Bir kere yol açılırsa!
Anayasa'ya göre, bir kişi 7 yıl Cumhurbaşkanlığı yapar, süresi dolar, köyüne, çiftliğine, evine çekilir. Yerine yenisi seçilir. Şimdi Parlamentomuz, Anayasa'nın bu kurallarını değiştirmek için bugün oylama yapıyor.
Evet çıkarsa...
Yol açılmış olacak.
Kurallar zedelenmiş olacak.
İlkeler örselenmiş olacak.
Niçin? Bir kişinin Cumhurbaşkanlığı'nda 5 yıl daha kalması için.
Milletvekillerimiz mutlaka biliyorlardır. Parlamento'nun arşivlerinde var. Ben yine de bugün burada 2 belgeyi yayınlamak istiyorum.
***
Yıl 1973'tür...
O sırada Türkiye'de Ordu'nun müdahalesiyle oluşmuş bir rejim vardı. Askerler, muhtıra vermişler, seçilmiş hükümetleri istifa ettirmişler, Ankara'da kendileri atanmış hükümetler kurmuşlar, '12 Mart Ara Rejimi' diye bir yönetim kurmuşlar ülkeyi idare etmektedirler. 1973 yılında Başbakan Ferit Melen dir.
Cumhurbaşkanlığı koltuğunda ise Genelkurmay eski başkanı Cevdet Sunay oturmaktadır. Anayasa'ya göre Cevdet Sunay, 7 yıllığına seçilmiştir ve 7 yılı dolduğu için de koltuğu bırakacak, Parlamento yeni birini Cumhurbaşkanı seçecektir. O sırada Parlamento'da ağırlığı olan, sözü geçen iki büyük parti vardır. Birisi Adalet Partisi'dir ve başında Süleyman Demirel bulunmaktadır. Diğer parti Cumhuriyet Halk Partisi'dir ve başında Bülent Ecevit bulunmaktadır. Kurtuluş Savaşı komutanlarından asker kökenli İsmet İnönü de mecliste kuvvetli bir faktördür.
Salı günüdür...
Saat 18.35'dir.
Başbakan Ferit Melen, Adalet Partisi Genel Başkanı Süleyman Demirel'e 7 yıllık müddeti dolan Cevdet Sunay'ın görevini uzatmayı önerir. Gerekçe üç aşağı-beş yukarı aynıdır. Türkiye ciddi bir siyasi-ekonomik krizden geçmektedir. Ülkenin istikrara ihtiyacı vardır, vesaire vesaire...
Demirel şu cevabı verir:
"Mesele kaide ve ilke meselesidir... Hepimiz bugün varız yarın yokuz, ama devlet hep var. Var olmaya devam edecek biz değil, devlettir. Devlete kötü gelenekler kazandıramayız. Bir defa bu yol açıldı mı, oraya oturan kalkmaz. Türkiye bir Cumhurbaşkanı seçmeyecek mi? İki sene sonra, üç sene sonra seçmeyecek mi? Yani uzattık... O zamana kadar Cumhurbaşkanı anasından doğup büyüyecek mi? Devlete baş olmaya layık kimse, onu bugün seçeriz. Bu parlamentoyu mütemadiyen zorlarsak yıpratırız. Hem sonra üç sene sen otur, sonra ben geleyim durumunu neyle izah edeceksiniz? Cumhurbaşkanı'nı seçemeyen bir parlamento hayatiyetini tümüyle kaybetmiş değil de nedir? Filancanın zamanını uzattık... Neden denildiği zaman ne cevap vereceğiz?..."
(KAYNAK: Hikmet
Özdemir'in "Devlet Krizi"
adlı kitabından, Adalet Partisi
tutanakları.)
***
Yıl yine 1973'dür.
Mart ayıdır. Yer senatodur.
İsmet İnönü, söz ister, senato kürsüsüne gelir ve şu konuşmayı yapar: "Şimdi önümüzde olan kanun teklifi, aslında Cumhurbaşkanlığı'nda bulunan zatın müddetini uzatmak için bir teşebbüs meselesidir. Bunu yapamayız... Müddetini dolduran bir insan onu bırakmasını bilirse, şerefle vazifesini ifa etmiş bir insan olur... Siyasi hayatta küçük tertiplerle ilanihaye muvaffak olmak ihtimali yoktur... Müddeti dolmuş olan Cumhurbaşkanımız'ın müddetini uzatmaya çalışmak, tertiple memleketi idare etmek usülünü teşvik etmek demektir. Cumhurbaşkanı için iyilik budur. Kendisi takdir etmezse bile, iyilik budur, şerefi ile ayrılacaktır..."
(KAYNAK: Senato tutanakları
aktaran Soli Özel)
Ve oylama yapılır.
Teklif rededilir.
Sunay, cumhurbaşkanlığını bırakır.
İlkeler işler. Kurallar bozulmaz.
Parlamento yeni birini bulur.
Yani şimdiki Demirel ile Ecevit anlaşırlar, Fahri Korutürk yeni cumhurbaşkanı olur.
Ve şimdi yıl 2000'dir.
Oylama bugün...
Parlamentomuz'daki 544 milletvekilinin dikkatine sunarım.
