Türkiye hisse senedi piyasasında yabancı yatırımcılar genellikle isabetli kararlarıyla tanınır. Çünkü bu yatırımcıların çok büyük çoğunluğu profesyoneldir ve yabancı işlemi diye adlandırılan işlemlerin yüzde 90'dan fazlası kurumsal yatırımcılara aittir.
Her kurumsal yatırımcı gibi belli bir disiplin içinde yatırım yapma ve bekleme becerisine sahiptirler. Yabancıların borsa birikimleri vardır. Sadece bir veya birkaç piyasada işlem yapmazlar. Bu birikimlerini de kullanarak, Türkiye piyasasından yabancılar iyi paralar kazandılar.
* Yabancı satışta- Borsanın son haftalık bülteninde yer alan verilere göre, yabancılar, Haziran ayında da net olarak satış yapmışlar. 156 milyon dolarlık net satışları olan yabancıların ilk altı aydaki satış toplamı 2 milyar 169 milyon doları buldu. Yandaki grafikten de görülebileceği gibi, bu rakam bir rekoru işaret ediyor. Burada bir eğilim de ortaya çıkıyor. Borsanın iyi olduğu yıllarda yabancılar satmış, kötü yıllarında da almışlar. 1997'de net satıcı olan yabancılar, 1998'de bu eğilimi sürdürmüşler. Borsanın kötü yılı 1999'da ise 1 milyar dolarlık alım yapan bu yatırımcı kitlesi yeni yılın ilk ayından itibaren yoğun bir satış eğilimi içine girmiş durumda.
* Payları yüzde 41 - Bu satış eğilimine bağlı olarak yabancıların dolaşımdaki hisse senetlerinden aldıkları pay yılbaşında yüzde 52 düzeyinden altıncı ayın sonunda yüzde 41'e geriledi. Piyasanın yeniden canlanabilmesi fiyatların iyice gerilemesi ve yüksek olan F/K oranlarının düşmesi gerektiğini savunan bir görüş var. Ancak bu durumda yabancılar yeniden alıma gelebilirmiş.
* Yerlinin önemi - Borsanın kurtuluşu için ille de yabancıyı beklemek gerekmiyor. Uygulamaya konulan enflasyonu düşürücü program, faizin ve dövizin önünü keserken borsanın önünü açtı. Para faizden çözülmeye devam ediyor. Dövizden henüz çözülme yok. Ancak programın uygulanmasında sonuç alındıkça bu çözülmenin olması bekleniyor. Yabancılardan gelecek bir kaç milyar dolar çok rahatlıkla içerideki yatırımcılardan da gelebilir. Yeterki onları çekecek hisse senedi bulunsun ve pazarlama yapacak aracı kurum ortaya çıksın.
* Vade olayı - Fiyatların yabancıların alacağı düzeylere düşmesini beklemek yerine yerlileri de yabancılar gibi hareket etmesini sağlamak piyasaya yeni para girişi için yeterli olabilir. Bu nedenle borsanın kurtuluşu ille de yabancıda değil, yerlilerin yatırım vadesini uzatması ve döviz hesaplarının çözülmesi de iyi bir seçenek.
Sonuç - "Çanakta balın olsun, sinek Bağdat'tan gelir"
