İsimleri söyleyin cezasını vereyim

Sağlık Bakanı Osman Durmuş kızıyor ama tıp camiası beş yıldızlı otelde 'tatilli kongre'den bilgisayara, firmaların doktorlara verdiği promosyonları biliyor
Nataşalı ilaç promosyonu tıpta etik tartışması yaratırken başka bir gerçeği de gözler önüne serdi: Bazı doktorlar ilaç firmalarının promosyonuna göre reçete düzenliyor! Bir uzman doktorun SABAH'a verdiği bilgiye göre, ilaç firmaları doktorlara; kalem, çakmak, saat, şemsiye, cep telefonu, radyo, televizyon, buzdolabı, bilgisayar, roman seti, resim koleksiyonu ve uçak bileti hediye ediyor. İlaç firmaları ayrıca tıbbi kongreler düzenliyor. Bunlar Ankara, İstanbul, İzmir, Antalya gibi büyük kentlerde ve 5 yıldızlı otellerde yapılıyor. Bu otellerdeki kongrelerin kişi başına maliyeti en az 1.000 dolar !

HASTANELERE DE KIYAK
İlaç firmaları doktorların kongre masraflarını çekerek aileleriyle birlikte bir tür tatil olanağı sağlıyor veya yurt dışına inceleme gezisi adı altında bedava geziler düzenliyor. Uzman doktor hastanelere de promosyon verildiğini söylüyor: "Mesela biz bu yıl hastanemizin ihtiyaçlarının büyük bölümünü bu promosyonlardan karşıladık. Acil servisimizi güçlendirdik ve yeniden donattık. "

SORUŞTURMA AÇILDI
Sağlık Bakanı Osman Durmuş, İzmir Tabip Odası Genel Sekreteri Dr. Aşkın Demirci'nin açıklamalarına tepki gösterdi:

"Tabip odasının yaptığı açıklamada isim yok, adres yok. Genelleme var. Tüm doktorlar ve ilaç firmaları zan altında bırakılıyor. İlaç firmalarının kim olduğunu söylesinler. Hekimlik haysiyeti olan gereğini yerine getirir, genelleme yapmaz. Konuyu inceleteceğim. Doktorlara, ilaç firmalarının ilaç yazmaları karşılığında nataşa hediye etmesi tüm ilaç firmalarının suçlanarak zan altında kalması söz konusu. Kabul edilebilir bir durum değil. Böyle şey olmaz. Bir meslek örgütü böyle açıklamalar yapmak yerine gereğini yapar. Tabip odası meslek etiğine uygun olarak bu doktorları, ilaç firmalarını isim isim açıklayıp gereğini yapsın ya da isimleri açıklasın biz gereğini yapalım."

Durmuş daha sonra soruşturma açtırdı. Teftiş Kurulu Başkanlığı konuyu incelemek üzere iki müfettişi görevlendirdi.

İzmir Tabip OdasI Genel Sekreteri Aşkın Demirci: Oda'ya 3 yılda 8-9 ihbar geldi
* Bazı ilaç firmalarının, hekimlere, kendi ilaçlarını yazmaları için, "Kuşadası'nda nataşalı tatil" teklifi götürmeleri rahatsız edicidir.

* Hekim her zaman hastanın lehine hizmet verir. Reçete gizli kalması gereken bir belgedir. İlaçta promosyon hastanın lehinde olmaktan çok, promosyon yapan firmanın lehine bir durumdur; bu da yanlıştır.

* Hekimleri asla sahtekar, kendi çıkarı için reçete düzenleyen, uçkur düşkünü olarak göstermek istemiyoruz. Böyle değiller. Çok küçük bir azınlık var bunu yapan, o da zaten her meslek grubunda var.

PROMOSYON SIFIRLANMALI
* Bizim burada itirazımız, söz konusu promosyonlaradır. Normali sıfır promosyondur, hiç olmaması lazım. Bize söz konusu promosyon teklifleriyle ilgili olarak 8-9 tane ihbar geldi. Biz bunları üç yıldır tek tük de olsa duyuyoruz.

* Elbette bütün ilaç firmalarını suçlamıyoruz. Biz promosyonun biçimiyle ilgileniyoruz. Hekimliğin kutsallığını, mesleki onurunu korumaya çalıyoruz.

İlaç işverenleri Sendikası Gen. Sek. Tandoğan Tokgöz: Neden bize bildirmediniz?
* Sektörde bazı etik olmayan yöntemlere başvurulduğu bir gerçektir. Ancak...

* Sendikamız, Avrupa İlaç Birliği'nin hazırladığı Tıbbi Tanıtım İlkeleri'ne ilişkin belgeye 1990'da imza attı. Her ay Etik İlaç Tıbbı Tanıtım Komisyonumuz toplanır. Bize gelen şikayetleri sonuçlandırır. İlaç firmaları birbirlerini kontrol edip hatalı davranışları bildirirler. Yapılan şikayetlerle ilgili incelemeler yapılır ve ihtarla başlayan cezalar uygulanır. Bugüne kadar 190'a yakın bu konuyla ilgili yaptırım uygulandı.

* İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası Başkanı Bülent Eczacıbaşı bu konuya özel bir hassasiyet gösteriyor. Bu çerçevede sendikamız Ankara'da Türk Tabipler Birliği ve Türk Eczacılar Birliği ile toplantılar yapıyor.

* Bize bu konuda bir yardım talebi gelmedi. Bize bildirilmesi gerekirdi, bilgi verilmedi. İzmir'de, iddia edildiği gibi bir olayın yaşandığını tahmin etmiyorum.

Tıp kurumu derneği genel sekreteri Dr. Ali Rıza Üçer: 'Birlik de suçlu'
* Türk Tabipler Birliği de bu kurallara uymuyor. Transatlantikteki kongreye destek veriyor, Pratisyen Hekimlik Kongresi'ni Antalya'da beş yıldızlı Merit Limra Otel'de düzenliyor

* Kongreye kayıt için 300-400 dolar para ödenmesi gerekiyor. Bunu doktorların cebinden karşılaması mümkün değil, ilaç firmaları ödüyor. Havai fişek gösterileri yapılıyor, konserler veriliyor, eğlenceler düzenleniyor. Buna göz yumuluyor. Gemilerde, yıldızların altında jakuzili süit odalarda mı bilimsel kongre yapılmalı? Ama ne yazık ki, bu sistem içinde doktorlar ilaç firmalarına bağımlı hale geliyor.

Nevin BİLGİN