ABD'ye liste verdik

Askeri borçların silinmesini, tekstilde kotanın kaldırılmasını, Barış Gücü Komutanlığı'nı, Irak'a harekat düzenlenmemesini ve AB listesine Türkiye'deki terör örgütlerinin de alınmasını istedik
ABD Dışişleri Bakanı Colin Powell'ın 24 saat süren Ankara ziyaretinde Afganistan, Irak, Kıbrıs, ekonomik kriz gibi konularda karşılıklı önemli mesajlar verildi.

Powell, ABD'nin terörizmle mücadelesi çerçevesinde Türkiye'den Afganistan'ın yanısıra "şimdilik bir karar alınması" demesine rağmen Irak'a yönelik olası bir operasyona da destek beklediği mesajını verdi. Türkiye ise, Powell aracılığıyla ABD yönetimine 5 maddelik istek paketi gönderdi.

Powell, sabah Anıtkabir ziyaretinin ardından Dışişleri Bakanı İsmail Cem'le biraraya geldi, daha sonra Cem'le birlikte Başbakan Bülent Ecevit ve Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından kabul edildi. Powell, Cem'in onuruna verdiği öğle yemeğinde ise Genelkurmay yetkilileri ile buluştu. Görüşmelerde ele alınan konular ana hatlarıyla şöyle:

IRAK'A HAREKAT OLMASIN - Görüşmelerde gündemin ağırlıklı konusunu Irak'a askeri harekat olasılığı oluşturdu. Irak'a yönelik operasyona sıcak bakmadığını ifade eden Türkiye, Körfez krizinde uğranılan zarar daha telafi edilmeden yeni bir operasyonun Türkiye ekonomisini daha da olumsuz etkileyeceği, Irak'ın toprak bütünlüğünün önemi gibi gerekçelerini sıraladı. Olası bir operasyon öncesinde Irak'ın tutumunu değiştirmeye ve BM kararlarına uymaya zorlanması gerektiği "Irak'ı vurmak son çare olsun" görüşüyle iletilirken, operasyonun zorunlu olması halinde de Türkiye'ye danışılmasının yerinde olacağı ifade edildi. Powell da bu konuda "şimdilik" kaygıyla güvence verdi ve bu sözlerini daha sonra Türk ve ABD'li gazetecilerin ısrarlı soruları üzerine şöyle ifade etti: "Şu an için alınmış bir karar yok. Ancak Saddam yönetimi kitle imha silahları geliştirmeye devam ediyor. Bölge için büyük tehlike oluşturuyor."

TEKSTİLDE KOTA KALKSIN- Siyasi alandaki stratejik işbirliğinin ekonomiye de taşınması isteğini de gündeme getiren Ankara, tekstilde kotanın kaldırılması talebinde bulundu. Başbakan Ecevit, Powell'a ekonomi konusunda Türkiye'nin ABD'den beklentilerini içeren bir rapor sundu.

BORÇLAR SİLİNSİN- Powell ile görüşmelerin bir başka önemli konusu FMS kredisi diye adlandırılan askeri borçlar oldu. İsmail Cem, faizleriyle birlikte 7 milyar dolar tutarındaki askeri borçların tümüyle silinmesini istedi. Powell, Türkiye'nin yıllardır biriken borçlarının silinmesi isteğine net bir yanıt vermedi ve ABD yönetimine ileteceğini söylemekle yetindi.

