Win-Türkçe
ASCII

İFLASIN EŞİĞİNDE
* Havayolu şirketleri iflas etmek üzere. 11 Eylül'den itibaren yolcu sayısı dibe vurdu. Güvenlik nedeniyle de maliyet fırladı. Şirketlerin işten çıkartmak zorunda oldukları personel sayısı 100 bin kişiya ulaştı. Yolcuları sigorta ettiremedikleri için uçakların uçamama riski de var. Sadece ABD'de uçamamanın günlük faturası 275 milyon dolar oldu. Son olarak dün hükümetler havayollarını kurtarmak için 15 milyar dolarlık bir yardım paketini hayata geçirme kararı verdi. Sadece ABD'deki şirketlerin hayatta kalabilmesi için 24 milyar dolarlık kaynağa ihtiyaç olduğu belirtiliyor.

* Dünyanın savaş moduna geçmesi, turizmi de fena halde baltaladı. New York'taki otellerde doluluk oranı yüzde 30'a indi. Şehrin sadece turizmden göreceği zararının 24 milyar dolar olarak tahmin ediliyor. Kumar merkezi Los Angeles bile müşterilerini kaybediyor. Sadece turistik değil, her tür seyahat de iptal ediliyor. Washington'da yapılması planlanan 242 kongrenin iptal edildiği de açıklandı. Bunlar arasında her yıl Eylül sonunda yapılan IMF ve Dünya Bankası güz toplantısı da var. Başta Orta-Doğu ve Doğu Avrupa ve yakı Asya olmak üzere tüm ülkelerde turistik faaliyetler minimuma indi.

DURGUNLUK KORKUSU
* İkinci büyük fatura sigorta şirketlerine çıkıyor. Faturanın 15 ile 20 milyar dolar arasında olduğu tahmin ediliyor. En büyük reasürans şirketlerinden Swiss Re 1.2 milyar dolar, Munich Re 2.1 milyar dolarlık ödeme yapacağını açıkladı.

* En çok korkulan ise dünya ekonomilerinin topyekün durgunluğa girmesi. Saldırı öncesi zaten yavaşlayan tüketim harcamalarının, savaş paniği ve belirsizlik nedeniyle iyice azalacağı endişesi var. Saldırı haftasında ABD'de tüketimin yüzde 10 düştüğü kaydedildi. Amerikan medyası ilanların kesilmesi nedeniyle günde 100 milyon dolar zarar ediyor.

* Bir kabus da işsizlik. Hayatta kalma savaşındaki şirketler personel atıyor.

* Savaş hali ve şirketlerin kârlılıklarındaki azalma beklentisi borsaları da vurdu. 10 Eylül'den beri New York Borsası'nda işlem gören şirketlerin ortalama değer kaybı yüzde 15'e ulaştı. Bu oran Londra Borsası'nda yüzde 11, Frankfurt Borsası'nda yüzde 20, Paris Borsası'nda yüzde 16, Tokyo'da yüzde 6 oldu. Şirketlerin toplam piyasa değerindeki düşüş 1 trilyon doların doların üzerinde İstanbul Borsası'daki düşüş yüzde 23'e ulaştı. Şirketlerin değeri 4 milyar dolar geriledi.

Savaş korkusu borsaları vurdu
Savaş zamanı yaklaştıkça, borsalardaki panik de doruğa tırmanıyor. New York'un önceki gün yüzde 4 düşmesi, dünya borsalarını tarihlerinin en düşük seviyelerine doğru indirdi. Avrupa borsaları, dün seans içinde yüzde 7'ye yakın geriledi. Gün sonunda toparlanan piyasalardaki düşüş oranı yüzde 2'ye geriledi. Başkan Bush'un halkından terörizme karşı uzun bir savaşa karşı hazırlıklı olmalarını istemesi panik satışlara neden oldu.

Londra'da bomba panik yarattı
Avrupa'nın en önemli finans ve ticaret merkezi Londra'da alarm var. Genelde 3 bin güvenlik görevlisi ile korunan şehirde polis sayısı haftasonundan itibaren bin 500 kişi artırıldı. Korkunun hakim olduğu şehirde, finans merkezinde yer alan Londra Borsası'na bomba ihbarı yapıldı. İşlemler bir saat durduruldu. Tüm borsacılar binadan çıkarıldı. Aramadan sonra işlemler yeniden başladı. Ancak panik nedeniyle gelen satışlar, endeksi bir ara yüzde 7.4 indirerek, son 4.5 yılın en düşük seviyesine çekti. Endeksin dip yaptığı noktada, şirketlerin değeri 104 milyar dolar gerilemişti.

İstanbul Borsası yüzde 4.5 geriledi
İstanbul Borsası da panikten nasibini aldı. Endeks yüzde 4.51 değer kaybıyla 7.306 puana indi. Düşüşte ulaştırma ve turizm hisseleri başı çekti. Dolar bazında 0.47 cent'e gerileyen endeks, tarihinin en düşük seviyelerinde. Ama borsacılar henüz alım yönünde tavsiye veremiyor. Olumsuz hava nedeniyle dolar bir miktar daha yükselerek 1 milyon 540 bine kadar çıktı. Bir ara yüzde 90'nın altına inen faiz panik havasının artmasıyla yeniden tırmandı. Tek olumlu gelişme ise Türkiye'nin stratejik konumunun artması nedeniyle eurobondların değerinin 11 Eylül'den beri yüzde 10 artması oldu.