nedir?
Hac, İslâm'ın 5 esasından birisidir. Hem mali ve hem de beden” bir ibadettir. Hac, kelime olarak, "yönelmek, kasdetmek, bir kimseyi ya da bir yeri çokça ziyaret etmek" anlamlarına gelir. Dini bir terim olarak "Belirli bir zamanda usulüne uygun olarak ihrama girdikten sonra Arafat'ta vakfe yapmak, Kâbe'yi tavaf ederek ziyaret etmek ve diğer bazı dini görevleri yerine getirmek" suretiyle yapılan ibadeti ifade eder. Bu ibadeti yerine getirene hacı denir. Hicretin IX. yılında farz kılınmıştır. Haccın farz olduğu Kur'an ve Sünnette bildirilir.

Umre nedir?
Umre, belirli bir vakte bağlı olmaksızın usulüne göre ihrama girdikten sonra, tavaf ederek Kâbe'yi ziyaret etmek ve diğer bazı dini görevleri yerine getirmek suretiyle yapılan ibadettir. Hacca "Hacc-ı Ekber" (büyük hac) , umreye de "Hacc-ı Asgar" (küçük hac) denir.

Türbanlı hostesler hac yolunda
Hac mevsiminde yolcu talebini karşılamakta güçlük çeken Suudi Arabistan Havayolları, çareyi diğer şirketlerle işbirliği yapmakta buldu. Onur Havayolları'nın, hac dönemi için Suudi Arabistan Havayolları'na kiraladığı Airbus 300 tipi üç yolcu uçağı, yaklaşık 150 personeliyle Cidde'ye gitti. Hac döneminde görev alacak Türk hostesler bu süre içinde görevlerini başlarını örterek yerine getirecek.

Diğer Türk eserleri de tehlikede
Türk Tarih Kurumu Başkanı Prof.Dr. Yusuf Halaçoğlu, Mekke'de yıkılan Ecyad Kalesinin planının Osmanlı Arşivinde bulunduğunu belirterek, kalenin yeniden inşa edilebileceğini söyledi. Prof. Halaçoğlu "Elimizde hem plan var, hem de kalenin fotoğrafları. Anlaşma sağlanırsa, kaleyi yeniden yapabiliriz" dedi. Bunun için Türkiye'nin tepkisinin yeterli olamayacağını savunan Prof.Halaçoğlu, UNESCO'nun da Suudilere baskı yapması gerektiğini bildirdi.

ANLAŞMA LAZIM
Türk Tarih Kurumu'nun elindeki bilgilere göre, Mekke'de yıkılan Ciyad Kalesi'nın dışında Fülfül ve Hindii isimli iki Osmanlı eseri kale daha var. Hindii Kalesinin yanında Ömer Hamamı bulunuyor. Ayrıca Ciyad Dağı ile Ömer Dağı arasında Tophane Kışlası yeralıyor. Prof.Dr. Halaçoğlu, bu eserlerin yıkılıp yıkılmadığını bilemediklerine dikkat çekerek "Bunların kontrol edilmesi, durup durmadığının öğrenilmesi lazım. Bu eserlerin korunması için ilgili ülkelerle anlaşma yapmak gerekiyor" dedi.

Türk Tarih Kurumu Başkanı, yurt dışındaki eserlerin envanterlenmesi için 2 yıldır DPT onaylı bir proje yürüttüklerini de belirterek "Bütün dünyadaki Türk eserleri saptanıyor, yıkılanlar yeniden yapılıyor. Bosna'da Mostar köprüsünde bu yöntem uygulandı. Ancak Suudi Arabistan'daki Türk eserlerine ilişkin araştırmayıyapamadık. Ülkenin izin vermesi gerekiyor. Suudi Arabistan'la kültür anlaşmaları yapmamız lazım" diye konuştu.

Kalenin yıkılması Hoca'yı da etkiledi
Kapatılan RP'nin Genel Başkanı Necmettin Erbakan, bu yıl 38. kez hacı olmaya hazırlanıyordu. Ancak Suudi Arabistan yönetiminin Osmanlı dönemine ait Ecyad kalesini yıkması Erbakan'da da tereddüte yol açtı. Suudi Arabistan Kralı Fahd'ın davetlisi olarak Kraliyet Sarayı'nda konaklayacak Erbakan, iki ülke arasında ilişkilerin gerginleştiği bir ortamda hacca gidip gitmeme konusunda kararsız .

Erbakan'ın yakın çevresi, "Hoca şimdiye kadar hac farizasını hiç ihmal etmedi. Sadece geçen yıl hacca gitmeme kararı almıştı. Ancak kızı Elif'in Mekke'de nikahının kıyıldığını rüyasında görmesi üzerine son anda hacca gitme kararı aldılar. Ancak şimdi böyle bir ortamda karar vermesi biraz zor olacak " dediler. Erbakan'a yakın isimler, Hoca'nın ya hacca gitmeyerek Suudilere karşı bir tavır koyacağını, ya da hacca giderse Kral Fahad ile görüşerek kalenin yeniden yapılması için ikna etmeye çalışacağını belirtiyorlar.

Gökhan ARTAN - Mehmet ÇETİNGÜLEÇ