HASAN ÖZFİDAN
Arjantinin Krize sürüklenmesinin ardındaki neden ve bizim aynı hataya düşmememiz konusunda yapacağım kısa ve anlaşılır açıklamaları, sizlerle paylaşmak istiyorum. Arjantindeki gelişmelerden kendimizi uzak tutmak ve bununla ilişkilendirmemek son derece hatalıdır. Arjantin örneği, yakınen takip edilmeli ve bunlardan kendimize ders çıkarılması gerekmektedir. Arjantinde olan her gelişmenin, aynı anda bizdede olması beklenilmemelidir. Arjantin Krizinin geçmişi, bizimkinden daha eskiye dayandığıda göz önünde bulundurulmalıdır.
Bütçesi %0 Borç olan ve Dünyanın en borçlu ülkesi durumunda olan bir ülkede, gelecek yeni Borçlara bel bağlamak ve gelecek yeni borçları bir kahraman nidası içinde açıklamak, son derece yanlıştır. Zaten, halkımız bu açıklamalara itibar etmemektedir.
Arjantin, yerel Para birimini Dolara endeksledikten sonra, önceleri bu uygulamanın olumlu etkileri görülmüş ancak, yanlış politikalar sonucu bugünkü durumuna düşmüştür. Bunun ardında Dolara endekslenen yerel para birimi, nasılsa Dolara endekslendi diye piyasalara gereğinden fazla para sürülmesi, yani karşılıksız para basılması yatmaktadır. Bu duruma düşülmemesi için, karşılıksız para basarak piyasalara gereğinden fazla para sürülmemesi, yada piyasalara gereğinden fazla para sürülmesiyle birlikte pezonun değer kaybetmesine olanak sağlanması gerekiyordu. Arjantinin bugünkü Kaos ortamına sürükleyen en önemli etkenlerden biri budur.
Aslında, Arjantin ve buna benzer ülkelerde, darboğaza düşen Hükümetlerin piyasalara karşılıksız para basarak, piyasalara gereğinden fazla para sürmesini ve bunun doğurabileceği olumsuzlukları tamamiyle ortadan kaldırmak için, para biriminin başka bara birimine endekslenmesi yerine, geçici bir kanunla direkt olarak yabancı bir para biriminin kullanılmasına olanak sağlanması gerekmektedir.
Halkımızın alım gücünün tamamen yok olduğu ülkemizde, enflasyonun yüksek seyretmesinin ardında Piyasaya gereğinden fazla Para sürülmesi yatmaktadır. Bu yönden, çok dikkatli olunması gerekir. Aralarında bizimde olduğumuz, aşırı borçlanan ve para sıkıntısı çeken bütün Ülkeler için aynı kural geçerli olup, gerek ülkemiz gerekse Arjantin, içinde bulunduğu Ekonomik Krizlerden çıkması için ilk olarak bu önlemi alması gerekmektedir.
Ülkemizde ise, serbest kur politikasına geçilerek, aşırı borç ve nakit sıkıntısı çeken yöneticilerimiz biraz zaman kazanmıştır ve başımıza gelebilecek facia bir süreliğine ertelenmiştir. Aşırı Borç ve bunu körükleyen Enflasyon kısırdöngüsünü kırabilmek için uzun yıllar süren ciddi çalışmalar sonucu 1999 Yılında tamamladığım Çözüm Yollarını içeren Raporumu ilgili bütün yerlere gönderdim ve hala göndermekteyim. Bununla ilgili çözüm yollarını ve detaylarını hazırlamış olduğum www.ekonomikcozum.com Sitesinde bulabilirsiniz. Ayrıca, bu sitede değindiğim konuyla ilgili olarak "Krizden Çıkış İçin Acil Olarak Yapılması Gerekenler." Kısmında daha detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz.
SAYGILARIMLA.
Hasan Yaşar Özfidan.
Ekonomist - Bilgisayar Programcısı.