Liderler, Cumhurbaşkanı seçimi için ilk kez bir araya geldi. Tarihi açıklamayı yapan liderler, milletvekillerini Sezer'e oy vermeye çağırdı

TARİHİ UZLAŞMA
Beş liderin toplam beş dakika süren bir törenle birbiri peşisıra attıkları imzalarla varılan tarihi uzlaşmada en büyük pay Başbakan Bülent Ecevit'in oldu. Ahmet Necdet Sezer'in ismini ilk ortaya atan oydu. İmza töreninin hemen ardından, Başbakan Ecevit'in makam odasına doğru birlikte yürürken sorduk:

- Bu tablonun ortaya çıkması pek kolay olmadı herhalde?

- Tersine, kolay oldu. Diyalogla sorunların çözülebileceği görüldü.

- Sayın Sezer'le bu süreç içinde yeni bir görüşmeniz oldu mu?

- Hayır olmadı.

- Adaylığı kabul etmemesi söz konusu mu?

- Hayır, öyle bir şey yok. Hele bu tablodan sonra...

UZLAŞMANIN PERDE ARKASI
Başbakan Ecevit'le imza töreninden bir saat kadar sonra bu kez telefonda soruyoruz:

- Uzlaşmanın kolay olduğunu söylediniz. Oysa sekiz saate yakın toplantı yaptınız. Gelişmeler nasıl seyretti?

- İlk saatlerde partiler tarafından gündeme getirilen, kamuoyunda öne çıkan isimler üzerinde konuştuk. Ancak çözüm görülemiyordu. Bunun üzerine (Pazartesi günkü zirve sırasında) saat 17 civarında, Sayın Sezer'i gündeme getirdik. Yeni bir düşünceydi. Ortaklarımızla anlaşmak kolay oldu. Daha sonra bunu muhalefete ilettik. Uzun saatler boyunca bir yanıt bekledik. Gerçi onlar için de böyle bir kararı almak kolay değildi. Sonunda saat 23'teki açıklamayı yaptım. O açıklama sanırım muhalefette belli bir rahatlama sağladı.

- Bugün (Salı) muhalefet partileriyle açık görüşmeler dışında temas oldu mu?

- Hayır. Onlar da kendi yetkili kurullarında görüştüler. Sayın Kutan ve Sayın Çiller'le bildiğiniz görüşmeleri yaptık ve uzlaşma ortaya çıktı.

- Bu uzlaşma milletvekillerinin gizli oylarına ne kadar yansır?

- Zannediyorum iyi bir sonuç çıkar. Bütün toplumda bir uzlaşma arayışı var. Meclis'in bu adımı kapıları açacaktır.

- Kaçıncı turda çıkar sizce?

- O kadar önemli değil. Ama ilk turda çıkarsa seviniriz.

İmza töreninden sonra salondan ilk çıkan ANAP lideri Yılmaz oldu. Onu Bahçeli izledi. Kapının önünde bekleyen Yılmaz'a yaklaştı: "Tamam mı Sayın Yılmaz?"

YILMAZ: Tamam.

BAHÇELİ: Sorun yok herhalde?

YILMAZ: Hayır yok.

Yılmaz bu yanıtı verdikten sonra, Bahçeli'yle kendi arasında, biraz arkada bekleyen ANAP Genel Başkan Yardımcısı Mustafa Taşar'a döndü:

- Agah Bey'le konuştunuz değil mi?

- Evet, şimdi yeniden konuşacağız.

Bahçeli'nin duymak istediği ANAP'lı adayların adaylıklarını geri çekmesi yolunda Yılmaz'ın beyanıydı.

Ecevit'in hemen ardından kendi makam odasına gitmekte olan Bahçeli ile yürümeye başladık:

- Bu uzlaşma Sezer'in seçilmesini sağlayacak mı?

- Sağlayacağına inanıyoruz.

- Geri çekilmeyen adaylar var. Meclis Başkanı Yıldırım Akbulut adaylığını koydu. Sizce sorun yaratır mı?

- Ortaya çıkan bu uzlaşmadan, bu tablodan sonra yaratmaması lazım. Münferit adaylara çıkabilecek oyların sonucu etkilememesi lazım.

- Sezer'in hangi turda seçileceğine ilişkin bir tahmininiz var mı?

- Sorun olmaması lazım. Herkes imzasına sahip çıkarsa ilk turda seçilmesi lazım. Öyle değil mi?

KUTAN İLK TURDA
FP lideri Recai Kutan imza töreni ardından istediğini elde etmiş olmanın huzuru içinde görülüyordu. Sorduk:

- Uzlaşmaya nasıl ulaştınız?

- Sayın Sezer bizim de üzerinde başından beri anlaşabileceğimizi düşündüğümüz bir adaydı. Dolayısıyla bizim açımızdan zor olmadı.

- Daha önce, ilk turda kendi adayınıza oy vereceğinizi söylemiştiniz. Sonra bu tavrı yenilediniz. Bu kararınızda etkili olan neydi?

- Etkili olan uzlaşabilmemizdi. Sayın Başbakan'a kaygılarımızı ilettik. Biz de ilk turda oyumuzu üzerinde anlaştığımız Sayın Sezer için kullanacağız.

- Sayın Akbulut'un yanı sıra başka adaylar da var. Sizce sonucu etkiler mi?

- Etkileyeceğini sanmıyorum. Bizce ilk turda seçilir.

SÖZ VEKİLLERDE
Meclis'te varılan uzlaşma Türk siyasi tarihinde ilk kez görülen bir tablo. Peki bu uzlaşma vekillerin gizli oylarını garantiye alıyor mu?

Kimilerine göre hâlâ ihtiyatla davranmakta yarar var. Hâlâ milletvekillerinin, ne kadar saygın bir isim olursa olsun, ne kadar bütün liderlerin uzlaşması sağlanmış olursa olsun kendilerine Meclis dışından verilen bir ismi kabul etmemeleri bir ihtimaldir.

Ancak parti yönetimleri, artık bu noktadan sonra genel eğilimin sonucu değiştirmeyeceği, Sezer'in Türkiye Cumhuriyeti'nin Onuncu Cumhurbaşkanı seçileceğine inanıyor.

Liderler söyleyeceğini söyledi. Şimdi söz vekillerde. Artık onlar konuşacak.

MURAT YETKİN