Vizyon ve kader
Alarko Grubu Eşbaşkanı Üzeyir Garih'in hepimizi derinden sarsan ölümü
bağlamında yakın tarihten birkaç satır.
1990'lı yılların ortaları.
Üzeyir Garih, Tesisat Mühendisleri Odası'nda genç müteşebbislere
hitap ediyor.
Garih, "Türkiye kötüye gidiyor. Öğrenim düzeyi kötü. Eğitimsiz
kalabalıklar yetişiyor. Çok adaletsiz bir gelir piramidi oluştu.
Bu adaletsiz dağılım, kaçınılmaz bir şekilde sosyal barışı bozacak.
Türkiye'nin daha uzunca bir süre, üç farklı Türkiye'yi yanyana
taşıması, götürmesi mümkün değil. Hızla, bu çarpıklığı giderici
çözümlerin üretilmesi gerekiyor. Aksi halde, evlerin bahçe duvarları
yükselse de, o evlerde rahat oturmak kısmet olmayacak" diye konuşuyor.
Bu sırada dinleyicilerden bazıları, bu sözleri tebessümle karşılar.
Çünkü, Türkiye'de Garih'in ikazlarının ötesinde tüketim patlaması
yaşanmakta, akın akın yabancı markalar Türkiye pazarına girmektedir.
YÜKSEK DUVARLI EVLER
Garih bunun üzerine konuşmasını keser.
Eliyle çenesini sıvazlar.
Ardından kendisini tebessümle dinleyen genç müteşebbise, "Gülmeyin, o
zaman bu ülkeden kaçmak da sizleri kurtaramayacak. Latin Amerika'da
da benzer süreçler yaşandı. Önce evlerin bahçe duvarlarının boyu
yükseldi. Sonra o duvarların arkasında da huzur kalmayınca Miami'ye
kaçmak zorunda kaldılar. Korkarım ki, Türkiye de böylesi bir kaos
ortamına sürüklenecek. Sokaklarda rahat rahat gezemeyecek, korumalı
evlerde huzur içinde uyuyamayacaksınız. Benim böyle bir problemim
yok. Ben istediğim an yurtdışında yaşayacak birikime sahibim. Ama, bu
ülkeyi seviyorum ve Türkiye'de yaşamak istiyorum. Onun için sizleri
burada ikaz etmeyi bir görev biliyorum."
Bu sözleri bana sevgili dostum Makine Mühendisi Yalçın Gür
aktarmıştı.
Daha sonra aynı sözleri müteveffa Üzeyir Garih'e aktarıp, "Üç farklı
Türkiye sözünün patenti size ait, ama bilginiz olsun bende çok sık bu
örneği kullanıyorum" demiştim.
O da bana, "Tabii ki kullanabilirsin, ne kadar çok bu yaraya parmak
basarsak o kadar çok ses çıkar" demişti.
Ne var ki, altını kendisinin çizdiği sosyal yaranın kurbanı oldu.
Demek ki, bilmeden kendi yazgısı ile ilgili tarihe not düşüyormuş.
Ne acı.
Oysa. Onun altını sık sık çizdiği üç farklı Türkiye gerçeği bugün
için bir vak'a.
Bir realite.
En alttaki kesimi oluşturan kocaman bir Bangladeş.
Onun üstünde yer alan orta büyüklükte bir Pakistan.
Ve mini minnacık bir İsveç düzeyinin de üstünde yaşayan kesim.
İşte daha yeni yeni "Siyah", "Gri" ya da "Beyaz Türkler" diye
sınıflamalar yapılan bir gerçeğin altını O yıllar önce çizmişti.
BÜYÜK İHMAL
Bir başka parametre.
1990'lı yılların ortasıydı.
Gözlem Gazetesi'nin Genel Yayın Müdürü'ydüm.
Sevgili Şevki Figen'in vasıtası ile tanıştığım İshak Alaton'a haftada
bir Gözlem'e yazması için teklif götürmüştüm.
Kabul etti. O bana telefonda kafasında yazmayı düşündüğü konuyu
aktarıyor, ben de o sözleri yazıya döküyordum.
Ortak bir çalışma yapıyorduk.
Sonra araya bazı olumsuz faktörler girdi.
Ben de Gözlem'den ayrıldım.
Sonra 2000 yılının başlarında Gözlem Gazetesi'ne geri döndüm.
İshak Bey ile yazı işimize kaldığımız yerden devam kararı aldık.
