Yunanistan'da yeniden iktidara gelen sosyalist PASOK'un oylarını artırmasında Batı Trakya'da yaşayan Türk azınlığın büyük payı oldu.

BİR TÜRK GİRDİ
Oyların artmasında Batı Trakya'nın PASOK'a desteğinin de önemli rolü oldu oldu. Türk azınlığın yoğun yerleşim merkezlerinden biri olan Gümülcine'de 1996'da oyların yüzde 45'ini alan PASOK, bu seçimlerde desteğini yüzde 49.6'ya yükseltti.

PASOK'un Gümülcine'de gösterdiği iki Türk adaydan Galip Galip, 10 bin oyla parlamentoya girmeye hak kazanan tek Türk azınlık milletvekili oldu. İkinci aday Ahmet Mehmet ise 7 bin oyla parlamento dışında kaldı. İskeçe'de de 65 bin seçmenden 28 bini azınlık. PASOK'un adayı İhsan Kahya oy sayısı arttırmasına rağmen, 300 oyla milletvekilliğini kaçırdı. İskeçe'deki azınlık oylarının önemli bir bölümünün de, Gümülcine'de olduğu gibi Yunan adaylara gittiği gözlendi. Bu durum, Türk-Yunan yakınlaşmasıyla Batı Trakya'daki sorunların PASOK döneminde azalmasından kaynaklanıyor.

İskeçe ve Gümülcine'de Türk azınlık oylarının yüzde 65-68'inin PASOK'a gittiği görüldü. Seçimlerde dikkat çeken bir başka nokta da, iki ülke arasında yaşanan depremler sonrası PASOK'un oy oranını yüzde 40.5'ten yüzde 43.8'e çıkarmasıydı.

Bütün oylar Papandreu'ya
Türk-Yunan ilişkilerinin gelişmesi için attığı adımlarla dikkat çeken Dışişleri Bakanı Yorgo Papandreu, aday olduğu Atina'nın A seçim bölgesinde en çok oy toplayan milletvekili oldu. PASOK'un A bölgesinde topladığı 153 bin oyun 84 binini aldı. Türk meslektaşı İsmail Cem ile de yakın bir dostluğu bulunan Papandreu'nun yeni kabinede de Dışişleri Bakanı olarak göreve devam etmesi bekleniyor. Yunan basını da Papandreu'nun Türkiye politikasının ve Helsinki zirvesinin siyasi bir bedeli olduğunun görüldüğünü ama karşılığında "Müslüman Azınlığın" yaşadığı bölgelerde olumlu sonuçlar getirdiğini kaydetti.

Koalisyona geçit yok
Son 11 yıldan bu yana uygulanan seçim sistemi, seçimlerden birinci çıkacak partinin koalisyon kurmasına gerek kalmadan tek başına iktidara gelmesini sağlıyor. Nispi ve çoğunluk sisteminin karması olan bu seçim sisteminde, sandıktan birinci çıkan partinin aldığı oy oranına, parlamentoya giriş için gerekli olan yüzde 3 barajını aşamayan küçük partilerin aldığı oy oranları da ekleniyor. Ortaya çıkan yeni oran, birinci partinin oy yüzdesiymiş gibi kabul ediliyor ve parlamentodaki sandelye sayısı bu yeni oran üzerinde yapılıyor. Ancak bu sistemde, birinci gelen partinin tek milletvekili çıkartan 5 seçim bölgesinden en az birini kazanması şart.

KOALİSYON TEK ŞARTLA OLUR
Kolisyon olmaması için parlamentoya girecek üçüncü büyük partinin yüzde 10 oranını aşmaması gerekiyor. Yunanistan'da PASOK ve YDP'den sonra parlamento içindeki en büyük Parti Komunist Partisi (KKE). KKE, hiçbir zaman yüzde 9.6'yı geçemiyor.

İşte Yunanlılar bunu bildiklerinden bu sistemi getirdiklerini söylüyorlar. Hesaplar tutmaz da başka bir genel seçimde üçüncü parti yüzde 10'u aşarsa o zaman birinci parti sandalye kaybına uğrar ve mecburen koalisyon hükümeti kurulur.

