S A B A H O N L I N E 05.09.2000

Şu an 5 Eylül 2000 - Salı tarihli sabah.com.tr'yi okumaktasınız.
Bugüne ait sabah.com.tr içeriği için tıklayın »

kapat

05.09.2000

Anasayfa

Win-Turkce US-Ascii

Eylül ayında borsa
Yetersiz para girişi yüzünden Borsa uzun zamandır düşüyor. Borsa'ya lazım olan para girişi ancak yabancılardan olacak. Yabancıların tavrını ise Eylül'deki iki önemli gelişme belirleyecek

Borsa uzun zamandır düşen bir trend içinde. Nedeninin para girişinin olmaması olarak açıklanmasına karşın, para neden gelmiyor açıklaması yok. Yılbaşından bu yana halka arz ve yabancı satışları piyasadan 7 milyar dolardan fazlasını aldı götürdü. Bu parayı yerli yatırımcılar Borsa'ya soktular ve halen büyük bir inatla direniyorlar, ama ilave bir giriş beklememek lazım. O halde Borsa'ya lazım olan para girişi ancak yabancılardan gelecektir. Yabancılar satabildiklerini sattılar ve bekliyorlar. Büyük ihtimalle onların alış yapabilmeleri için hisselerin ucuzlaması ve/veya bazı beklentilerin gerçekleşmesi gerekir. Hisselerin ucuzlaması ya fiyat düşüşleri ile ya da şirket karlılıklarının artışı ile mümkün olabilir. Ara bilançolardan bir-ikisi haricinde çok parlak bilanço görülmedi. Demek ki, iyi bilançolar için en azından yılbaşını bekleyecekler.

Yabancıların tavrını belirleyecek ve bu nedenle Borsa'nın yönünü de saptayacak olan önemli iki gelişmede muhtemelen Eylül ayında gündeme oturacaktır. Türkiye'nin kredi notunun yükseltilmesi ile Fazilet Partisi'nin kapatılma davası yön tayin edici olacaktır.

Eğer Türkiye'nin kredi notu rating şirketlerince yükseltilirse Türkiye'ye yabancı sermaye girişi bakımından bir akım olabileceği gibi Borsa'da bundan faydalanarak yukarı hareketine başlar. Bu harekette yabancı fonların alımları belirleyici olacağı gibi yurt içinden de önemli bir döviz çözülüşü ile borsaya ciddi bir fon girişi görebiliriz. Eğer notumuzda bir değişiklik olmaz ise Borsa'nın küçük dalgalanmalar dışında yatay hareketi yıl başına kadar sürer. Yılbaşında bilanço beklentileri ve bir yıllık ekonomik performans göstergeleri ile Borsa'nın hareketlenmesi beklenebilir.

BORSA'YI BEKLEYENLER
Gelelim Fazilet davasına. Sadece Borsanın değil Türkiye'nin de kaderini çok değiştirecek bir davanın karar aşaması yaklaştı. Davanın özü Fazilet Partisi'nin Refah Partisi'nin devamı olup olmadığı noktasında. Anayasanın 69'uncu maddesi 'Temelli kapatılan bir parti bir başka ad altında kurulamaz' hükmünü düzenlediğinden partinin kapatılması çok somut bir şekilde mümkün hale geliyor. Önemli olan Fazilet'in kapatılması durumunda kaç milletvekilinin vekilliği düşürülecek. Eğer Refah Partisi'nden Fazilet'e geçenlerin tamamının vekilliği düşürülürse, ki sayı 60'dan fazla olduğu için, ara seçim gündeme gelecektir.

Anayasanın 78'inci maddesi boşalan üyeliklerin sayısı, üye tam sayısının yüzde beşini bulduğu hallerde ara seçimlerin 3 ay içinde yapılmasını emrediyor. Zorunlu olarak yapılacak ara seçimler 40 kadar ilde yapılacak ve seçimlere tüm partiler katılabilecek. Şimdi burada düşünmek gerekir. 60 civarında milletvekili seçimi için devletimiz ara seçimi uygun görür mü? Görmeyebilir, çünkü ara seçimlerde ülke barajı uygulanmıyor. Bu durumda 60 civarında milletvekili ara seçiminde CHP ve HADEP'te Meclis'e girer ve bu sonuçtan memnun olunmayabilinir. Bu yüzden ara seçim yapmaktansa, acaba doğrudan erken genel seçim gündeme gelebilir mi?

SEÇİM RİSKİ
60 civarında vekil için yapılacak ara seçim de, erken genel seçim de, Türkiye'de tüm dengelerin alt üst olması demektir. İstikrar politikası da rafa kaldırılır, reformlar da, Avrupa Birliği üyeliği de. Bu durumda Borsa'nın geçen yıl olduğu gibi 6-7 binli seviyelere gelmesi olur. Döviz ve faiz piyasalarında kopacak fırtınaları düşünmek bile insanı korkutur. Türkiye'nin alt üst olması anlamına gelebilecek bir seçim ihtimali muhtemelen yabancılar için de risk olarak kabul ediliyor ve davanın sonucunu görene kadar Türkiye'ye yönelik kararlarını bekletiyorlar.

Eğer diğer yandan Fazilet Partisi'nin kapatılma kararı çıkmaz veya kapatılma kararı çıkar da, çok az sayıda yöneticinin milletvekilliği düşürülürse kötü beklentinin bitmesi anlamında alım yönünde bir hazırlık gündeme gelebilir. Ayrıca bu kararla beraber Türkiye'nin notu yükseltilirse söylenen çok yüksek rakamlı endeksleri önümüzdeki 3-4 ayda görmemiz mümkün hale gelir. Ama seçimle beraber not yükseltilmesi gerçekleşmezse seçimlerin sonuna kadar Borsadan bir şey beklememek gerekir.

İBRAHİM HASELÇİN