Alarko binasına kendisini ziyarete gittiğimde, güvenlik anlamında
büyük zafiyetleri olduğunu gördüm. Bu izlenimimi kendisine aktarıp,
dikkatli olmalarını söyledim.
Çünkü, Türkiye hızla bir kaos ortamına sürükleniyordu.
Benim uyarım, olası bir suikast ihtimaline karşı bir önlemdi.
Aynı endişelerimi Üzeyir Garih'le de paylaştım.
Bir dahaki ziyaretimde güvenlik önlemlerinin abartılı bir şekilde
artırıldığını gördüm.
Ama, ne yazık ki, koca bir holdinge hükmeden bir beyin, böylesi bir
dönemde, bu defa yakın koruma ihtiyacını gözardı etmişti.
Üzeyir Garih'in ölüm haberini Sabah Haber Merkezi'nden Can Esentaş
telefonda verdiğinde içim cız etti.
Boğazımda bir şeyler düğümlenip kaldı. Hiçbir şey diyemedim. Ne
ailesine ne de İshak Bey'e telefon açamadım.
Türkiye daneli bir başağını daha kaybetmişti.
BAŞARININ SIRRI
Bir başka enstantane.
Bir kokteylde rastlaşmış, laflıyorduk.
Gecenin davete uymuş tek smokinli gazetecisi olarak bana takılıyordu.
Ben de O'na uzunca bir süredir, kafamda takılı kalan bir soruyu
sordum.
ABD'de başarılarını yüksek kar oranları ile ispatlamış şirketlerin
uyguladıkları bir yöntemden kısaca bahsedip, "Şirketin yönetim kurulu
üyeleri hiçbir şekilde eşleri ile birlikte biraraya gelmiyorlar. Her
ne şekilde olursa olsun, eşli olarak görüşmüyorlar. Çünkü,
görüştükleri takdirde eşler arasında 'Onun otomobiliydi, bunun
kürküydü, şu bana iyi davranmadı, o kim oluyor da bana selam
vermiyor' gibisine sudan sebeplerle hır çıkacağından, işin sonu
kötüye gidebilir. Kıskançlık ve kapris yarışı başlamaması için orada,
katı bir önlem almışlar ve iş ile özel yaşamı tamamıyla birbirinden
ayırmışlar; siz de bu kurala uyuyor musunuz?" dedim.
Cevabı "Kesinlikle evet" oldu.
Garih, "Biz yıllardır sevgili ortağımla ailecek görüşmeyiz. Yanyana
dahi gelmeyiz. İş başka, özel yaşam başkadır bizim için. Bu konuda
çok hassas davrandık yıllarca" dedi.
Daha sonra aynı soruyu Alarko'nun Genel Koordinatörü Ayhan
Yavrucu'yla da konuşmuştuk.
PATRONSUZ ŞİRKET
Yavrucu'nun yaklaşımı şöyle olmuştu:
"Bizim şirkette karar verilinceye kadar, her olay ayrıntılı bir
şekilde tartışılır. Karar verildikten sonra o kararı sonuna dek
desteklemek ve paylaşmak esastır. İshak Bey ve Üzeyir Bey'in bir kişi
gibi hareket etmesinin ardında yatan unsur, kararı aldıktan sonra
birbirlerini hiçbir şekilde eleştirmemeleri, sonuna kadar alınan
kararın arkasında durmalarıdır.
Bizim şirketimizde bu çok önemli. 'Ben dememiş miydim?' ibaresi bu
şirketin kapısından içeri giremez.
Ne diyecekseniz deyin.
Kararın alınması aşamasına kadar her türlü şeyi söylemekte
serbestsiniz. Burada olağanüstü bir özgürlük ortamı var.
Onun için diyorum, patronumuz yok bizim. İki tane büyük hissedarımız
var. Yoksa patron olarak emir veren, talimat yağdıran değil. 'Hep
benim dediğimi yapın' şeklinde bir anlayış bu şirkette hiç olmadı. Bu
şirkette değil patron, patronun gölgesi bile yoktur."
İşte başarının sırrı.
Her türlü ihtimale karşı, yıllar öncesinden Alarko'nun geleceğini
planlamışlardı. Bunları yakında ALFA yayınları arasında çıkacak "Önde
Gidenler" kitabında ayrıntılı olarak yazdım.
Özü ve sözü bir, adam gibi bir adamın geriye bıraktığı izlerden
birkaç satır yansıtmaya çalıştım.
Daha başka ne denilebilir ki.
Son olarak.
Alarko Grubu'na ve Garih ailesine başsağlığı dileklerimle.
Allah rahmet eylesin.
Magazin