2025'te 8 milyon
10 milyon 3 bin nüfuslu Yunanistan'da 9 milyonun seçmen olması, nüfusun yaşlı olduğuna dikkat çekti. Nüfus azalması böyle giderse 2025 yılında 8 milyona düşecek.

Kararsızlar YDP'ye
Seçim öncesi kararsız seçmen sayısı yüzde 25 civarındaydı. Dün açıklanan bir ankette kararsızların yüzde 35'inin PASOK'a yüzde 39'unun YDP'ye oy verdiği ortaya çıktı.

Harcama rekoru
Seçim öncesi tam bir şov yarışına dönüşen kampanyalarda inanılmaz paralar harcandı. PASOK, son bir ayda 1.6 milyar drahmiyi yani 5 milyon doları reklama harcadı.

Exit poll'lar çuvalladı
Sandıklar açılır açılmaz, sonuçları duyuran exit poll sistemi, gece yarısına kadar bir PASOK bir YDP'nin öne geçtiğini verdi. 96 yılındaki başarıyı gösteremedi.

Karamanlis parladı
Seçİmde beklenmedik bir çıkış yapan 44 yaşındaki Kostas Karamanlis'in, Yeni Demokrasi Partisi (YDP) içindeki yeri sağlamlaştı. YDP liderliğine 1997'de seçilen Karamanlis siyasi geçmişi olmasa da, yenilik isteyenler ile kararsızların oylarını topladı. Özellikle kent merkezlerinde oy oranını artıran Karamanlis'in ülkenin siyasi tarihinde önemli bir yere sahip olan ailesi, ona bu arenada büyük şans tanıdı. Karamanlis, YDP'nin kurucusu ve Yunanistan eski başbakanlarından Konstantin Karamanlis'in yeğeni. Amca Karamanlis, 1974'te biten askeri yönetimden sonra ülkede istikrarı sağlamıştı.

Amerika'daki Tufts Üniversitesi'nde hukuk eğitimi alan yeğen Kostas Karamanlis, ise parlamentoya ilk olarak 1989'da girdi. 1996 seçimlerinde YDP'ye oy kaybettiren başkan Miltiades Evert istifa edince yerine seçildi. Seçmenin desteğini, Yunanistan'ın son 19 yılının 16'sını sosyalistlerin yönettiğini, artık genç ve yeni fikirlere ihtiyaç olduğunu söyleyerek kazandı.

YUNAN BASINI

Silahla bekleyecek
TO VİMA: Hükümet teorik olarak 4 yıl için daha vize aldı. Ancak vaatlerini yerine getirmezse bu durum değişebilir. Yeni hükümete verilen mesaj açık. Yunan halkının yüzde 57'si ayaklarının dibinde birer silahla seçim öncesi verilen sözlerin yerine getirilmesini bekleyecek.

Seçmenin cezası
ELEFTHEROTYPİA: Seçimler iki partili sistemi güçlendirdi. DİKKİ gibi partilerin, seçim öncesi izledikleri saldırgan tutum, seçmen tarafından cezalandırıldı.

Lider Karamanlis
ETHNOS: İlk kez birkaç bin oy seçimin kaderini belirledi. Yine ilk kez iktidar partisi bir seçimden oylarını artırarak çıktı. Seçimin diğer "galibi" Karamanlis artık YDP'nin tartışılmaz lideri haline geldi.

AB için PASOK
EXUSİA: Simitis'e verilen mesaj, halkın her alanda değişiklik istediğini gösterdi. Karamanlis ise kendi partisi içinde durumunu sağlamlaştırdı. Seçim gecesi başabaş mücadeleyi izleyen milyonlarca Yunanlı adeta sinir krizinin eşiğine geldi. Yunan seçmen, Avrupalılaşma yolunda devam edilmesi için PASOK'u seçti.

STELYO BERBERAKİS - ATİNA