Yaşanılan kriz ortamının da etkisiyle, çok kişinin gözünden kaçtığını tahmin ettiğimiz bir olay var. Sermayesi 25 milyar TL. ve daha fazla olan anonim şirketler ile üye sayısı 100 ve daha fazla olan yapı kooperatiflerinin, 10 Kasım 2001'den itibaren, "sözleşmeli bir avukat" bulundurmaları gerekiyor. Avukata da yapı kooperatiflerinin aylık 200 milyon TL. anonim şirketlerin de aylık 300 milyon TL. ücret ödemeleri gerekiyor.

"Bu da nereden çıktı?" demeyin, yasa çıkalı altı aydan fazla oldu. 10 Mayıs 2001 tarihli Resmi Gazete'de, Avukatlık Kanunu'nda yapılan değişiklikler yayımlandı. Bu değişikliklerden biri de, yukarıda belirtilen "sözleşmeli avukat" bulundurma zorunluluğu ile ilgiliydi. 4 Aralık 2001 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan "Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi" ile de, ödenecek aylık ücretin asgari tutarı ilan edildi.

Cezası ne?
"Avukatlara gelir yaratmak için, böyle bir zorunluluk getirilmiş" diye düşünenler olabilir ancak hangi nedenle getirilirse getirilsin, ortada bir yasa maddesi var. Avukatlık Kanunu'nun 35. maddesine 4667 sayılı yasa ile eklenen hükme göre, sermaye miktarı en az 25 milyar TL. olan anonim şirketler ile üye sayısı 100 veya daha fazla olan yapı kooperatiflerinin, 10 Kasım 2001'den itibaren sözleşmeli bir avukat bulundurmadıklarının tespiti halinde;

1- Mahallin en büyük mülki idare amiri tarafından, sözleşmeli avukat tayin etmedikleri için sanayi sektöründe çalışan 16 yaşından büyük işçiler için suç tarihinde yürürlükte bulunan, asgari ücretin bir aylık brüt tutarı (şu andaki tutarı 167.940.000 TL.) kadar "para cezası" verilecek.

2- Verilen para cezalarına ilişkin kararlar, ilgililere Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilecek.

3- Bu cezalara karşı, tebliğ tarihinden itibaren en geç "yedi gün içinde" yetkili sulh ceza mahkemesine itiraz edebilecekler.

4- İtiraz üzerine verilen karar, kesin olacak.

5- Cezalar 6183 sayılı Kamu Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Yasaya göre takip ve tahsil edilecek.

Limited şirketlere yok
En az 25 milyar TL. sermayesi olan anonim şirketlere getirilen bu zorunluluk, limited şirketleri kapsamıyor. Yani bir limited şirketin sermayesi 10 trilyon TL. olsa dahi avukat bulundurma mecburiyeti yok. Öte yandan, sermayesi 25 milyar TL. olan ya da daha fazla olan bir anonim şirketin, sözleşmeli bir avukat bulundurma zorunluluğu var. Bize göre buradaki "çifte standart" doğru olmamış. Tek başına 25 milyar TL.'lik bir sınırlama belirlenmesi de hatalı bir yaklaşım. Şimdi, avukatla sözleşme yapmamak için, bazı anonim şirketler sermaye artırımına gitmeyecekler. Ayrıca, sermayesi 25 milyar TL.'yi aşan ancak "faal olmayan" ya da "tasfiye" sürecindeki şirketlerin, avukat bulundurup bulundurmayacakları da yasada belirtilmemiş.

Yasada yeralan "avukat bulundurma" zorunluluğunu, şirkette ya da kooperatifte sürekli olarak bir avukatın hazır bulundurulacağı şeklinde düşünmemek gerekiyor. Şirket ya da kooperatif bir avukatla yıllık sözleşme yapar ve avukatını belirlemiş olur. Ondan sonra, gerek duyulduğunda avukat şirkete ya da kooperatife gelir ve işi takip eder.

Avukat bulundurma zorunluluğunun, kamu yararı ve ortakların haklarını koruma amacıyla getirildiği anlaşılıyor. Ancak mevcut şekliyle, "Avukatlara ilave gelir yaratmak için getirilen bir zorlama" olarak düşünülüyor.