BARIŞ GÜCÜ KOMUTANLIĞI - Afganistan'a asker gönderme konusu ağırlıklı olarak Cem'in Powell onuruna verdiği öğle yemeğinde gündeme geldi. Dışişleri Konutu'ndaki öğle yemeğine Genelkurmay İkinci Başkanı Orgeneral Yaşar Büyükanıt, Genelkurmay Genel Plan ve Prensipler Başkanı Korgeneral Reşat Turgut ile Türkiye'nin Afganistan Özel Koordinatörü Büyükelçi Aydemir Erman da katıldı. Türkiye'nin Afganistan'a ya eğitim amacıyla ya da "barış gücü" çerçevesinde asker göndermekten yana olduğu belirtilirken, geleceğinde sözsahibi olmak istediği de vurgulandı. Bu arada oluşturulacak BM Barış Gücü'ne komuta etme görevinin Türkiye'ye verilmesi talebi de dile getirildi. Bu konuda elinden geleni yapacağına söz veren Powell da, bölge ülkelerini kapsayan ziyaret turunun sonunda hangi ülkenin, ne zaman ve kaç asker göndermesi gerekeceği konusunun netlik kazanacağını belirtti.

AB'DE DESTEK- Ankara, krizinin aşıldığı ve Kıbrıs'ta çözüm umutlarının belirdiği günlerde Türkiye'nin AB ile arasındaki tek gerginlik konusunun terörist örgütler listesi olduğunu da hatırlattı. Ankara, listeye PKK ve DHKP-C ile aşırı dinci örgütlerin de listeye alınması için destek istedi.

İSTEKLERDEN BİRİ KABUL EDİLDİ: KOMUTAN TÜRKİYE
Washington yönetimi, Ankara'nın, Birleşmiş Milletler Barış Gücü oluşturulması ve yönetimin Türkiye'ye verilmesi konusundaki ısrarını kabul etti. Birleşmiş Milletler Barış Gücü oluşturulması çalışmalarına önümüzdeki hafta hız verileceği öğrenildi. ABD'nin Florida Eyaletindeki Tampa Askeri Üssü'nde görev yapan Tuğgeneral Ümit Şahintürk komutasındaki 28. Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı'na bağlı Türk Barış Gücü Tugayı'nın en geç 15 gün içerisinde Afganistan'a hareket edecekleri bildirildi. Türk Tugayı'nın Kabil ve çevresinde görev yapacakları kaydedildi.

TİCARETTE YENİ BİR DÖNEM
Powell'ın ziyareti Türkiye-ABD arasındaki ticarette yeni bir dönemin de habercisi oldu. Cumhurbaşkanı Sezer, Türkiye'nin ABD ile ekonomik ve ticari ilişkilerini iki ülke arasındaki stratejik ortaklığa uygun bir düzeye çıkarmak istediğini, ABD şirketlerinin Türkiye'deki yatırımlarını artırmalarını beklediğini belirtti. Başbakan Ecevit ise, "Siyasi alandaki stratejik işbirliğimizi ekonomiye de taşımak istiyoruz" diyerek, Powell'a ekonomi konusunda Türkiye'nin ABD'den beklentilerini içeren bir rapor sundu. Ecevit, tekstil kotasının 2005 yılı beklenmeden, 2002'de kaldırılmasını istedi. Powell'ın ise "Ekonomiyle ilgili bilgim yok ama özellikle tekstil ve deri kotasının düşüşü ile ilgili bazı zorluklar olduğunu biliyorum" dediği öğrenildi.

41 KİŞİ GELDİLER 1 KİLİM ALDILAR
Powell'la gelen kalabalık ABD heyeti, sadece küçük bir kilim satın aldı. Kaldıkları Hilton Oteli'ne gelir gelmez hediyelik halı isteyen ABD heyeti için Balgat'taki Karabağ Halı Mağazasından 25 çeşit halı ve kilim getirtildi. 6'ncı katta özel bir odada sergilenen halıları inceleyen 41 kişilik heyetten sadece bir kişi, 40 milyon değerinde küçük bir kilim satın aldı. Hediyelik gümüş takıların da otele getirtildiği, ancak, ABD'lilerce ilgi görmediği öğrenildi. Povell ve beraberindeki heyet otelde kahvaltı dışında yemek yemedi. ABD'li Bakan, Dışişleri Konutu'nda verilen yemekte ise balık ve Türk tatlılarının yanında "Kalecik Karası" şarabını tercih etti.

Sibel YEŞİLMEN