"Cumhurbaşkanı Sayın ANS"...

Cumhuriyetimizin onuncu başkanını seçtik. Ulusumuza ve sayın Sezer'e hayırlı olsun... Cumhuriyetimizi kutluyorum.

İlk dokuz Cumhurbaşkanımız hep iki isimli olarak anıldı. Atatürk, İsmet İnönü, Celal Bayar, Cemal Gürsel, Cevdet Sunay, Fahri Korutürk, Kenan Evren, Turgut Özal, Süleyman Demirel...

Belki hepsinin birer göbek adı vardı ama, görev süresi boyunca hiçbiri göbek adını kullanmadı ve hiçbir yazışmalarda yer almadı.

İlk kez üç isimli bir Cumhurbaşkanımız oluyor. Ahmet Necdet Sezer...

İsmi üzerinde üçlü mutabakat sağlanınca üç isimli Cumhurbaşkanı'nın önüne "sayın" konularak telaffuzunun zorluklar yarattığını fark eden milletvekilleri hemen çare ürettiler. Cumhurbaşkanı'nın ismini kısalttılar: ANS...

Şimdiden Meclis koridorlarında "sayın ANS" denmeye başlandı bile...

Sanırım zaman içinde halkımız, günlük konuşmalarında onuncu Cumhurbaşkanımızdan söz ederken "sayın ANS" diyerek meramını anlatmayı yeğleyecektir.

***

Dokuz Cumhurbaşkanımızın ilk altısı arka arkaya hep asker kökenli olarak seçildiler. Atatürk, İnönü, Gürsel, Sunay, Korutürk, Evren rütbeli subaylardı. (Rahmetli Celal Bayar'ı da milli mücadelemizin unutulmaz Galip Hocası olarak bu grup içinde saymak mümkündür. O zaman yedi Cumhurbaşkanımız art arda askerlik mesleğinden seçildi diyebiliriz.)

Son iki Cumhurbaşkanımız ise mühendis kökenliydi: Özal ve Demirel...

Dokuz Cumhurbaşkanımızdan sadece üçü, çok partili dönemde parti lideri olarak Cumhurbaşkanı seçildiler... Bayar, Özal, Demirel... Siyasetçi için doruk olan makama siyaset dehlizlerinden geçerek geldiler...

Demek ki 77 yıllık cumhuriyetimizin sadece yirmi yılı demokrasinin seçtiği Cumhurbaşkanları ile yönetilmiş...

Rahmetli Özal, siyasi liderlerin Cumhurbaşkanı seçilme geleneğini otuz yıllık kesintiden sonra yeniden başlatmıştı. Demirel ile devam ettik ama geleneği sürdüremedik.

Demek ki demokrasi terbiyemiz, Meclis içinde Cumhurbaşkanı seçme olgunluğunu henüz kazanamamış.

On gün sonra demokrasimizin ellinci yılını idrak edeceğiz. Onbirinci gün yeni Cumhurbaşkanımız görevine başlayacak...

***

Daha önce de Meclis dışı aday arayışları ile Cumhurbaşkanı seçmiştik. O dönemde Meclis ile Meclis dışı otoriteler arasında önemli ihtilaflar vardı ve Meclis dışı otoritelerin baskısı ağırdı. Meclis dışında ortak aday arayışlarının hepsi asker kökenli isimler üzerinde sağlanabilmişti.

Yeniden Meclis dışı isim arayışları bu kere Meclis'in çok parçalı yapısından kaynaklandı. Sayın ANS üzerindeki anlaşmaya demokrasinin uzlaşma zaferi dedik.

Eğer Meclis içinden bir isim üzerinde birleşilebilseydi, demokraside gerçek anlamda uzlaşma zaferi kazanılmış olabilirdi.

Önümüzdeki yedi yılı nasıl yaşayacağımızı bilmiyoruz. Ama yedi yıl sonra liderlerin yeniden Meclis dışı bir aday arayışlarına yönelebileceğini sanmıyorum. Sayın ANS'ın kişiliğini her türlü saygıdeğerliğin ölçeğinde tutarak diyorum ki, çok riskli bir denemeye giriştik.

On gün sonra çok partili demokratik yaşamın ellinci yılını kutlayacağız.

Onurlandığımız bu demokratik yaşam, ne yazık ki elli yıl içinde çok partili Meclis'inden bir Cumhurbaşkanı seçemedi.

***

Sayın ANS'ın hukukçu olmasını, Türkiye'nin sadece hukuk sorunlarının çözümünde bir talih saymak, doğrusu sayın ANS'a haksızlıktır. Bir insanın yetenekleri ile yetkilerini sadece mesleğinin içerikleriyle sınırlı görmek sabırsızlık değilse, hazımsızlıktır.

Sayın ANS'ın ülkenin bütün meselelerine aynı duyarlılık ve özenle eğileceğine ve kararlara hakim olacağına inanıyorum.