A- Perakende satış fişi ve yazar kasa fişi
Özel gider indirimine konu olan harcamalara ilişkin olarak alınan perakende satış fişi ve yazar kasa fişlerinin bedelinin 14 Ağustos 1999'a kadar 30 milyon lirayı, bu tarihten sonra da 50 milyon lirayı aşıp aşmadığına bakılması gerekir. Bu miktarların altında ise, özel gider indirimine konu harcama belgesi olarak dikkate alınması, bu miktarları aşması halinde ise Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre düzenlenmemiş olması nedeniyle, bu belgenin tamamının dikkate alınmaması gerekir. çünkü, 50 milyon lirayı aşan harcamaların fatura ile belgelendirilmesi zorunludur (50 milyon liralık fatura sınırı, 2000 yılı için 76 milyon liraya yükseltilmiştir).

B- Bankalar tarafından düzenlenecek belgeler
Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 257. maddesinin Maliye Bakanlığıïna verdiği yetkiye dayanılarak, bankaların yaptıkları hizmet ve satış işlemlerine ilişkin kayıtlarının dayanağı olan fatura yerine, banka tarafından verilen belgelerin de fatura olarak kabul edilerek bu belgelerin (istenilen bilgilerin yer alması şartıyla) özel gider indiriminde harcama belgesi olarak kabul edilmesi gerekecektir.

VI- Kiralamalarda düzenlenecek belgeleri özel gider indirimi karşısındaki durumu
Gerçek kişilerden yapılan kiralamalara ilişkin olarak kira kontratı yanında aşağıda belirtilen belgelerin, özel gider indirimine konu harcama belgesi olarak kabul edilmesi gerekir.

Bu belgeler;

Kira kontratının arka sayfasında yeralan kiranın alındığına dair bölümünün, kira geliri elde eden tarafından imzalanmış şekliyle birlikte kira kontratı,

Kira ödemesinin nakden yapılması halinde, kira geliri elde edenden alınacak kiranın ödendiğine ilişkin herhangi bir belge,

Banka vasıtasıyla ödenmişse, banka dekontu,

Bankamatik vasıtasıyla ödenmişse, bankamatik makbuzu (kira bedeli olarak kime ve ne kadar ödendiğinin belirtilmesi halinde)dur.

Genel bütçeye dahil dairelere ait lojman kiraları özel gider indirimine konu edilmeyecektir. Ancak kurumlar vergisine tabi olan iktisadi Kamu Müesseseleri ve diğer müesseselere ait lojman giderlerinin lojman giderleri karşılığında ücretlilere fatura verilmesi şartıyla özel gider indirimine konu edilecektir.

Örneğin, kurumlar vergisine tabi olmayan kurumlara ait lojmanlarda oturanların ödemiş oldukları lojman kiraları özel gider indirimine konu edilmeyecektir. Ancak kurumlar vergisine tabi olan PTT, THY ve TEK gibi müesseselerin lojmanlarında oturanların ödemiş oldukları lojman kiraları, bu kurumların lojman gelirleri karşılığında ilgililere fatura vermesi şartıyla özel gider indirimine tabi olacaktır.

VII- Ücretlilerce yapılacak işlemler
Gerçek usule tabi olan ücretliler, 01.01.1999-3l.l2.1999 tarihleri arasında özel gider indirimine esas olan ve kendisi, eş ve çocukları ile ilgili olarak yaptıkları harcamalara ait aldıkları harcama belgelerini "Özel Gider İndirimine Ait Bildirim" esaslarına göre dolduracaklar ve bu belgeleri, 20 Ocak 2000 gününe kadar özel gider indirimine ait bildirim ile halen çalıştıkları veya en son çalışmış oldukları işverene ibraz edeceklerdir.

Ancak bu bildirimin doldurulmasında, harcamaların toplam tutarının 1/3'ünü ve bu vergi matrahının yüzde 35'ini geçmeyecek şekilde, bir başka ifade ile vergi matrahının yüzde 105'i tutarına kadar belgeyi hesaplayarak bildirimde göstereceklerdir.

A- 1 Ocak 1999-31 Aralık 1999 tarihleri arasında işveren değiştiren ücretlilerin yacakları işlemler
1999 yılı içerisinde bir işveren nezdinde ücretli olarak çalışmakta iken, bu yıl içerisinde işveren değiştiren ücretliler, 1999 yılına ilişkin özel gider indirimine ait bildirimi en son çalıştığı işverene vereceklerdir. Ancak bu ücretliler; daha önce çalıştığı işvereni tarafından kendilerine ödenen ücretlerin vergi matrahını, bu matrahtan kesilen gelir vergisini ve kesilen bu vergilerin bağlı bulundukları vergi dairesine yatırılmış olduğunu gösteren bir belgeyi, en son çalıştığı işverenine ibraz edecektir.

B- 1 Ocak 2000 tarihinden itibaren işveren değiştiren veya işten ayrılan ücretlilerin yacakları işlemler
Öteden beri çalışmakta iken 1 Ocak 2000 tarihinden sonra işveren değiştiren veya işten ayrılan ücretliler; 1 Ocak 1999-31 Aralık 1999 tarihleri arasında özel gider indirimine konu olan harcama belgelerini, özel gider indirimine ait bildirimde yer alan bilgiler doğrultusunda doldurularak, bu bildirim eki ile birlikte, 1 O-cak 2000 tarihinden önce çalıştığı işverenine 20 Ocak 2000 tarihine kadar vereceklerdir. Söz konusu bildirimi işverenine verdikten sonra işten ayrılıp başka bir işveren nezdinde ücretli olarak çalışan veya çalışmayan ücretliler ise özel gider indirimine ait bildirimi işverenlerine verdiklerinden ve iade işlemi de bu işverence yapılacağından, bunlar ayrıca herhangi bir işlem yapmayacaklardır.

C- Emekli, işten ayrılan ve ölenlerle ilgili olarak varisleri tarafından yapılacak işlemler
Emeklilik nedeniyle işten ayrılan ücretliler; 1 Ocak 1999'dan başlayarak işyerinden ayrıldıkları tarihe kadar biriktirdikleri özel gider indirimine konu olan belgelerini, yukarıda açıklanan esas ve süreler dahilinde işverenlerine bildireceklerdir. Ölüm nedeniyle işten ayrılan ücretlilerin varislerinden bir tanesi (kendisi ve diğer varisler adına) yine yukarıda açıklanan şekilde 1 Ocak 1999 tarihinden ölüm tarihine kadar olan harcama belgelerini murisin işverenine ibraz edebilecektir. (Devamı yarın)

ŞÜKRÜ KIZILOT