Özelleştirmenin KDV cazibesi

2000 yılının, özelleştirme yönünden "altın yıl" olacağı, daha şimdiden belli oldu... Bu yıl ortaya çıkan tabloya baktığımızda, özelleştirmeden son 20 yılda elde edilen gelirden daha fazlasının, 2000 yılının ilk birkaç ayında elde edildiğini farkediyoruz...

Bu yıl Petrol Ofisi'nden 1.260 milyon dolar, Tüpraş'tan ise 1.125 milyon dolar özelleştirme geliri elde edildi. Üçüncü GSM lisans satışından ise, KDV hariç 2.525 milyon dolar gelir sağladı. Böyle giderse, 2000 yılı özelleştirme hedefi olan 7.6 milyar doların çok üzerine çıkılacak. Kuşkusuz bunda, Özelleştirme İdaresi yöneticilerinin başarılı çalışmalarının da büyük payı var...

Bir de KDV'si var
Olayın KDV boyutunu ortaya koyarken, yapılan özelleştirmeleri, iki gruba ayırarak açıklamakta yarar var.

Bunlardan birinci gruba girenler, özelleştirme yasası uyarınca, Özelleştirme İdaresi tarafından yapılan özelleştirmelerdir. Bu özelleştirmelerden elde edilen gelirler hem bütçeye gelir olarak girmez hem de KDV'ye tabi değildir.

İkinci gruba giren ihaleler ise, özelleştirme yasası dışında, devlet ihale yasası ve diğer özel yasalara göre yapılan özelleştirmelerdir. Bu özelleştirmelerden elde edilen gelirler, hem bütçeye gelir kaydedilir hem de KDV'ye tabidir. Nitekim, ikinci gruba giren son GSM lisans satışından 2.525 milyon dolar özelleştirme gelirinin yanısıra, ayrıca 429 milyon dolar da, KDV tahsil edilecek...

Görüldüğü gibi, GSM ihaleleri, KDV gelirlerini de olumlu yönde etkiliyor. Diğer iki GSM lisans satışının da gerçekleşmesi durumunda, KDV gelirlerinde de büyük bir artış olacak.

Unutulan KDV'ler
Son GSM lisans satışından tahsil edilecek olan 429 milyon dolarlık KDV, önceki GSM lisans satışlarındaki KDV'yi de gündeme getirdi. Önceki satışlardan kaç trilyon lira KDV tahsil edildiği sorularına yanıt aranırken, ilginç bir durum ortaya çıktı ve 1998 yılında yapılan daha önceki iki satıştan, yani Turkcell ve Telsim satışından yaklaşık 150 milyon dolarlık KDV'nin tahsil edilmesinin "unutulduğu" farkedildi.

Unutulan KDV'nin, önümüzdeki haftalarda gecikme faizi ile birlikte tahsili yolunda girişimlere başlanılacağı tahmin ediliyor. Şu anda her ay için yüzde 6 olarak uygulanan gecikme faizi, 9 Temmuz 1998-21 Ocak 2000 tarihleri arasında her ay için yüzde 12, 1 Şubat 1996-8 Temmuz 1998 tarihleri arasında da yüzde 15 olarak uygulanıyordu.

Önümüzdeki haftalarda, tahsili unutulan 150 milyon dolarlık KDV'nin ve yüzde 200 civarındaki gecikme faizinin, tahsili konusunda ne gelişmeler olacağı, daha şimdiden merak konusu...