S A B A H O N L I N E 02.10.2000

Şu an 3 Ekim 2000 - Salı tarihli sabah.com.tr'yi okumaktasınız.
Bugüne ait sabah.com.tr içeriği için tıklayın »

kapat

02.10.2000

Anasayfa

Win-Turkce US-Ascii

Dev danışmanlara şok
Dünyanın en büyük beş danışmanlık şirketi, ABD Sermaye Piyasaları Kurulu'nun "Bağımsız vergi denetimi ile danışmanlık bölümleri ayrılsın. Birliktelik etik açıdan doğru değil " diyerek açtığı dava nedeniyle zor durumda

Dünyanın en büyük beş danışmanlık şirketi, geçen hafta oldukça hareketli günler geçirdi. Amerika Sermaye Piyasası Kurulu (SEC), "Big Five" olarak bilinen danışmanlık şirketleri KPMG, Arthur Andersen, PricewaterhouseCoopers, Ernst&Young, Deloitte&Touche aleyhinde dava açtı.

Davanın gerekçesi, bu şirketlerin bağımsız vergi denetimine gittikleri şirketlere aynı zamanda danışmanlık hizmeti de vermesiydi. Bunu etik açıdan yanlış olduğunu öne süren SEC Başkanı Arthur Levitt, yönetim danışmanlığı şirketlerinin audit (bağımsız vergi denetimi) kısımlarının danışmanlık şirketi bünyesinden ayrılması gerektiğini savundu. Levitt, bu tezine kanıt olarak da 1992-97 yılları arasında danışman şirketlerden "temiz" raporu almasına rağmen, mali tablolarında büyük açıklar oluşmasını gösterdi.

YENİ EKONOMİ
Levitt, özellikle yeni ekonominin gelişmesinin ardından patlayan danışmanlık gelirlerinin kalıcı olacağını öngören danışmanlık şirketlerinin hüsrana uğradığını belirtti. Levitt iddianamesinde, "Danışmanlık devi KPMG, 1998'de yeni ekonomide yaşanan patlamanın 3 milyar dolarlık iş kapasitesi bulunan danışmanlık departmanının gelirlerini 3 yılda 10 milyar dolara çıkaracağını öngördü.

Ancak özellikle 1999'da Nasdaq'da yaşanan gerileme, bu hesapları alt üst etti. Danışmanlık firmaları, yeni ekonomiye yönelik olarak yaptıkları yatırımların geri dönüşünü alamadılar. Buradan kaybettikleri finansmanı, bağımsız vergi denetiminden geri kazanmaya çalıştılar" dedi. Denetmenlerin yeterli hassasiyeti göstermeden tüm şirketlerin denetimini kabul ettiklerini öne süren Levitt, "Bu da bazı firmaların bilançolarındaki açıkların bilerek ya da bilmeyerek artmasına neden oldu" dedi. Audit hatalarının çoğaldığının altını çizen Levitt, danışmanlık firmalarının 1992-97 arasında verdikleri raporlarda, 1997'de yüzde 1 gibi önemli bir oranda düzeltme ihtiyacı duyulduğunu belirtti. Levitt, bu nedenle 5 devde yeniden yapılanmanın şart olduğunu belirtti.

TEPKİLER SERT OLDU
Danışmanlık şirketlerinin buna yanıtı ise çok sert oldu. Danışmanlar, bilançolarda yaptıkları düzeltmenin sermaye piyasası kanunlarının, yeni ekonomiye uymamasından kaynaklandığını belirtti. Danışman şirketler, böyle bir ayrıma gidilmesi halinde, her iki alanda da hizmet kalitesinin düşeceği ve sistemin istikrarını zedeleyeceği uyarısında bulundu.

PriceWaterhouseCoopers ile Ernst&Young, SEC'in açtığı davadan çıkacak sonuç ne olursa olsun, kendilerinin lehine olacağı yönünde görüş belirtirken, Arthur Andersen, KPMG ve Deloitte&Touche davanın kabul edilemez olduğunu vurguladı.

Benzer bir tartışma, 1999'da beş bankanın Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na devredilmesinin ardından Türkiye'de de yaşanmış, danışman firmalar, "temiz raporu" verdikleri bankalara el konulması sonrasında zor durumda kalmışlardı. Piyasalarda en fazla tartışılan konuyla ilgili olarak, taraflar şimdilik beklemede. Danışmanlar seçimin George Bush Jr.'ın zaferiyle sonuçlanmasını bekliyor. Seçimi Bush kazanırsa, Demokrat kökenli Levitt, "evine yakın, danışmanlara uzak" olacak...