
Gaz sadece onları ısıtıyor
Doğalgaz, Türkiye sınırları içine girdikten sonra tüketiciye ulaşana kadar yüzde 279 oranında zam görüyor.
Vatandaşın aldığı her 100 liralık gazın 74 lirasını BOTAŞ, belediyeler ve Maliye kapıyor. Milyonlarca aile doğalgazla ısınıyor. Temiz ve ucuz olduğu için doğalgaza geçenler, faturaların kabarmasından rahatsız. Örneğin, geçen yıl aylık 72 milyon lira ödeyerek 500 metreküp gaz kullanan İstanbullu bir abone, bu yıl aynı miktar için 200 milyon ödemeye başladı. BOTAŞ büyük bölümünü Rusya'dan aldığı doğalgazın kendisine maliyetini açıklamıyor. Ancak BOTAŞ'ın faaliyet raporunda maliyetlerle ilgili ipuçları var. BOTAŞ, 1999'da Rusya ve Cezayir'den aldığı 12.3 milyar metreküp gaz için yaklaşık 907 milyon dolar ödemiş. Yani metreküpüne 7.3 cent vermiş. Bu rakamları dikkate aldığımızda BOTAŞ, belediyeler ve Maliye'nin faturaları kabartan 3 önemli aktör olduğu ortaya çıkıyor. Tüketiciyi çıldırtan faturalar işte böyle şişiyor...
BOTAŞ'IN MALİYETİ
Doğalgazın 7.3 centlik metreküp ithal maliyeti bugünkü kur ile 105 bin lira ediyor. BOTAŞ üzerine yüzde 131 fark koyup (138 bin lira) doğalgazı belediyelere 243 bin liraya satıyor.
BELEDİYELER
Aldığı gaza yüzde 39 fark koyup, abonelere metreküpü 338 bin liraya satıyor. Abone başına ise ayda 400 bin lira hizmet bedeli ve bir kereye mahsus 250 milyon alıyor.
MALİYE İŞİN KOLAYINDA
2001'de vergi gelirlerinin düşeceğini hesaplayan Maliye Bakanlığı da, doğalgaz kullananları gözüne kestirdi. 15 Mayıs 2001'de doğalgazdan alınan KDV'yi yüzde 8'den 18'e çıkardı. Böylece 338 bin liralık gaz tüketiciye 399 bin liraya ulaştı. Doğalgaz, Türkiye sınırları içine girdikten tüketiciye ulaşana kadar yüzde 279'luk zam gördü. Vatandaşın doğalgaz için ödediği her yüz liranın 74 lirası BOTAŞ, belediyeler ve Maliye arasında paylaşıldı.
SORULAR
BOTAŞ'A
Doğalgazı kaça ithal ediyorsunuz?
Zamlar dolar değerindeki artıştan mı kaynaklanıyor? Doların değeri düşerken doğalgaz fiyatları neden düşmüyor? İthal fiyatının üzerine yüzde 131 zam yaparak belediyelere satmanın mantığı nedir?
BELEDİYELERE
"Yatırım yapıyoruz" diyerek doğalgazı yüzde 40 fiyat farkı koyarak satıyorsunuz. Peki niye abone başına doğalgaz bağlama parası alıyorsunuz? Boru parası, açma kapama parası, sayaç okuma parası almanızın mantığı ne?
MALİYE'YE
KDV oranını 10 puan yükselterek yüzde 18 yapmanızın tek nedeni bütçe açığını kapatmak mı? Yoksa bu ülkede doğalgaz kullanımının yaygınlaşmasını istemiyor musunuz?
Leyla ŞEN
|