|
![](/yenisabah/img1/1.gif) |
|
Yasaya niyet krize kısmet!
Eskiden kiracılar "Ya ev sahibi çık derse" korkusuyla yaşar, hakkını yasalarla arardı. Şimdi işler tersine döndü. Ev sahipleri artık kiracılar kaçmasın diye fiyat bile kırıyor
Orta sınıfın gelirinin önemli bir bölümünü alıp götüren ev kiraları, krizle birlikte hız kesti. Krizin değiştirdiği yaşam ve tüketim alışkanlıkları, ucuz konut arayışını artırdı. İşsiz sayısındaki hızlı artış, büyük şehirlerden memlekete dönüşü beraberinde getirince, 'kiralık ev' tabelaları çoğaldı. Ve 2001 yılının ilk 7 ayında pek çok üründe yüzde 100'ü aşan fiyat artışları, sadece kiralarda uygulanamadı. Özellikle büyük şehirlerde hemen tüm semtlerde kiralar kriz öncesinin de altına düştü.
120 metrekare standart daireler baz alınarak Turyap tarafından yapılan araştırma, kiralardaki değişimi ortaya koydu. Örneğin Bakırköy'de yıl başında 150 milyon lira kira istenen bir ev için Temmuz'da 120-100 milyon lira istenmeye başladı. Değişim, fiyatların kriz öncesi çok şiştiği Maçka, Nişantaşı, Teşvikiye, Cihangir, Florya, Pendik gibi semtlerde daha büyük oldu.
BABA EVİ FAKTÖRÜ
Kiralık konut stokunun artışında, krizden önce ekonomik özgürlüğünü kazanarak ailesinden ayrılıp ayrı eve çıkan gençlerin durumundaki değişim de etkili oldu. Gelirlerindeki ani düşüş ya da işsiz kalma ile geleneksel aile yapısına geri dönen gençler, kiracı bekleyen konut sayısını artırdı. Aynı eğilim yeni evlenip -geçici de olsa- anne-baba ile birlikte yaşamayı tercih eden genç çiftlerde de gözlenmeye başladı.
KONUT STOKU ARTTI
Kiralık konut piyasasını değerlendiren Turyap Genel Müdürü Azmi Sarıbay, fiyatlardaki düşüşün nedenlerini şöyle sıraladı:
"Krizden sonra döviz bazında kira ödeyen birçok kişi, Türk Lirası ile kiralayabileceği konutlara taşındı. Bir kısım insan çalışmak için geldiği İstanbul'u terkederek memleketine döndü. Yabancılar ise değişen şartları öne sürerek daha düşük rakamlar üzerinde kiralama yapar oldu. Kiralayan cephesinde yaşanan bu değişikliklere ek olarak mal sahipleri de evlerini kısa sürede kiraya verebilmek ve bir an önce gelire kavuşmak adına eskiye oranlar koşulları kolaylaştırdılar. Bir çok ev sahibi de satmak isteyip satamadığı evini kiralık olarak pazara çıkardı. Tüm bunlara bağlı olarak 2001 yılı başına oranla konut stokunda bir artış yaşandı."
Anadolu daha az 'dalgalandı'
Anadolu'daki büyük şehirlerde ise fiyatlar düşmedi, ancak artış oranı da fazla olmadı.
Antalya'da yıl başında 150 milyon olan kira 160 milyona çıktı. Eskişehir'de de 150 milyonluk kira 180 milyona çıktı. Şehirdeki canlanmayı, üniversitenin de artırması bekleniyor. Ancak kışın doğalgazlı evlerde yakıt parası ödemek istemeyen ev sahiplerinin kiraları düşürmesi bekleniyor. Bursa'da yabancı yönetici fazla olduğu için eşyalı ve döviz bazında kiralanan daireler krizden sonra TL'ye döndü. Adana'da kiralar yıllık olduğu için düşüş yok. Ama dolardan TL'ye dönüldü. Yıllık 1.5 milyar olan bir dairenin kirası 2 milyara yükseldi.
Denizli'de bir iki bölge dışında fiyatlar aynı seyrediyor. 125 milyon olanlar 150 milyona, 200 milyon olanlar 250 milyona çıktı. Gaziantep'te 100 milyon olan bir evin kirası 80 dolara çevrildi. Ama para birimi yine döviz. İzmir'de ise yeni kiralamalarda az da olsa düşüş yaşanıyor. Ankara yatay bir seyir izliyor.
Esen PİŞİRİCİ
|
|
![](/yenisabah/img1/1.gif) |
|