Geçen hafta Hazine'nin yaptığı 8 aylık bono ihalesine yeterli talep gelmemişti. 1.1 katrilyon liralık itfaya karşılık minumum 300 trilyonluk borçlanma hedeflenmişti. Toplam 222 trilyonluk teklif gelmiş ve 45.8 satış yapılmıştı. Faiz ise yüzde 105 idi.
Bundan tam bir hafta sonra dün yapılan üç aylık Hazine ihalesinde 772 trilyonluk satış yapıldı. Gelek teklif 2.626 trilyon lira ile bunun üç katından bile fazlaydı. Bunun bir sonucu olarak faiz ise yüzde 91.88'e indi.
Hazine istediği borçlanmaya übeklediği faizin altında bir oranla yaptı. Bir haftada ihaleden ihaleye faiz düşüşü 13 puanı buldu.
* Kur ve borsada durum- Faiz piyasasındaki bu iyileşme kurlara da aynen yansıdı Geçen Salı günü kurda fırtınalar koparken ve dolar 1. 500-600 bin lira arasında işlem görürken dün 1.305 bine indi. Kurda yaklaşık yüzde 20'lik bir düşüş var.
Borsa ise geçen Salı günü seans içinde 0.56 cent düzeyi ile kriz sonrası tarihi dip seviyesini görmüştü. Dün aynı borsa 0.76 cent düzeylerindeydi. 10 bin puan barajını geçen borsada yukarı yönlü hesaplar yapılıyordu.
* İlk değişiklik siyasette- Geçen haftadan beri piyasalarda bu olumlu gelişmeler nasıl sağlandı?
Somut olarak değişen tek bakan Ulaştırma Bakanı oldu. Ancak bu yolla verilen mesaj daha önemli. MHP hükümette kalacağınının mesajını verdi. Bu hareketini kriz çıkarmayacak diye değerlendirenler de var. Bu anlamda programın önüne koyduğu engeller azalacak.
Meclis'in tatile girmesinin ve hükümet üyelerinin kendi aralarında tartışmaması kararının etkisiyle siyasi cepheden gelen olumsuz etkiler de azalacak.
* İkinci değişiklik kurlarda- Bir önemli gelişme de kurlarda kaydedildi. Dalgalı kur rejiminden vazgeçildiğine dair herhangi bir açıklama yapılmadı. Ancak geçen Çarşamba'dan itibaren Merkez Bankası dalgalı kur rejimi çerçevesinde yönetilebilir kur rejimine geçmiş gibi bir izlenim ve sonuç ortaya çıktı. Piyasaları asıl kurun bu durumu yatıştırdı. Kur konusunda son karar, Pazartesi Türkiye'ya gelecek olan IMF Başkan Yardımcısı Stanly Fischer ile görüşmeden sonra verilecek.
Fischer ile Bakan Kemal Derviş'in yapacakları ortak açıklamada da, Türkiye'nin iç borçlarını çevirebileceği üzerinde durulabilir ve bu konudaki piyasaların güvensizlikleri giderilmeye çalışılabilir.
* Piyasaların açtığı kredi- Son bir haftada meydana gelen gelişmeler bir kez daha gösteriyorki, hükümetin doğru adımları atması halinde piyasalar bunu fazlasıyla ödüllendiriyor. Tıpkı 2000 yılının ilk aylarında olduğu gibi. Ancak o zamandan buyana güvensizlik ve buna bağlı olarak kırılganlık da arttı. Bu nedenle piyasalarda oynaklık da çok yüksek.
* İyimserlik için son 5 hafta- Hükümet geçen Salı gününden itibaren kuru düşürmeyi başarmasıyla geride kalan yaz mevsimini iyi değerlendirme yönünde son bir fırsat daha yakalamıştı. Bu yönden geçtiğimiz hafta iyi kullanıldı. Geriye son 5 hafta kaldı. Bu haftalar iyi kullanılırsa iyimser gidişin devamı gelecek. Kullanılımazsa bugünler geçici iyimserlik ortamı olarak anılacak.
Son olaylardan alınan dersin etkisiyle işlerin toparlanacağına inanıyoruz.
* Sonuç- "Deneyim disiplinli bir öğretmene benzer. Önce sınava alır, sonra öğretir " William Warner