Dolar ve borsanın getirisi aynı

Bu haftaki "The Economist" Dergisi'nde "Financial Markets" köşesinde yer alan bir araştırmada, Türkiye'nin de içinde bulunduğu 25 ülke ele alınmış. Dergi, her ülkenin parasını; son bir yıl içinde dolar karşılığında durumu, yılbaşından 8 Mart'a kadar olan kur artışı ve aynı dönemde, borsanın getirisini, yüzdeler itibariyle tablo halinde ortaya koymuş. Tabloyu incelerken bir yerde takıldım ve biraz da merak içinde "The Economist"in Londra ofisini telefonla arayıp, ilgili kişiye ulaşdım. Liz Mann isimli görevli faks numaramı sordu ve bir saat içinde tereddüt ettiğim konulara ilişkin bir açıklama göndereceğini belirtti. Gerçekten daha bir saat dolmadan, beklediğim yanıt ve diğer ülkelerle ilgili olarak dergide yer almayan bir tablo faks yoluyla elime ulaştı.

Bir kez daha anladım ki, "The Economist"in bulunduğu yere gelmesi ve başarılı çizgisini sürdürmesi tesadüf değil..

TL TOPARLANIYOR
Önce olumsuz bir tespiti aktaralım. İçlerinde Çin, Malezya, Singapur, Tayvan, Filipinler, Arjantin, Meksika, Mısır, Kolombiya, Şili, Venezuella, Yunanistan, Polonya, Macaristan ve Rusya'nın da bulunduğu 25 ülke arasında, kendi parası dolar karşısında en çok değer kaybeden ülke maalesef Türkiye... 8 Mart 1999'da 357 bin 340 lira olan bir doların TL karşılığı, 8 Mart 2000'de 579 bin 195 liraya çıkmış. Başka bir anlatımla, son bir yılda, Türk lirası ABD doları karşısında, yüzde 62 değer kaybetmiş...

Bu tespit son bir yıla ait.

Son ekonomik kararların uygulanmaya başladığı, yılbaşından itibaren, tablo değişmiş durumda. Yılbaşı itibariyle yaklaşık 68 günde TL'nin dolar karşısındaki değer kaybı yüzde 6,8. Bu oran aylık olarak yaklaşık yüzde 3'e tekabül ediyor ki, bu da son bir yılın aylık ortalamasının yarısı civarında...

Diğer ülke paralarının, dolar karşısındaki değer kaybına baktığımızda, Türkiye'nin yukardaki 25 ülke arasında, maalesef yine birinci sırada yer aldığını fark ediyoruz. Yılbaşından 8 Mart'a kadar ulusal parası dolar karşısında değer kaybeden ve Türkiye'den sonra gelen diğer ülkeler ise sırasıyla; Yunanistan yüzde 5,3, Endonezya yüzde 5,5 Güney Afrika yüzde 5,3, Kolombiya yüzde 4,4 ve Rusya yüzde 3,7.

BORSANIN GETİRİSİ
Yılbaşından 8 Mart'a kadar borsanın getirisine baktığımızda, listenin başında yüzde 29,7 ile Çek Cumhuriyeti'nin yer aldığını görüyoruz. Bu ülkeyi, yüzdeleri itibariyle; Çin 26,6, İsrail 20,4, Meksika 19,1, Polonya 18,7, Malezya 14,6, Tayvan 13,4 ve Arjantin 12,4 ile izliyor. Türkiye ise, yüzde 6.8 ile 25 ülke arasında 13. sırada yer alıyor. Kuşkusuz bu artışlar dolar cinsinden...

Bu arada ilginç bir görüntü daha ortaya çıkıyor. ABD dolarında yılbaşından 8 Mart'a kadar olan kur artışı ile borsada yine aynı dönemde dolar cinsinden elde edilen kazanç yüzde 6,8. Başka bir anlatımla, dolardaki artış ile borsa kazancındaki artışın oranı aynı.

Önümüzdeki aylarda doların kur farkı ile borsanın getirisinden, hangisinin daha yüksek olacağını söylemek çok zor. Ancak, geçen yıla kıyasla, dolardaki artışın TL cinsinden bu yıl daha düşük olacağı şimdiden belli..