Yüzyılın son yazısı

Biz "yeni bir yüzyıl", " yeni bir binyıl" dedikçe bazı meslekdaşlarımız inatla "2000'de değil 2001'de başlıyor" diyorlar ve birinci yüzyıl 1 ile 100 arasında sayıldığına göre de "teknolojik" olarak haklılar ama buna rağmen bütün dünya 2 binli yılların başlamasıyla birlikte 21. Yüzyıl'ın gelişini ve yeni bir bin yılın da başlayışını kutluyor. Hem de aylardan beri..

Bu konu aynen dünyada "teen"li yaşlar olarak belirlenen gençlik yaşlarının 20 yaşa basıldığı anda bitmesi gibi birşey.. Yani teknolojiden çok moral bir olay. Onun için de ben böyle özel bir yıla gireceğimiz gün sizinle birlikte olmaktan büyük mutluluk duyuyorum.

Gerçi bu özel yıla girerken sevgili ülkemizin halâ kuduz tehlikesi, okul çatılarından uçan kiremitlerden öğrencilerin ölmesi, malzemesinden çalınan yapılar nedeniyle depremde onbinlerce kayıp verilmesi, yolsuzluk yapan belediye başkanlarının pişkince adaletle pazarlığa girişmesi gibi çağ dışı gündemlerle uğraşıyor olması üzücü ama geriye baktığımızda herşeye rağmen dayanışmayla birçok zorluğu aştığımızı, gelecek yıllar için çok daha imkânlı ve ilkeli bir Türkiye yaratmaya hazır olduğumuzu da görmemek mümkün değil.

Susurluk olayından başlayarak sivil toplum, ülke geleceğini etkileyen kararlarda belirleyici rol oynamaya başladı. Bu da, AB' ye aday ülkeler arasına girmek gibi somut başarıların yanında az bir kazanç değil. Bu kazançta medyanın TV kanallarıyla, yazılı basınıyla katkısını da unutmamak gerekir. Türk medyası 20. yüzyılın son döneminde sivil toplum faaliyetlerine çok büyük katkıda bulundu.

En çok nelerden etkilendik?
Bir kaç gündür, bana gönderilen "The World Almanac and Book of Facts 2000" kitabını inceliyorum. 20. yüzyılın (ve 2. bin yılın) önemli olaylarının, tarihlerinin, insanlarının listesini veren tam bir bilgi hazinesi..

Dünyanın en önemli depremleri listesinde ne yazık ki Türkiye adı en çok geçen ülkelerden biri. (Neyse ki diğer doğal afetlerde yok..)

Dünyanın en büyük hacme sahip barajları arasında "Atatürk Barajı" ilk 20'den biri.

Dünyanın en ünlü uluslararası köprüleri listesinde "Boğaz" köprülerimizle iki kez varız. Atatürk'ümüz dünyanın en önemli politik liderlerinin başında geliyor.

Rus ihtilali, I. ve II. Dünya Savaşı, soğuk savaşın bitmesi ve Sovyetler Birliği'nin dağılması gibi dünya siyasetine yön veren olaylar dışında dünya insanlarını aynı anda en çok hangi olaylar ve isimler etkilemiş kısaca hatırlayalım; Thomas Edison'ın 1900'ün başlarında elektrikten ilk sinema projektörüne kadar yaptığı en az 1000 buluş, Titanic gemisinin batması (1912), Çernobil nükleer santralinin patlaması (1986), Charles ve Diana evliliği (1981) ve Diana'nın trajik ölümü (1997), The Beatles (1960), Frank Sinatra (1940'larda başlayan 50 yıllık başarı), 1969 Neil Armstrong'un (aya ilk kez ayak basması), Kennedy suikastı (1963), Watergate Skandalı ve Nixon'un istifası (1974), Reagan'ın iki kez Amerika Başkanlığı (tekrarlayayım; bize göre değil), Albert Einstein (1879-1955), yüzyılın son 10 yılında endüstrinin ve sosyal yaşamın bilgisayar kontrolüne girmesi, John Kennedy Jr. ve eşi Carolyn'in ölümü, Clinton-Monica Lewinsky olayı, 11 Ağustos 1999'daki güneş tutulması..

Ayrıca müzikte Elvis Presley, Michael Jakson, Madonna, Caline Dion, Whitney Houston, Spice Girls, Ricky Martin gibi isimler..

En iyi filmlerde; Rüzgar gibi geçti, West Side Story, Jurasic Park, The Graduate, The Godfather, Forrest Gump gibi yapımlar..

En iyi müzikallerde; Les Miserables, The Phantom of the Opera, My Fair Lady, Evita, Funny Girl ve diğerleri..

Fatih ve Sinan niye yok?
Tabii bu listelere bakınca dünyanın önemli mimarları arasına neden Mimar Sinan'ın veya önemli askeri başarılar kazanan liderler arasına Che Guevera,Wellington Dükü gibi isimler girerken neden bir Fatih'in veya Kanuni Sultan Süleyman'ın alınmadığına itiraz ediyorsunuz. Ama ne yazık ki yüzyılın ve bin yılın adı geçen bilim adamları arasında da dünya ülkelerine yüzlerce beyin cerrahı yetiştiren ve dalında yepyeni metodlar geliştiren Gazi Yaşargil yok..

Türkiye, ne bilim adamları, ne yazar, düşünür, ressam, heykeltraş, film, tiyatro, mimari, işadamı, dansçı, aktör, yapımcı, kompazitor listelerinde tek bir isimle mevcut değil. Leyla Gencer gibi opera dalında, Güher-Süher Pekinel gibi klasik müzikte dünya çapında başarı kazanmış isimlerimiz de unutulmuş. Okudukça insanın içini kızgınlık, üzüntü ve tabii hırstan oluşan karışık duygular kaplıyor. Artık kendi yağımızla kavrulma, içimize kapanma dönemi geçti. 21. yüzyılda ve yeni Millenium'da her konuda atak yapmak ve isteseler de istemeseler de almak zorunda kalacakları şekilde bu listelere girmek zorundayız.

Hepinizin, özellikle de evini, yakınlarını 17 1999 depremlerinde kaybeden ve bu geceyi çadırlarda geçirecek olan depremzedelerin yeni yılını sevgiyle kutluyorum.