YILSONU PERDESİ
Şu anda repo faizleri yüksek. Bankalararası piyasada gecelik oranlar yüzde 80'nin üzerinde. Bu oranın stopajdan sonra yatırımcıya net getirisi yüzde 70'lere yaklaşıyor. Aynı şekilde bankaların kısa vadeli, örneğin aylık ve üç aya yakın vadelerde verdikleri oranlar da gelecekte kıyaslandığında yüksek. Bankalar tabela faizlerini indirmelerine rağmen, hala pazarlıkla daha yüksek oranlar verebiliyorlar. Ancak bu da geçici bir durum.

Piyasanın 2000'le birlikte alacağı şekli, faizlerin düşebileceği seviyeyi yılsonu sıkışıklığı perdeliyor. Yatırımcıda "faiz yüksek gidecek halisünasyonu" yaratıyor.

Şu anda piyasada yılsonu nedeniyle çok sıkışıklık var. Bankalar bilançolarını düzeltmek için, yabancılar yılsonu hesaplarını kapatmak için döviz satın alıyor. Bankalar yılsonu bilançolarında mevduat hacimlerini yüksek göstermek için para topluyor. TL ihtiyacı daha da artarak kısa vadeli faizleri yükseğe çekiyor.

Her yıl sonu yaşanan bu tablo, Ocak ayı ile birlikte değişecek. Ama bu kez değişim daha hızlı olacak.

Faizler neden inecek?
* Uzun süredir beklenen banka operasyonu tamamlandı. Mali durumu bozulan 5 bankaya el kondu. Bazı bankaların yüzde 25'e ulaşan faizle döviz mevduatı topladıkları, tabela faizinin çok üzerine çıktıkları biliniyordu. 5 banka sektörde yüzde 5'lik bir pay almasına rağmen, yüksek faiz vererek diğerlerin de oranlarını yukarıya çekmelerine neden oluyordu. Operasyonla mevduat toplamadaki anlamsız yarış büyük ölçüde törpülendi. Yılsonu sıkışıklığı Ocak'la son bulunca da bu yarışın çok büyük ölçüde sona erdiğini göreceğiz.

* Yüksek faizin bir nedeni de Hazine'nin borçlanma ihtiyacıydı. Üç yıllık programın içeriğinde iç borçlanma ihtiyacının azaltılmasına yönelik çok fazla tedbir bulunuyor. Buların hayata geçirilmesi de programın devamlılığının ana şartlarından. Hazine'nin 2000'le birlikte daha az iç borç alacağını, iç borcu dış borçla ikame edeceğini göreceğiz. 1999'da yüzde 30'in üzerinde, geri dönüşü garantili yüksek reel faizle para toplayan Hazine'nin çekilmesi, kaynaklarını kamuya aktaran bankaların da faizlerini indirmelerine neden olacak. Programda kamu bankalarının da mali durumlarını düzenleyen tedbirler bulunuyor. Yüksek faizle mevduat toplamaya mecbur kalan kamular da kademeli olarak piyasadan çekilecek.

* Faize en çabuk darbe de yabancılardan gelecek. Ocak'la birlikte yavaş yavaş borsa ve diğer yatırım araçlarına gelecek yabancılar, bankacılık sistemindeki 4 milyar dolar civarındaki para ihtiyacının azaltılmasında en önemli unsur olacak.