Yıl içinde ev alanlar ne yapacaklar?

Yıl içinde sadece ev alanların değil büro, dükkan, mağaza, depo, arsa ya da arazi satın alanların da, tapuyu ceplerine koyduktan sonra, bazı yükümlülükleri var. Aynı şekilde, miras ya da hibe yoluyla gayrimenkul edinenlerin de, bir takım yükümlülükleri sözkonusu.

Emlak Vergisi beyannamesi ve Çevre Temizlik Vergisi (yani Çöp Vergisi) ile ilgili olan bu yükümlülükler aşağıdaki gibi.

Emlak Vergisi
Yıl içinde gayrimenkul satın alanların, Emlak Vergisi'yle ilgili olarak, 31 Aralık 2000 tarihine kadar "Emlak Vergisi beyannamesi" vermeleri gerekiyor. Buna göre, örneğin 29 Haziran 2000 tarihinde ev alan bir vatandaş, 31 Aralık 2000 tarihine kadar, Emlak Vergisi beyannamesi verecek. Gayrikenkul "yılın son üç ayı içinde" satın alınmışsa, Emlak Vergisi beyannamesi gayrimenkulün satın alındığı tarihten itibaren üç ay içinde verilecek. (Emlak Vergisi Yasası, Md. 23). Miras ya da hibe yoluyla edinilen gayrimenkuller için de, yukarıda belirtilen süreler geçerli.

Satın alınan gayrimenkulün beyan edilecek değeri, tapu senedinde gösterilen alım-satım değeridir.

Gayrimenkulün alındığı yılda, yeni malik Emlak Vergisi ödemez. İzleyen yıldan itibaren Emlak Vergisi mükellefiyeti başlar. (Emlak Vergisi Yasası Md. 9 ve 19). Emlak Vergisi'nin oranı; konutlarda binde 1, binalarda binde 2, arsalarda binde 3, arazilerde ise binde 1'dir. Emlak Vergisi birinci taksiti Mart, Nisan ve Mayıs aylarında ikinci taksiti ise Kasım ayı içinde olmak üzere "iki eşit taksitte" ödenir (Emlak Vergisi Yasası, Md. 30).

Binanın inşası sırasında, proje üzerinden halk arasındaki deyimle temelden, daire ya da dükkan alanlara, müteahhit kat irtifaklı arsa tapusu verdiğinden, bu kişiler de "arsa vergisi beyannamesini" yine yukarda belirtilen süre içinde verecekler.

Çöp Vergisi
Halk arasında Çöp Vergisi olarak adlandırılan "Çevre Temizlik Vergisi"ni belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin katı atık toplama ile kanalizasyon hizmetlerinden yararlanan konut, işyeri ve diğer şekillerde kullanılan binaları kullananlar öderler. Boş bulunan binalarda, bu verginin mükellefi, binaların malikleri veya malik gibi tasarruf edenleridir. (Belediye Gelirleri Yasası, Mükerrer Md. 44).

Buna göre, yani konut ya da bina alanlar, bu gayrimenkulü kullanmayıp da kiraya vermişlerse, Çevre Temizlik Vergisi'ni kullanıcı durumunda olan "kiracı" ödeyecek. Yeni alınan evin kiracısı yoksa, "Çevre Temizlik Vergisi Bildirimi" düzenlenip, takip eden taksit ayı içinde ilgili belediyeye verilir. Yıllık olarak tahakkuk eden Çevre Temizlik Vergisi, her yıl Emlak Vergisi'nin taksit sürelerinde ödenir.