Afganistan, büyük orduları yenen küçük bir ülke olmakla ünlüdür. Türkiye'den Çin'e uzanan eski ticaret yollarının üzerindeki önemli geçişlerden biri olan bu dağlık ülkenin tarihi, bir istilalar tarihidir. On dokuzuncu asırda, Hindistan'a hakim olan İngilizler Afganistan'ı da yatıştırmak isteyince vahşi bir başkaldırma ile karşılaştılar. Kraliçe Victoria'nın Kabil'e yolladığı 16 bin askerden sadece biri Hindistan'a geri döndü.
1979'da SovyetlerfKabil'deki kukla rejimi desteklemek amacıyla Afganistan'a asker yolladı.
Afganistan, aynı dine bağlı ama birbirleriyle kan davalı, onlarca aşiretten meydana gelen bir ülkedir. En büyük kabile ve geleneksel olarak ülkeyi yöneten Puştular nüfusun % 8'ini meydan getiriyor. Tacikler (% 5), Hazarlar (% 9), Aymaklar (% ), Özbekler (% ), Türkmenler (%) diğer büyük aşiretler.
Amerika ve Afganistan'a komşu olan Pakistan, Rusya'yı geri püskürtmek için ortak bir cephe kurdu. Kavgalı Afgan aşiretlerini birleştirmek için İslam'ı yapışkan olarak kullandılar. Taliban bu anlamda Amerikan istihbarat örgütü CIA'in bir yan ürünü olarak ortaya çıktı.
CIA ile Pakistan istihbarat örgütleri savaştan kaçan Afganlar'ın barındığı kamplarda medreseler açarak gençlerin dini duygularını cilaladılar. Daha sonra Taliban'ın belkemiğini meydana getirecek olan bu insanlar huduttan, Ruslar'la savaşmak üzere Afganistan'ın dağlarına salıverildi. (Talebe, "Afgan Farsçasında" medrese öğrencisi anlamına geliyor. "Taleban" talebenin çoğul hali.)
Amerika için Afganistan bir Soğuk Savaş piyonundan başka bir şey değildi. Ruslar 1989'da kovulunca Washington akıl almaz bir umursamazlık ve duyarsızlıkla ardında, yaratılmasında büyük katkısının bulunduğu bir canavar bırakarak, Afganistan'ı terketti. Mücahitlere verdikleri (ve şimdi Taleban'ın elinde bulunan) yüzlerce Stinger füzesini toplamaya bile tenezzül etmediler. Ama, geçtiğimizfmayıs ayında Bush yönetiminin Taliban'a 43 milyon dolarlık yardımda bulunduğunu hatırlayacak olursak, bu saflığa şaşırmamak lazım.
Rus işgalinden sonra başlayan iç savaştan, Taliban, herkesi şaşırtan bir başarı ile galip çıktı. Ölümden, yolsuzluktan, fakirlikten, ırza geçmelerden bıkan halk, dürüst ve temiz bir imaj çizen softaları destekledi. Taliban Kabil'i ele geçirince İslami bir devlet kurdu. Amafyönetime İslam değil, gaddar, cahil, çağ dışı diktatörlüğü hakim oldu. Taliban, belki de dünyanın en fazla nefret edilen, en ilkel hükümetidir.
Burnundan kıl aldırmayanfABD, 1979'da Afganistan ile birlikte Pakistan'ı da terketmişti. Pakistan milyonlarca Afgan mültecinin yükü ve İslami örgütlerle başbaşa kaldı. Amerikan yardımı kesildi. Hatta nükleer silah geliştirmeye başladığı için Washington eski müttefikine ambargo uygulamağa başladı.
Şimdi, Amerika gene Pakistan'ın ocağına düştü. Taliban'ın içerisinde Pakistan istihbarat örgütlerine çalışan birçok kişi var. ósame bin Ladin'in nerede bulunduğunu veya bulunabileceğini bir tek Pakistanlılar, Amerikalılar'a söyleyebilir.f