Bu hafta içerisinde Avrupa Birliği Komisyonu posta hizmetlerinin ne ölçüde rekabete açılacağı konusundaki teklifini sundu. Teklife göre 2003 yılından itibaren 50 gr'ın üzerindeki mektuplar için ulusal posta işletmesi ile rekabete girmek mümkün hale gelecek. Bugün için 350 gr'ın üzerindeki postalar ile sınırlanmış olan rekabetin 50 gr. seviyesine inmesi özellikle posta hizmetlerinden yararlanan ekonomik sektörler açısından büyük önem taşıyor. Teklif doğrultusunda bulunulan ülkeden diğer bir AB üyesi ülkeye gönderilen her türlü posta ve ekspres kurye hizmetleri de herhangi bir sınır tespit edilmeksizin rekabete açılıyor.

Komisyon teklifinin hazırlanışı AB üyesi ülkeler arasında yoğun tartışmalara sahne oldu. Serbestleşme konusunda temkinli davranan Yunanlı, Portekizli ve Belçikalı komisyon üyeleri rekabete açılacak hizmetlerin 150 gr. üzeri olarak sınırlandırılması gerektiğini belirttiler. Hesaplamalara göre bugün için sadece yüzde 3'ü rekabete açık olan posta hizmetlerinin bu yeni yönerge sayesinde yüzde 20'si rekabete açılımış oluyor. Ulusal posta işletmelerinin gelirlerinin yaklaşık yüzde 50-70'ini oluşturan diğer posta hizmetleri ise henüz rekabete açılmıyor. Komisyonun açıklamasına göre 2007 yılında posta hizmetlerinin daha büyük bir kısmının rekabete açılması mümkün olabilecek.

Ancak komisyonun bu hafta içerisinde açıkladığı planın ana fikri Ortak Pazardan Sorumlu Komisyon Üyesi Frits Bolkestein'ın açıklamalarında gizli. Bolkestein'a göre AB şirketlerinin rekabet gücünü arttırma ve Avrupa'nın elektronik ticaretin getirdiği nimetlerden en iyi şekilde yararlanabilmesi, posta hizmetlerinin verimliliğinin artmasına bağlı. Bolkestein'a göre hızlı ve rekabet edebilir posta hizmetleri Avrupa'da elektronik ticaretin gelişmesi için şart. Amerika'ya nazaran e-ticaret konusunda gerilerde bulunan AB, şirketlerinin bu açığı kapatabilmesi için elinden geleni yapıyor. Bolkestein'ın sözlerinde Türkiye'yi de ilgilendiren önemli bir gerçek yatıyor. Elektronik ticarette ürün satmak kadar bu ürünleri müşteriye makul maliyetlerle ulaştırmak da önemli. E-ticaret ile satılan malların müşteriye ulaştırılmasında özel kurye yerine posta hizmetlerinin kullanılması maliyetleri düşürüyor. Avrupa örneğinde olduğu gibi devletin posta hizmetlerinin liberalleştirilmesi e-ticaret şirketlerine verilen büyük bir destek anlamına geliyor. Türkiye'de de posta hizmetlerinin zaman içerisinde rekabete açılması e-ticaret hacminin süratle artmasına sebep olabilir.

Murat PEKSAVAŞ