Dünkü yazımızda, yatırımcıların vergilendirilmesiyle ilgili, iki ince noktadan, ilkini açıklamıştık. Bugün de, onbinlerce yatırımcıyı yakından ilgilendiren ikinci ince noktayı ele alacağız.
Konumuz, "yatırım indirimindeki stopaj" olayı ile ilgili. Vergi idaresinin görüşüne göre, yatırım indirimi % 15 stopaja tabidir. Bu oran da, bir kararname ile belirlenmiştir.
Bize göre de, "yatırım indirimi stopaja tabi değildir."
Olayın yatırımcı açısından önemi şu oluyor; Vergi idaresinin görüşüne göre, örneğin 1999 yılı kazançları nedeniyle, Kurumlar vergisi ödemeyecekler ancak fon payı dahil yüzde 16.5 stopaj ödeyecekler. Bizim görüşümüz ise, yüzde 16.5 stopajın da ödenmeyeceği şeklinde...
Görüş ve iddialarımızı, aşağıdaki gibi savunuyoruz.
Yatırım indirimi niçin stopaja tabi değil?
* Daha önce, yatırım indiriminin stopaja tabi tutulmasına esas alınan yasa hükmünde, "indirim ve istisnalar"ın stopaja tabi tutulacağı yazılıydı. Bu hüküm 4369 sayılı yasa ile 1999'dan itibaren değişti ve yeni şeklinde "indirim" sözcüğüne yer verilmedi. Dolayısıyla, yatırım indirimi, bir "indirim" olması nedeniyle stopaja tabi değil.
* Vergi idaresi, "yatırım indiriminin, bir vergi istisnası olduğunu" iddia ediyor. Oysa, istisna değil indirimdir. İstisna "konuya" uygulanır. Yatırım indirimi konuya değil, yatırımcının her türlü kazancına uygulanır.
* Vergi idaresi, vergi kolaylıklarını "vergi muaflıkları" ve "vergi istisnaları" şeklinde ikili bir ayırıma tabi tutup, üçüncü bir vergi kolaylığı olarak kabul etmediği indirimleri de, vergi istisnaları arasına dahil ediyor. Oysa Anayasa'mızın 73. maddesinde; muafiyet, istisna ve indirim sözcükleri ayrı ayrı kullanılmak suretiyle "indirim" sözcüğü ayrıca belirtilmiştir. Nitekim, Kurumlar Vergisi Kanunu'nun mükerrer 45. maddesinde de, "indirim" sözcüğü ayrıca kullanılmıştır.
* Mevcut yasa; Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 8. maddesiyle, kurumlar vergisinden müstesna tutulan kazançlardan, stopaj yapılmasını öngörüyor. Oysa, yatırım indirimi, yasanın "istisnalar" başlıklı 8. maddesinde yeralmıyor. Nitekim Antalya Vergi Mahkemesi, bu gerekçe ile "yatırım indiriminin stopaja tabi olmadığına" karar vermiştir.
* Yasada olmayan hüküm, sonradan yayımlanan bir kararname ile getirilmeye çalışılarak, Anayasa'ya aykırı bir durum yaratılmıştır. Yatırım indiriminden stopajın yapılmasına dayanak olan ve stopaj oranının belirtilmesi gereken yasa maddesi, Gelir Vergisi Yasası'nın 94. maddesidir. Maddede de bu yönde bir hüküm yoktur. Ancak, stopaj oranlarını belirleyen 99/13230 sayılı kararname ile parantez içinde "yatırım indirimi dahil" ibaresi eklenmiştir. Anayasa'mızın 73. maddesine göre, vergi, resim ve harç ancak kanunlar alınır. Bakanlar Kurulu Kararı ile alınamaz. Gelir Vergisi Yasası'nın 94. Maddesiyle, Bakanlar Kurulu'na verilen yetki, sadece ve sadece stopaj oranlarını belirleme yetkisidir. Kararname ile yasaya bırakınız bir cümle, bir sözcük hatta virgil bile eklenemez.
Özetle, şu anda yürürlükte olan yasalara göre, yatırım indirimine stopaj uygulanamaz. Bu iddiamızı, Yaklaşım Dergisi'nin Nisan 2000 sayısında, tam 10 sayfa halinde, ayrıntılı olarak açıkladık. Hemen belirtelim, Vergi İdaresi, yatırım indiriminin stopaja tabi olduğu görüşünde direnecektir. Bu aşamada vergi mükelleflerince yapılması gereken, Mayıs ayında, stopajla ilgili beyannameyi "ihtirazi kayıtla" verip, 30 gün içinde "yürütmeyi durdurma" talebinde de bulunmak suretiyle vergi mahkemesinde dava açmak olabilir.
