İşsizlik oranı, dünyada azalırken Türkiye'de artıyor!..

Geçtiğimiz hafta, 2000 yılının ilk 3 aylık dönemine ait işsizlik oranları ve işsiz sayısı açıklandı. Enflasyon ve faiz oranlarının düşmesi konusunda ortaya çıkan olumlu sonuçlar, işsizlik oranı yönünden aksine bir görüntü sergiliyor. Son bir yılı gözönüne alarak, yabancı ülkelerdeki işsizlik oranına baktığımızda, tamamında işsizlik oranının düştüğünü fark ediyoruz. Buna ilişkin kıyaslamalı tablo aşağıdaki gibidir.

İşsizlik oranı bizden yüksek olan ülkelerden İspanya'da bu oran 1997'de yüzde 20,2 idi. Yine bu oranlar 1997'de Fransa'da yüzde 12,2, Almanya'da 10,1 İtalya'da 11,8 idi.

Görüldüğü gibi, yabancı ülkeler, işsizlikle mücadele açısından özellikle son bir yılda ciddi mücadele vermiş ve hepsi de bu konuda olumlu sonuçlar elde etmişler.

Türkiye'deki Durum
DİE Başkanlığı'nın, 2000 yılı ilk üç aylık dönemiyle ilgili son açıklamasına göre, Türkiye'de işsizlik oranı yüzde 8,3. İşsiz sayısı ise 1 milyon 720 bin kişi. Bu oran ve sayıya mevsimlik işçiler ile Türkiye İş ve İşçi Bulma Kurumu'nda kayıtlı olmayan işçiler dahil değil. Bunlarda dahil edilince, oran ve sayı daha fazla büyüyor.

Bu arada, akrabaların dayanışması azalınca, işsizliğin etkileri, daha şiddetli bir şekilde yaşanacak. Kuşkusuz işsizlik, bugünün sorunu değil, yıllardır Türkiye'nin kronik bir sorunu. Bu arada, işsizlik konusunda önemli bir yasal düzenleme yapıldı.

1 Haziran 2000'den başlamak üzere "İşsizlik sigortası" yürürlüğe girdi. Ancak, işsizlere yapılacak ilk ödeme hemen değil, Mart 2002'de başlayabilecek. Türkiye'de işsizlik oranının aşağı çekilebilmesi için, istihdam yaratmak gerekiyor. Bu da, işletmelerin mevcut kapasitelerini büyütmeleri ya da yeni yatırımlar yapmalarıyla sağlanabilir. Şu aşamada, kamu yatırımları yok denecek seviyede.

2000 yılının ilk 6 ayında yatırımlara yapılan harcama, 2000 yılı bütçe harcamalarının sadece yüzde 1,2'si...

Özel sektör yatırımlarında ise beklenen düzeyde değil. Bu aşamada, özel kesimi yatırım yapmaya özendirici, ilave önlemler gerekiyor. Talepte ortaya çıkabilecek artışa bağlı üretim artışı ve yeni yatırımlar, işsizliğe çözüm olabilir. Aksi halde, işsizlik oranı büyür gider.

Yabancı ülkelerde ve Türkiye'de işsizlik oranı

Ülke Adı	Bir yıl önce	Son durum	Fark
Avustralya	7.2	6.6	-0.6
Avusturya	3.8	3.3	-0.5
Belçika	12.0	11.2	-0.8
İngiltere	6.2	5.6	-0.6
Kanada	7.5	6.6	-0.9
Danimarka	5.7	5.4	-0.3
Fransa	11.3	9.6	-1.7
Almanya	10.5	9.6	-0.9
İtalya	11.5	10.7	-0.8
Japonya	4.8	4.7	-0.1
Hollanda	3.4	2.7	-0.7
İspanya	15.5	14.1	-1.4
İsveç	5.9	5.1	-0.8
İsviçre	2.6	1.8	-0.8
ABD	4.3	4.0	-0.3
Türkiye	7.3	8.3	+1.0

Kaynak: The Economist 5-11 Ağustos 2000 s.122