Türkiye & Arjantin

Arjantin'de dün domino taşlarının art arda yıkılışını izledik...

Aynı zamanda, Türkiye ile Arjantin arasında kurulan benzerlikler bağlamında ne denli büyük bir sosyal uçurumun kıyısından dönüldüğün de fark ettik...

Bundan 2600 yıl önce ünlü Çinli düşünür Lao Tse, bununla ilgili şöyle demiş:

"Bir olayı olmadan önce önlemek ve düzeni kargaşa çıkmadan korumak gerekir."

Bu bakımdan Arjantin Hükümeti'nin uluslararası piyasaların istediği düzenlemeyi hızla yapması gerekiyordu... Ankara'daki hükümeti bu anlamda kutlamak gerekir... Türkiye'yi uçurumun eşiğinden alıp, bir sosyal patlamanın kıyısından döndürdüğü için...

DERVİŞ FARKI

Büyük umutlarla Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanlığı koltuğuna... Kemal Derviş'le birlikte aynı dönemlerde oturtulan Domingo Cavallo ise dün diğer kabine üyeleri ile birlikte istifa etti...

Ama Cavallo'nun istifası kabul edilmedi...

Oysa...

Bizim Ekonomi'den Sorumlu Devlet Bakanı Kemal Derviş, bırakın istifa etmeyi, Türkiye'ye nefes aldıracak her türlü adımı atmakta geri kalmıyor... Hemen her hafta bir başka ülkeye uçarak, dünyanın tozunu attırıyor...

Uluslararası yatırım danışmanlık firması Schroder Salomon Smith Barney, yaptığı değerlendirmede Türkiye ekonomisine daha olumlu baktıklarını açıkladı. Türkiye'nin uyguladığı ekonomik programın başarı şansının çok yüksek olduğunu açıkladı...

Raporda, Türkiye'nin jeopolitik önemine atıf yapılarak, 11 Eylül'den sonra değişen kaderinin stratejik önemini artırdığının da altı çizildi.

Ki...

Yine aynı IMF'den yapılan uyarılarda, Arjantin'in gerekli düzenlemeleri yapmaması halinde hızla bir iç kargaşaya sürüklendiği işaret ediliyordu...

Ama...

Olmadı... Olamadı...

Arjantin'de kurulu "Şeytan Masası"nın etrafında oturanlar direndi ve sonunda sistem duvara tosladı...

Medya, politikacı, bürokrat ve işadamlarından kurulu masaya dün halk çok sert tekmeler atıyordu... Televizyon ekranından akan görüntülerde bu öfke vardı...

ZOR COĞRAFYA

Öte yandan...

Türkiye ile Arjantin arasında kurulan benzerliklere gelince...

Bir dönem ithalata dayalı büyüme yönü hariç, bu ülke ile aramızda herhangi bir benzerlik kurmak mümkün değil...

Çünkü ne Arjantin, Türkiye kadar belalı bir coğrafyada bulunuyor ne de Türkiye kadar zengin doğal kaynaklarına açılabiliyor...

Ayrıca...

Prof. Dr. Mahir Kaynak, bu anlamda çok önemli bir ayrıntıya dikkat çekiyor...

Türkiye ekonomisinin içinde bulunduğu kriz sarmalından bir türlü çıkamamasıyla ilgili olarak Vakit'ten Ali Şinasi'ye yaptığı açıklamada, "Kasıtlı olarak çökertildik" diyor ve ekliyor:

"Türkiye ekonomisi çökertilmiştir. Bu bir operasyondur. Ekonominin çökertilmesi ve başka olayların üst üste gelmesi sonucu Türkiye-Irak konusunda tavrını ABD lehine yumuşatmak zorunda kaldı. Yoksa Türk Silahlı Kuvvetleri, 1991'de Irak konusunda karşı çıktığı için ABD'nin projesi yarıda kalmış, ertelenmişti. ABD de çok iyi biliyor ki, Türkiye'nin müdahil olmadığı bir Irak operasyonu olamaz. Türkiye'nin mukavemetinin kırılması gerekiyordu. Şimdi onun sinyallerini alıyorlar. 1991'deki mukavemet artık yok. 11 Eylül'den sonra bayağı mesafe katettiler. Bu iş sadece Afganistan'la sınırlı kalmayacaktı ve işte şimdi Yemen'de de hareketlilik başladı. Müdahalenin sadece Yemen'le de sınırlı kalmayıp, Somali, Sudan ve Irak'a da yayılacağı açık."

TERÖR FARKI

Kaynak'ın stratejik değerlendirmesinin ötesinde, Prof. Dr. Esfender Korkmaz ise hadisenin ekonomik boyutunu şu sözlerle ortaya koyuyor:

``IMF`nin vereceği 10 milyar dolar aslında G-7`lerin aldığı bir karardır. IMF, bu kararı sadece uygulayacaktır. Terör ilk defa Türkiye`nin lehine oluştu. Arjantin`le arasındaki önemli bir fark da budur. Belki bu terör olmasaydı bugün ekonomide başlayan canlanma ortaya çıkmazdı. Bu önemli ölçüde doping oldu. Arjantin`in böyle bir şansı yok. İmkanlar Türkiye`ye yığılınca Arjantin`e daha az imkan kaldı. Bu da Türkiye lehine, Arjantin aleyhine gelişen bir durumdu. IMF`nin Türkiye`ye yönelmesi, Arjantin`e daha az kaynak ayırması da, Arjantin`deki olaylara bir başka nedendir.``

Hadise bu kadar net ve açıktır...

Son olarak...

Hadiseye bir de tersten bakmak gerekiyor...

Almanya, Fransa gibi bazı Avrupa coğrafyasında ikamet eden ülkelerin Türkiye'yi "Terör diyet"i ile zayıflatma çabaları olmasaydı...

500 DOLAR

Acaba, Türkiye bugün nerede olurdu?

Teröre harcanan para...

O paradan doğan faiz...

Yine terörden kaynaklanan ve başta turizm olmak üzere birçok sektördeki gelir kaybı da hesaplandığında ortaya 500 milyar dolar gibi bir rakam çıkıyor...

Bu rakamı 65 milyona böldüğünüzde, Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne birkaç defa girdiğini görüyoruz...

Onun için, Türkiye, 11 Eylül'e kadar, yaşadığı coğrafyadan kaynaklanan, büyük bir bunalım yaşadı...

Fakat...

11 Eylül'den sonra, yine aynı coğrafyadan kaynaklanan sebeplerden dolayı, uluslararası arenada en çok prim yapan ülke konumuna geldi...

Arjantin'in iskambil kağıtlarından kurulu şatolarının yıkıldığı saatlerde Türk ekonomisi için IMF'den olumlu sinyaller gelmeye devam ediyordu...

Onun için biraz daha sabır...