Ekonomik krizin en fazla etkilediği sektörlerin başında gelen gayrimenkulde, talebi canlandıracak uzun vadeli kredi seçenekleri teker teker devreye girmeye başladı. Türkiye'de ev almanın önündeki en önemli engel, sektörün bugüne kadar konut kredisi ve ipotek piyasaları gibi uzun vadeli finansman kaynaklarından yoksun olmasıydı. Ancak şimdi Türkiye'de enflasyonun ve faizlerin düşme sürecine girmesiyle "kira öder gibi ev sahibi olma" döneminde adımlar atılıyor.
Konut kredisi konusunda ilk önemli adımı, geçtiğimiz hafta Alternatifbank başlattı. Alternatifbank'ın, 12 yıl vadeli yüzde 3.14 aylık faizli konut kredisi uygulaması, uzun vadeli ilk finansman sistemi oldu. Alternatifbank'ı 20 yıla kadar uzayan vadeyle kredi veren Vakıflar Bankası izledi. Vakıfbank da yüzde 4 'ten başlayan ve vade uzadıkça yüzde 2.50'ye kadar gerileyen oranlarda konut kredisi açtığını duyurdu.
Bu arada Türkiye'nin koşulları tüm dünyada uygulanan "Mortgage Sistemi" için de uygun hale gelmeye başladı. ABD'li yatırımcı Victor Politis'in dünyanın çeşitli ülkelerinde uyguladığı ve geçtiğimiz aylarda Türkiye'de Türel&Türel Yatırım Danışmanlık Şirketi ile ortaklık kurarak oturtmaya çalıştığı Mortgage sistemi için bankalarla görüşmeleri sürüyor. Bu sistem de yüzde 35 peşinatla dolar bazında 10 yıllık yüzde 12 faizle konut sahibi olmayı mümkün kılıyor.
Vakıfbank konut kredisinden yararlanmak isteyen tasarruf sahipleri konutun rayiç değerinin yüzde 25'ini kendileri ödeyecek, kalan yüzde 75'lik kısmı için kredi kullanacak. 1 yıl vadeli kredi için aylık yüzde 4, beş yıl için yüzde 3.5, on yıl için yüzde 3, onbeş yıl için yüzde 2.75, yirmi yıl için yüzde 2.5 faiz alınacak. Enflasyondaki düşüşe paralel faiz oranları gözden geçirilecek.
Sistem nasıl İşleyecek?
Koçer, ekonomideki olumlu gelişmeler çerçevesinde ev sahibi olmak isteyenlere kolaylık sağlamayı düşündüklerini belirterek, yeni sistemin işleyiş esasların şöyle anlattı:
* Krediden kimler yararlanacak?
Bir kurum ve kuruluştan maaş alan, aylık düzenli geliri bulunan, konutu bulunmayan vatandaşlar ve emekliler yararlanabilecekler. Kendi işyeri bulunan esnaf, işletme sahibi de ticari amaçla olmamak şartıyla başvurabilecekler.
* Krediyi hangi şartla vereceksiniz?
Kredilendirilecek konutun rayiç değerinin yüzde 25'ini, ev sahibi olmak isteyenler kendileri karşılayacak. Ödeme planı ile gelir arasında uyum olacak.
* Konutun değeri nasıl belirlenecek?
Vakıf Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı şirketimiz aracılığıyla değer tesbiti yaptıracağız.
* Peki, tapuyu ne zaman vereceksiniz?
Vatandaş dairesini bulacak. Tapu örneğini getirecek. Ekspertiz yaptıracağız. Konutun yüzde 75'ini kredilendireceğiz. Bu tutar hesaplandıktan sonra tapuyu vatandaşa verip, üzerine ipotek koyacağız.
* Kredi ne kadar zamanda kullandırılacak?
Maaş bordrosu, maaşta haciz olmadığına dair belge, nüfus cüzdanı örneği, ikametgah, tapu örneği ve ekspertiz tamamlandığında sabah 08.30'da bankaya gelen bir vatandaş akşam 17.00'ye kadar kredisini alabilir.
* Banka hangi miktarda kaynak ayırdı?
Bir aylık gelişmeleri izleyip, ayıracağımız kaynak miktarını kesinleştireceğiz. Ancak, başvuran müşterilerimizi geri çevirme niyetimiz yok. Kredi, Türkiye'nin her yerinde kullanılabilecek.
* Bankanın kendi gayrimenkullerini de kredilendirecek misiniz?
İstanbul'da 37, Ege'de 25, Çukurova'da 69, Akdeniz'de 18, Güneydoğu'da 4, Marmara'da 24, Karadeniz'de 7, İç Anadolu'da 20 adet olmak üzere 204 parça gayrimenkulümüzü aylık yüzde 2 faizle 20 yıl vadede kredilendireceğiz.